Dow Jones endeksi, ABD Merkez Bankasฤฑnฤฑn (Fed) para politikasฤฑnda faiz artฤฑลฤฑ ihtimalinin zayฤฑflamasฤฑ ve tahvil getirilerindeki gevลemenin etkisiyle New York borsasฤฑnda gรผnรผ belirgin bir yรผkseliลle tamamladฤฑ. Kapanฤฑลta Dow Jones endeksi yรผzde 1,18 oranฤฑnda deฤer kazanarak 53.686,11 puana ulaลtฤฑ. Benzer ลekilde S&P 500 endeksi yรผzde 1,06 artฤฑล kaydederek 7.747,71 puana, teknoloji aฤฤฑrlฤฑklฤฑ Nasdaq endeksi ise yรผzde 1,40 primle 26.584,06 puana รงฤฑktฤฑ.
Piyasalarda kรผresel enerji maliyetlerindeki yukarฤฑ yรถnlรผ seyre raฤmen para politikasฤฑnda ilave bir sฤฑkฤฑlaลma adฤฑmฤฑ atฤฑlmayacaฤฤฑna yรถnelik iลaretler hisse senedi alฤฑmlarฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑrdฤฑ. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn odak noktasฤฑnda yer alan Fed Yรถnetim Kurulu รyesi Christopher Waller’ฤฑn son makroekonomik gรถstergeleri deฤerlendiren aรงฤฑklamalarฤฑ, faiz baskฤฑsฤฑnฤฑn hafiflemesinde temel belirleyici oldu.
Waller, resmรฎ veri setlerinde fiyat artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn yavaลladฤฑฤฤฑnฤฑ ve nihayet dezenflasyon sรผrecine dair somut iลaretlerin belirginleลtiฤini vurguladฤฑ. Mevcut eฤilimin korunmasฤฑ durumunda bankanฤฑn eylรผl ayฤฑ toplantฤฑsฤฑnda politika faiz oranlarฤฑnฤฑ sabit tutmasฤฑnฤฑ destekleyebileceฤini belirten Waller, para politikasฤฑnda temkinli duruลun sรผrdรผrรผlebileceฤine iลaret etti. Sรถz konusu deฤerlendirmeler, Fed’in 15-16 Eylรผl tarihlerinde gerรงekleลtireceฤi Federal Aรงฤฑk Piyasa Komitesi (FOMC) toplantฤฑsฤฑnda faiz artฤฑลฤฑna gitmeyeceฤi yรถnรผndeki beklentileri gรผรงlendirdi.
Tahvil faizlerindeki gerileme ve Dow Jones รผzerindeki etkileri
Borรงlanma araรงlarฤฑ piyasasฤฑnda yaลanan gevลeme, hisse senedi piyasalarฤฑndaki toparlanmayฤฑ doฤrudan destekledi. ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk Hazine tahvili getirisi yรผzde 4,77 seviyesine inerken, 30 yฤฑl vadeli Hazine tahvili faizi yรผzde 5,25 dรผzeyine geriledi. Tahvil faizlerindeki bu aลaฤฤฑ yรถnlรผ harekette, Japon yeninin ABD dolarฤฑ karลฤฑsฤฑnda gรผรง kazanmasฤฑ ve kรผresel portfรถy hareketleri รถnemli pay sahibi oldu. Tahvil getirilerindeki dรผลรผล eฤilimi, ลirketlerin sermaye maliyetlerine iliลkin baskฤฑyฤฑ azaltฤฑrken Dow Jones endeksi genelinde iลlem gรถren sanayi ve finans ลirketlerine alฤฑm getirdi.
Siyasi kanattan gelen aรงฤฑklamalar da faiz patikasฤฑna iliลkin tartฤฑลmalarฤฑ canlฤฑ tuttu. ABD Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ JD Vance, Beyaz Saray’da gerรงekleลtirdiฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda merkez bankasฤฑnฤฑn para politikasฤฑ patikasฤฑna yรถnelik deฤerlendirmelerde bulundu. Enflasyonun seyrine atฤฑfta bulunan Vance, Fed’in mevcut konjonktรผrde politika faiz oranlarฤฑnฤฑ dรผลรผrmesinin rasyonel, yerinde ve sorumlu bir adฤฑm olacaฤฤฑnฤฑ dile getirdi. Yรถnetimin faiz indirimini desteklediฤini aรงฤฑkรงa kaydeden Vance, para politikasฤฑnฤฑn reel sektรถr รผzerindeki yรผkรผnรผn hafifletilmesi gerektiฤini savundu.
Uluslararasฤฑ iliลkiler ve emtia cephesinde ise jeopolitik riskler fiyatlamalara dahil edilmeye devam etti. Vance, ฤฐran ile ilgili bir soru รผzerine askeri, ekonomik ve diplomatik bรผtรผn seรงeneklerin karar masasฤฑnda bulunduฤunu belirtirken, Washington’ฤฑn Tahran yรถnetimiyle ucu aรงฤฑk ve sรผresiz bir askeri รงatฤฑลma arayฤฑลฤฑnda olmadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Enerji piyasalarฤฑ bu aรงฤฑklamalarฤฑn ardฤฑndan sฤฑnฤฑrlฤฑ da olsa yรผkseliล kaydetti. Brent petrolรผn vadeli varil fiyatฤฑ yรผzde 0,2 artฤฑลla 95,78 dolara ulaลtฤฑ. Aynฤฑ dakikalarda Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrolรผn varil fiyatฤฑ yรผzde 0,7 artฤฑล kaydederek 91,67 dolardan iลlem gรถrdรผ.
Ticaret diplomasisinde Kuzey Amerika hattฤฑndaki gerilim piyasalarฤฑn odaฤฤฑndaki yerini korudu. Kanada Baลbakanฤฑ Mark Carney, iki รผlke arasฤฑndaki ticari iliลkilere deฤinerek, Washington yรถnetiminin mรผzakerelere hazฤฑr olduฤu anda masaya oturup ortak bir anlaลmaya imza atmaya istekli olduklarฤฑnฤฑ ifade etti. Her iki ekonominin yararฤฑna sonuรงlanacak dengeli bir ticaret mimarisinin mรผmkรผn olduฤuna iลaret eden Carney, bรถyle bir mutabakatta kurumsal istikrar ve karลฤฑlฤฑklฤฑ รถngรถrรผlebilirliฤin vazgeรงilmez ลartlar olduฤunu vurguladฤฑ. ABD Baลkanฤฑ Donald Trump ise iki รผlke iliลkilerinde yaลanan tฤฑkanฤฑklฤฑktan รถtรผrรผ Kanada tarafฤฑnฤฑ iลaret ederek, mevcut gidiลatฤฑn Kanada ekonomisinde sert bir sarsฤฑntฤฑya yol aรงabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Makroekonomik veriler ve para politikasฤฑnda kritik dรถnemeรง
Hisse senedi piyasalarฤฑnda iลlem hacimlerini ลekillendiren bir diฤer unsur, art arda aรงฤฑklanan yoฤun makroekonomik veri akฤฑลฤฑ oldu. รalฤฑลma Bakanlฤฑฤฤฑ verilerine gรถre, ABD’de 29 Aฤustos ile sona eren haftada ilk kez iลsizlik maaลฤฑ baลvurusunda bulunanlarฤฑn sayฤฑsฤฑ 206 bine yรผkselerek piyasa beklentilerinin hafif รผzerinde gerรงekleลti. ฤฐstihdam piyasasฤฑndaki kฤฑsmi ivme kaybฤฑ, Fed’in ekonomiyi soฤutma adฤฑmlarฤฑnฤฑn gecikmeli etkilerinin devam ettiฤini gรถsterdi. Dฤฑล ticaret dengesi tarafฤฑnda ise aรงฤฑk geniลlemeyi sรผrdรผrdรผ; temmuz ayฤฑ dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑ aylฤฑk bazda yรผzde 24,4 oranฤฑnda artarak 88,6 milyar dolara ulaลtฤฑ ve son 16 ayฤฑn en yรผksek dรผzeyini kaydetti.
รretim ve maliyet gรถstergeleri cephesinde de karฤฑลฤฑk sinyaller izlendi. Yฤฑlฤฑn ikinci รงeyreฤine iliลkin tarฤฑm dฤฑลฤฑ iล gรผcรผ verimliliฤi piyasa tahminlerine paralel ลekilde yรผzde 1,4 artฤฑล kaydetti. Fed yetkililerinin enflasyonist baskฤฑlarฤฑ รถlรงmede yakฤฑndan takip ettiฤi birim emek maliyeti ise ikinci รงeyrekte bir รถnceki รงeyreฤe kฤฑyasla yรผzde 1,2 oranฤฑnda artฤฑล gรถsterdi. รte yandan reel sektรถrรผn nabzฤฑnฤฑ tutan Tedarik Yรถnetim Enstitรผsรผ (ISM) hizmet sektรถrรผ Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi (PMI), aฤustos ayฤฑnda 55,4 deฤerini alarak piyasa tahminlerinin รผzerine รงฤฑktฤฑ ve sektรถrde faaliyet geniลlemesinin hฤฑz kazandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu.
Hizmet sektรถrรผndeki canlฤฑlฤฑฤa raฤmen birim emek maliyetlerindeki kontrollรผ seyir ve tahvil getirilerindeki geri รงekilme, pay piyasalarฤฑnฤฑ rahatlatan ana unsur olarak รถne รงฤฑktฤฑ. รzellikle sanayi devlerini bรผnyesinde barฤฑndฤฑran Dow Jones endeksi bileลenleri, borรงlanma maliyetlerinde ilave bir ลok yaลanmayacaฤฤฑ รถngรถrรผsรผyle gรผven tazeledi. Piyasalar, 15-16 Eylรผl’deki FOMC toplantฤฑsฤฑna kadar aรงฤฑklanacak olan enflasyon ve istihdam verilerini izleyerek Fed’in faiz patikasฤฑna yรถnelik net bir tablo oluลturmaya รงalฤฑลacak.
