Dow Jones vadelileri, ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla çözülebileceğine yönelik umutların artması ve petrol fiyatlarındaki sert düşüşün etkisiyle salı günü erken saat işlemlerde 300 puandan fazla yükseldi. İki ülke arasındaki savaş riskini azaltacak müzakerelerin olumlu seyrettiğine dair açıklamalar, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı.
Hafta başında Anma Günü resmi tatili nedeniyle kapalı olan ABD hisse senedi piyasalarında (S&P 500, Nasdaq, Dow Jones) vadeli kontratlar yeni güne güçlü kazançlarla başladı. Dow Jones endeksi vadeli kontratları 319 puan veya yüzde 0,63 oranında değer kazanırken, S&P 500 vadeli işlemleri yüzde 0,65, teknoloji ağırlıklı Nasdaq-100 vadeli kontratları ise yüzde 0,87 oranında yukarı yönlü bir seyir izledi.
Yatırımcılar, jeopolitik risklerin azalma eğilimine girmesini hisse senedi piyasalarında hızlı bir alım fırsatı olarak değerlendirdi ve Dow Jones vadelilerinde yükseliş görüldü.
Siyasi liderlerden gelen mesajlar, piyasalardaki bu yukarı yönlü hareketi doğrudan destekledi. ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada, savaşı sonlandırmaya yönelik İran ile yürütülen görüşmelerin oldukça iyi ilerlediğini kaydetti.
Sürecin yapıcı bir zeminde seyrettiğini ifade eden Trump, buna karşın müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması halinde ABD’nin yeniden saldırı pozisyonuna geçebileceği yönünde temkinli bir uyarıda da bulundu.
Liderlerin açıklamalarının ardından uluslararası enerji piyasalarında volatilite belirgin şekilde artış gösterdi. Temmuz vadeli Batı Teksas türü (WTI) ham petrol kontratları yüzde 5’in üzerinde değer kaybederek sert bir düşüş kaydetti. Küresel gösterge niteliğindeki Brent petrol vadeli işlemleri ise daha sınırlı bir tepki vererek yüzde 2’ye yakın bir seviyede yukarı yönlü işlem gördü.
Petrol fiyatlarındaki gerileme endeksleri destekliyor
Enerji maliyetlerindeki düşüş eğilimi, geride kalan haftada da küresel hisse senedi piyasalarını destekleyen temel unsurlardan biri oldu. Dow Jones vadelileri yükselirken, ABD hafif petrolü (WTI) haftalık bazda yüzde 8,4 oranında değer kaybederek 17 Nisan’dan bu yana en kötü haftalık performansını sergiledi.
Bu geri çekilme, üretim maliyetleri üzerindeki baskıyı hafifleterek endekslerin kazanç serisini korumasına yardımcı oldu. S&P 500 endeksi geçen hafta yüzde 0,9 artış kaydederek 2023 yılının son döneminden bu yana en uzun haftalık kazanç serisine ulaştı. Dow Jones endeksi haftayı yüzde 2,1, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,5 yükselişle tamamlayarak pozitif görünümü pekiştirdi.
Piyasa analistleri, endekslerdeki bu rallinin yalnızca jeopolitik gelişmelerle sınırlı olmadığını, güçlü ekonomik temellere de dayandığını vurguluyor. Trivariate Research kurucusu Adam Parker yayımladığı raporda, şirket karlarının bu yıl yüzde 23, gelecek yıl ise yüzde 16 oranında büyümesinin öngörüldüğünü belirtti.
Parker, güçlü kar artışı projeksiyonlarına rağmen fiyat-kazanç oranlarının makul seviyelerde dengelendiğini ve bunun da piyasadaki yükselişi rasyonel kıldığını ifade etti.
Küresel enflasyon baskısı ve Fed faiz beklentileri
Uluslararası emtia piyasalarında petrol fiyatlarının son günlerde gösterdiği aşağı yönlü seyre rağmen, ham petrolün yılın ilk aylarında kaydedilen seviyelerin belirgin şekilde üzerinde işlem görmeye devam etmesi, enflasyonist baskıların küresel ölçekte canlı kalmasına neden oluyor. Bu durum, fiyat istikrarını sağlamaya çalışan ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasında gevşeme adımları atacağına yönelik yatırımcı beklentilerinin zayıflamasına yol açtı.
Piyasalar, yüksek enerji maliyetlerinin sanayi ve hizmet sektörleri genelinde kalıcı bir fiyat artış hızına yol açmasından endişe duyuyor. Finansal veri ve türev araçlar sağlayıcısı CME Group’un FedWatch aracı verilerine göre, vadeli işlem oyuncuları Fed’in temmuz ayındaki toplantısında bir faiz artışına gitme ihtimalini yüzde 8,5 olarak fiyatlamaya başladı. Söz konusu oran, sadece bir ay önce yüzde 0,9 seviyesinde bulunuyordu. Yatırımcıların ve fon yöneticilerinin para politikasına ilişkin bu temkinli yaklaşımı, jeopolitik gelişmeler ile makroekonomik verilerin önümüzdeki süreçte küresel piyasalar ve Fed faiz kararı beklentileri üzerinde belirleyici rol oynamaya devam edeceğini gösteriyor.
Enerji arz güvenliğine dair risklerin tamamen ortadan kalkmaması, merkez bankalarının hareket alanını kısıtlarken piyasalardaki volatiliteyi de besliyor.
