New York borsası (S&P 500, Nasdaq, Dow Jones), ABD ile İran arasında varılan mutabakat ve petrol fiyatlarındaki belirgin gerilemenin etkisiyle haftanın ilk işlem gününü yükselişle tamamladı. Dow Jones endeksi, küresel piyasalarda jeopolitik risklerin azalmasıyla birlikte günü rekor seviyeden kapattı.
Kapanışta Dow Jones endeksi 450 puanın üzerinde değer kazandı ve yüzde 0,92 artarak 51.671,03 puanla tarihi zirvesine ulaştı. Dow Jones ile birlikte S&P 500 endeksi yüzde 1,65 artışla 7.554,29 puana yükselirken, teknoloji hisselerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq endeksi de yüzde 3,07 kazançla 26.683,94 puana çıktı.
Piyasaların yönünü yukarı çevirmesinde, Washington ve Tahran yönetimlerinin Orta Doğu’daki askeri gerilimi sonlandırma yönündeki kararlılığı temel gerekçe oldu.
ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeyi ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz geçişlerini yeniden güvenli hale getirmeyi öngören mutabakatın sağlanması, pay piyasalarında pozitif bir seyir izlenmesini sağladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, resmi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, taraflar arasında yürütülen yoğun görüşmelerin ardından mutabakata varıldığını duyurdu.
Şerif, her iki tarafın da Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan ettiğini aktardı. Söz konusu resmi mutabakatın imza töreninin 19 Haziran’da İsviçre’de düzenleneceği belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump da konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere açılarak deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi. Trump, bugün yaptığı güncel değerlendirmede, ticari petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmaya başladığını ifade etti.
Dow Jones endeksi üzerinde petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkileri
Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağı ve bölgedeki jeopolitik gerilimin azalacağı beklentileri petrol fiyatlarında sert düşüşe yol açtı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 23.00 itibarıyla yüzde 4’ün üzerinde gerileyerek 83,73 dolara indi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise 81,41 dolardan alıcı buldu. Petrol fiyatlarındaki bu gerileme, enerji şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluştururken, enerji maliyetlerindeki düşüşten doğrudan fayda sağlayan hava yolu şirketlerinin hisselerini güçlü şekilde destekledi.
ABD’li enerji devlerinden Exxon Mobil’in hisseleri yüzde 4,14, Chevron’un hisseleri ise yüzde 3,64 oranında değer kaybetti. Buna karşın hava yolu taşımacılığı yapan şirketlerden United Airlines’ın hisseleri yüzde 3,85, American Airlines’ın hisseleri yüzde 3,2 ve Delta Air Lines’ın hisseleri yüzde 1,22 değer kazandı.
Şirket bazlı haber akışlarında ise alternatif sektörlerde hareketlilik sürdü. SpaceX hisseleri, şirketin 2 trilyon doların üzerinde bir değerlemeyle gerçekleştirdiği halka arzın ardından ikinci işlem gününde yüzde 19,6 oranında yükseliş kaydetti. Diğer taraftan Fox hisseleri, şirketin dijital yayın platformu Roku’yu 22 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın alacağını duyurmasının ardından yüzde 15,2 oranında geriledi.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de sanayi üretimi, mayıs ayında aylık bazda yüzde 0,1 ile piyasa beklentilerinin altında bir artış gösterdi. ABD Merkez Bankası (Fed) New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi de haziranda 5,7 değerine inerek ekonomik aktivitede yavaşlama sinyali verdi.
Fed kararı öncesi piyasa beklentileri ve enflasyon görünümü
S&P 500, Nasdaq ve Dow Jones yükselirken, petrol fiyatlarındaki düşüş, enerji maliyetleri kanalıyla küresel enflasyona dair endişeleri hafifletirken, yatırımcıların odağı Fed’in bu haftaki para politikası toplantısından çıkacak kararlara çevrildi. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in politika faizini bu toplantıda sabit tutmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Yatırımcılar ve analistler, Fed Başkanı Kevin Warsh’un ilk kez başkanlık edeceği bu kritik toplantının ardından yapacağı sözlü yönlendirmeleri ve ekonomik projeksiyonları yakından takip edecek. Enerji fiyatlarındaki gevşemenin enflasyonist baskıyı azaltması, merkez bankasının gelecek dönem faiz politikasında elini rahatlatabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Analistler, hem azalan jeopolitik risklerin hem de makroekonomik verilerin Fed’in para politikası patikasında belirleyici olacağını kaydediyor.
