Amerika Birleşik Devletleri finans piyasaları cuma gününe hem istatistiki verilerin hem de kritik yargı kararlarının gölgesinde başladı. Yatırımcılar aralık ayına dair zayıf istihdam rakamlarını incelerken diğer yandan Trump yönetiminin gümrük vergileri üzerindeki yasal akıbetini bekliyor. Ekonomideki “işe alım yok, işten çıkarma yok” havası yeni yılda da etkisini sürdürecek mi?
Dow Jones Sanayi Endeksi açılış zilinin ardından 154,57 puanlık bir artışla 49.420,68 seviyesine tırmandı. Endeks değerindeki yüzde 0,31 oranındaki yükselişe diğer ana göstergeler de eşlik etti. S&P 500 endeksi yüzde 0,33 prim yaparak 6.944,35 puana ulaşırken Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 0,27 değer kazanarak 23.543,05 seviyesinde dengelendi.
Aralık ayına ait tarım dışı istihdam verileri ekonomideki ivme kaybını rakamlarla ortaya koydu. Ülkede yeni yaratılan iş sayısı 50 bin seviyesinde kalarak ekonomistlerin 70 binlik beklentisinin oldukça uzağında kaldı. Mevcut tablo Federal Rezerv’in önümüzdeki üç hafta içinde faiz oranlarını sabit tutma ihtimalini piyasalarda neredeyse kesinleştirdi.
İstihdam artışındaki yavaşlamaya rağmen işsizlik oranının yüzde 4,6’dan yüzde 4,4’e gerilemesi piyasalar için karmaşık bir sinyal oldu. Daha geniş kapsamlı bir ölçüm olan U6 işsizlik oranı da yüzde 8,7 seviyesinden yüzde 8,4’e çekildi. Uzmanlar şirketlerin çalışanlarını yavaş bir tempoda işten çıkardığını ancak yeni alımlar konusunda son derece çekimser kaldığını savunuyor.
Kazançlar artarken çalışma saatleri geriliyor
Ücretler cephesinde ise çalışanların saatlik kazançları aralık ayında aylık bazda yüzde 0,3 oranında bir artış gösterdi. Yıllık bazdaki maaş artışı yüzde 3,8 seviyesine ulaşarak yüzde 3,6 olan piyasa tahminlerini geride bıraktı. Haftalık ortalama çalışma süresi ise 34,2 saat olarak kaydedilerek üretimdeki yoğunluğun bir miktar hafiflediğine işaret etti.
Yatırımcıların bir diğer odak noktası ise Yüksek Mahkeme koridorlarından gelecek olan gümrük vergisi kararı olacak. Trump tarafından getirilen kapsamlı gümrük vergilerinin yasallığı en üst yargı organı tarafından detaylıca inceleniyor. Ulusal acil durum yasalarının küresel ticareti şekillendirmek adına kullanılıp kullanılamayacağı Dow Jones bileşeni olan sanayi devleri için hayati önem taşıyor.
Mahkemenin vereceği nihai hüküm Amerikan ekonomi stratejisini temelinden sarsabilecek bir güce sahip görünüyor. Eğer vergiler yasadışı ilan edilirse küresel ticaret rotaları tamamen yeniden çizilmek zorunda kalacak. Finans dünyası cuma günü piyasa kapanışına kadar hukuki mücadeleden çıkacak sonuçlara kilitlenmiş durumda.
Kritik verilerin açıklanmasının ardından Ocak ayı faiz indirimi olasılığı yüzde 11,1’den yüzde 5 seviyesine kadar geriledi. Ekonomistler veriler daha net bir yön gösterene kadar merkez bankası içerisindeki bölünmüş yapının devam edeceğini öngörüyor. Piyasaların faiz indirimleri konusunda daha sabırlı bir tutum takınması gerekecek gibi görünüyor. Dow Jones, Nasdaq ve S&P 500 endeksleri faiz indirimi ihtimalinden destek almasa da yükseliş yönünde kalmayı başarıyor.
Küresel enerji ve konut piyasasında yeni adımlar
Enerji piyasalarında ise Venezuela ile yaşanan son gelişmeler bir miktar rahatlama dalgası yarattı. Trump yönetiminin enerji altyapısının onarımı için işbirliği yapıldığı gerekçesiyle planlanan saldırıları durdurduğunu duyurdu. Petrol devleriyle yapılan kritik toplantılar Dow Jones bünyesindeki enerji şirketlerinin radarında kalmaya devam edecek.
Konut fiyatlarındaki artış ve satın alınabilirlik krizine karşı Beyaz Saray beklenmedik bir hamle yaparak piyasalara müdahale etti. Trump, mortgage faizlerini düşürmek amacıyla Freddie Mac ve Fannie Mae kurumlarına 200 milyar dolarlık menkul kıymet alımı talimatı verdiğini açıkladı. Finans ve inşaat sektörü temsilcileri devasa planın piyasa üzerindeki etkilerini analiz etmeye çalışıyor. Dow Jones endeksi bu gelişmeden destek alıyor.
Söz konusu destek paketinin ayrıntıları henüz tam olarak netleşmemiş olsa da piyasalarda hem umut hem de soru işaretleri doğurdu. Konut piyasasında beklenen canlanmanın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği önümüzdeki haftaların ana gündemi olacak. Yatırımcılar her türlü yeni gelişmeyi Dow Jones endeksi üzerinden fiyatlamayı sürdürecek.
Analistlerin ekonomideki sarı ışık uyarıları
Ekonomi dünyasının önde gelen isimleri mevcut tabloyu temkinli bir iyimserlikle yorumluyor. Northlight Asset Management yöneticisi Chris Zaccarelli, istihdam yaratımının zayıf olduğunu ve şirketlerin personel çıkarma hızının düştüğünü vurguladı. Yakın bir çöküş sinyali olan kırmızı ışıkların henüz yanmadığını belirten uzman, çok sayıda sarı uyarı ışığının ise parladığını ifade etti.
Ekonominin durma hızına yaklaşma riski piyasa çevrelerinde ciddi şekilde tartışılıyor. İstihdam piyasasında görülen bu durağanlık, uzun vadeli büyüme projeksiyonlarını da gölgelemeye başladı. Şirketlerin yeni kapasite oluşturmak yerine mevcut yapıyı korumaya odaklanması Dow Jones endeksindeki sanayi üreticilerini baskılıyor.
Piyasa uzmanları özellikle tüketici harcamalarının bu verilerden nasıl etkileneceğini yakından takip ediyor. Eğer işgücü piyasasındaki bu yorgunluk derinleşirse, ekonomik büyümenin motoru olan harcamalar sekteye uğrayabilir. Analistler her ne kadar resesyon kapıda demese de büyümenin kalitesi konusundaki endişelerini saklamıyor.
Federal Rezerv ve bölünmüş beklentiler
Morgan Stanley bünyesindeki stratejistlere göre veriler net bir yön gösterene kadar merkez bankası içindeki fikir ayrılıkları sürecek. Ellen Zentner, faiz indirimlerinin bu yıl içinde muhtemel olduğunu ancak piyasaların sabırlı kalması gerektiğini savunuyor. Mevcut rapor sonrası Ocak ayı için faiz indirimi ihtimalinin sert bir düşüş yaşaması Dow Jones üzerindeki belirsizliği artırıyor.
Yatırımcılar artık büyük adımlardan ziyade Federal Rezerv’in bir sonraki toplantıda vereceği mesajlara odaklandı. Bölünmüş bir kurul yapısı, politika faizinin öngörülenden daha uzun süre yüksek kalmasına neden olabilir. İstihdamın zayıf ancak işsizliğin düşük kalması gibi çelişkili sinyaller karar alıcıların işini her geçen gün zorlaştırıyor.
Gelecek haftalarda açıklanacak olan enflasyon verileri piyasaların rotasını belirleyen bir diğer kritik faktör olacak. Eğer fiyat artışları hız kesmezse, zayıf istihdama rağmen faiz indirimi beklentileri tamamen rafa kalkabilir. Dow Jones endeksi içerisinde yer alan bankacılık ve teknoloji hisseleri bu hassas dengeye göre yeniden pozisyon alacak.
