Dow Jones endeksi, ABD’de tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑn eylรผl ayฤฑnda รถngรถrรผlerin รผzerinde ivme kazandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyan resmi verilerin ardฤฑndan Wall Street’in genelindeki satฤฑล dalgasฤฑna paralel olarak gรผnรผ deฤer kaybฤฑyla tamamladฤฑ.
New York borsasฤฑnda (S&P 500, Nasdaq, Dow Jones) iลlem gรถren ana gรถstergeler, aรงฤฑklanan makroekonomik tablonun ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) para politikasฤฑndaki sฤฑkฤฑ duruลunu beklenenden daha uzun sรผre koruyabileceฤi yรถnรผndeki kaygฤฑlarฤฑ tetiklemesiyle yรถnรผnรผ aลaฤฤฑ รงevirdi. ฤฐลlem gรผnรผnรผn kapanฤฑลฤฑnda Dow Jones endeksi yรผzde 0,09 azalฤฑลla 51.621,48 puana indi.
Dow Jones ile birlikte S&P 500 endeksi yรผzde 1,11 gerileyerek 7.718,94 puana, teknoloji hisselerinin aฤฤฑrlฤฑkta olduฤu Nasdaq endeksi ise yรผzde 1,88 kayฤฑpla 26.692,87 puana รงekildi.
Dow Jones endeksi ve piyasalarฤฑ sarsan enflasyon dinamikleri
Dow Jones dรผลerken, รalฤฑลma ฤฐstatistikleri Bรผrosu tarafฤฑndan yayฤฑmlanan resmi bรผltene gรถre, ABD’de Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE) eylรผl ayฤฑnda aylฤฑk bazda yรผzde 0,6 artarak beklentilere paralel gerรงekleลirken, yฤฑllฤฑk bazdaki artฤฑล yรผzde 3,7 ile tahminlerin belirgin ลekilde รผzerinde kaydedildi. Gerรงekleลen bu oranlar doฤrultusunda aylฤฑk enflasyon artฤฑล hฤฑzฤฑ son beล ayฤฑn, yฤฑllฤฑk enflasyon artฤฑล hฤฑzฤฑ ise son dรถrt ayฤฑn en yรผksek seviyesine tฤฑrmandฤฑ. Fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn ana sรผrรผkleyicisi incelendiฤinde, enerji kalemindeki sert yรผkseliล รถne รงฤฑktฤฑ. Benzin fiyatlarฤฑna iliลkin endeks eylรผlde aylฤฑk bazda yรผzde 9,1 artฤฑล kaydederek manลet TรFE’deki aylฤฑk yรผkseliลin yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑnฤฑ tek baลฤฑna oluลturdu. Gฤฑda ve enerji gibi dรถnemsel dalgalanmalara aรงฤฑk kalemlerin dฤฑลarฤฑda bฤฑrakฤฑldฤฑฤฤฑ รงekirdek TรFE ise eylรผlde aylฤฑk yรผzde 0,3, yฤฑllฤฑk bazda ise yรผzde 2,6 artฤฑลla analist beklentilerinin รผzerinde bir katฤฑlฤฑk sergiledi.
Fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn canlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ koruduฤunu gรถsteren veriler, para piyasalarฤฑnda Fed’in faiz artฤฑล dรถngรผsรผnรผ tamamladฤฑฤฤฑna yรถnelik iyimserliฤi zayฤฑflattฤฑ. Tahvil piyasalarฤฑnda iลlem hacimleri artarken, ABD’nin 10 yฤฑl vadeli hazine tahvili faizi 11 baz puanlฤฑk sert artฤฑลla yรผzde 5,33 seviyesine kadar รงฤฑktฤฑ ve seansฤฑn devamฤฑnda yรผzde 5,20 seviyelerinde dengelendi. Uzun vadeli borรงlanma maliyetlerini yansฤฑtan 30 yฤฑllฤฑk tahvil faizi de gรผn iรงinde yรผzde 5,63 ile son dรถnemin zirvesini test etmesinin ardฤฑndan yรผzde 5,52 dรผzeyine รงekildi. Kรผresel para birimleri karลฤฑsฤฑndaki gรผcรผnรผ artฤฑran dolar endeksi ise gรผn iรงi iลlemlerde yรผzde 0,7 yรผkselerek 102,94 deฤerine ulaลtฤฑ ve yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesini kaydetti.
Finansal kurumlarฤฑn araลtฤฑrma birimleri, verilerin Fed’in enflasyonu yรผzde 2 hedefine dรถndรผrmek adฤฑna politika faizini รถngรถrรผlenden daha uzun sรผre zirvede tutacaฤฤฑ yรถnรผndeki tezleri kuvvetlendirdiฤini bildirdi. Para politikasฤฑ yapฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑ da piyasa aktรถrleri tarafฤฑndan yakฤฑndan izlendi. Richmond Fed Baลkanฤฑ Tom Barkin, TรFE verilerinin kiลisel beklentilerinden daha yรผksek geldiฤini ifade ederek, yayฤฑmlanacak รretici Fiyat Endeksi (รFE) sonuรงlarฤฑnฤฑn genel gรถrรผnรผmรผ teyit etmek aรงฤฑsฤฑndan kritik bir referans olacaฤฤฑnฤฑ belirtti. Barkin, yaklaลan Federal Aรงฤฑk Piyasa Komitesi (FOMC) toplantฤฑsฤฑna iliลkin kesin bir politika รถngรถrรผsรผnde bulunmaktan kaรงฤฑndฤฑ. Chicago Fed Baลkanฤฑ Austan Goolsbee ise verileri “cesaret kฤฑrฤฑcฤฑ” olarak nitelendirerek, รถzellikle hizmet sektรถrรผndeki fiyat katฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn temel bir endiลe kaynaฤฤฑ olmayฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผnรผ vurguladฤฑ. Goolsbee, gรผรงlรผ ekonomik aktivite ile inatรงฤฑ enflasyonun bir arada bulunduฤu bir konjonktรผrde politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn izlemesi gereken adฤฑmlara dair belirsizlik bulunmadฤฑฤฤฑ deฤerlendirmesini paylaลtฤฑ.
Piyasalardaki temkinli havayฤฑ pekiลtiren bir diฤer unsur, Fed’in ekonomik koลullara iliลkin hazฤฑrladฤฑฤฤฑ Bej Kitap raporu oldu. Raporda, รผlke genelinde fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn devam ettiฤi ve belirli coฤrafi bรถlgelerde yoฤunlaลtฤฑฤฤฑ aktarฤฑldฤฑ. Metinde, tฤฑrmanan petrol fiyatlarฤฑnฤฑn tรผm bรถlge raporlarฤฑna aรงฤฑk bir ลekilde yansฤฑdฤฑฤฤฑ, iลletmelerin yรผksek dizel maliyetleri ile taลฤฑmacฤฑlฤฑk ek รผcretlerini tedarik zincirleri kanalฤฑyla nihai fiyatlara yansฤฑtmak zorunda kaldฤฑฤฤฑ bildirildi. Makroekonomik belirsizliklere ek olarak ลirket bilanรงolarฤฑ da borsa endekslerindeki dalgalanmayฤฑ artฤฑrdฤฑ. รรงรผncรผ รงeyrek finansal sonuรงlarฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan bรผyรผk finans kuruluลlarฤฑndan Morgan Stanley, kar ve gelir kalemlerinde analist beklentilerini aลmasฤฑna karลฤฑn hisselerinde yรผzde 3’e yakฤฑn deฤer kaybฤฑ yaลadฤฑ. Bilanรงosunda 1,2 milyar dolarlฤฑk idari para cezasฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑ ayฤฑran Bank of America’nฤฑn net karฤฑ ise yรผzde 17 dรผลรผลle 6,9 milyar dolara indi. Gelir ve karlฤฑlฤฑk hedeflerini tutturamayan bankanฤฑn hisseleri gรผnรผ yaklaลฤฑk yรผzde 5 dรผลรผลle kapattฤฑ.
Fed patikasฤฑ ve Dow Jones endeksinde teknik gรถrรผnรผm
Enflasyonist baskฤฑlarฤฑn genele yayฤฑlmasฤฑ ve ลirket bilanรงolarฤฑndaki karmaลฤฑk sinyaller, kรผresel piyasalarฤฑn odaฤฤฑnฤฑ yeniden merkez bankalarฤฑnฤฑn faiz patikasฤฑna รงevirdi. Dow Jones endeksi baลta olmak รผzere New York borsasฤฑndaki gรถstergeler, son dรถnemde tahvil getirilerindeki yรผkseliลin hisse senedi deฤerlemeleri รผzerinde yarattฤฑฤฤฑ baskฤฑyฤฑ gรผรงlรผ biรงimde hissediyor. Yรผksek borรงlanma maliyetleri, ลirketlerin sermaye harcamalarฤฑnฤฑ ve kar marjlarฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑrken, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn risksiz getiri saฤlayan sabit getirili menkul kฤฑymetlere yรถnelmesine zemin hazฤฑrlฤฑyor.
Eylรผl ayฤฑ verilerinin sunduฤu gรถrรผnรผm, manลet enflasyondaki sฤฑรงramanฤฑn geรงici bir dalgalanmadan ziyade petrol ve emtia fiyatlarฤฑndaki yapฤฑsal artฤฑลlardan beslendiฤini teyit ediyor. Akaryakฤฑt fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn lojistik ve รผretim maliyetleri รผzerinden รงekirdek mal ve hizmet fiyatlarฤฑna geรงiลkenlik gรถstermesi, para politikasฤฑnฤฑn sฤฑkฤฑ kalma zorunluluฤunu artฤฑrฤฑyor. Bu durum, piyasa analistlerinin รถnรผmรผzdeki aylarda gevลeme adฤฑmlarฤฑ beklemek yerine, politika faizinin kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ bรถlgede ne kadar sรผre kalacaฤฤฑna odaklanmasฤฑna neden oluyor. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn kredi verme standartlarฤฑnฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmasฤฑ ve ticari gayrimenkul ile bireysel borรงlanma alanlarฤฑndaki faiz yรผkรผnรผn artmasฤฑ, reel sektรถrรผn nakit akฤฑลlarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan kritik bir sฤฑnav niteliฤi taลฤฑyor.
Gelecek dรถneme iliลkin piyasa konsensรผsรผ, Fed’in atacaฤฤฑ adฤฑmlarฤฑn yalnฤฑzca TรFE ile sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmayacaฤฤฑnฤฑ, istihdam piyasasฤฑndaki direnรง ve รผcret artฤฑลlarฤฑ verileriyle birlikte ลekilleneceฤini iลaret ediyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, tahvil faizlerinin tepe noktayฤฑ bulup bulmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve ลirketlerin artan finansman giderlerini ne รถlรงรผde absorbe edebileceฤini yakฤฑndan izlemeyi sรผrdรผrecek. Vadeli iลlem piyasalarฤฑndaki fiyatlamalar, kฤฑsa vadede yรผksek oynaklฤฑฤฤฑn korunacaฤฤฑnฤฑ, sermaye piyasalarฤฑnda temkinli duruลun ve seรงici hisse senedi tercihlerinin belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor.
