ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn, รarลamba gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklama ile tรผm ithalata %10’luk temel bir gรผmrรผk vergisi getirileceฤini duyurmasฤฑnฤฑn piyasalardaki artรงฤฑ sarsฤฑntฤฑlarฤฑ devam ediyor.
Trump, uygulamanฤฑn 5 Nisan tarihinden itibaren yรผrรผrlรผฤe gireceฤini belirtmiลti. Ayrฤฑca, ABD’nin “kรถtรผ aktรถrler” olarak tanฤฑmladฤฑฤฤฑ รผlkelere karลฤฑ uygulayacaฤฤฑ “karลฤฑlฤฑklฤฑ” ek tarifeler ise 9 Nisan’dan itibaren yรผrรผrlรผฤe girecek.
Yeni gรผmrรผk vergileri kapsamฤฑnda รin’den ithalata ek %34 vergi getirildi ve รผlkeye uygulanan toplam gรผmrรผk vergisi %54โe yรผkseldi. Avrupa Birliฤi %20, Japonya %24, Hindistan %26, Tayvan %32 ve Vietnam ise %46 oranฤฑnda ek vergilerle karลฤฑlaลacak. Ayrฤฑca otomobillere ve bazฤฑ kritik yedek parรงalara yรถnelik %25โlik ek vergi ise 3 Nisan itibarฤฑyla yรผrรผrlรผฤe girdi.
Trump, tarifelerin amacฤฑnฤฑn ticaret dengesizliklerini gidermek ve kaybolan imalat iลlerini yeniden oluลturmak olduฤunu savundu. Aรงฤฑklamasฤฑnda, “Yeniden รงok zengin olmaya baลlayacaฤฤฑz” dedi.
Dow Jones vadeli iลlemleri sert dรผลtรผ
Trump’ฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑ sonrasฤฑ ilk iลlem gรผnรผnde ABD hisse senedi vadeli iลlemlerinde sert dรผลรผล yaลandฤฑ. Dow Jones vadeli iลlemleri %2,4 deฤer kaybederken, S&P 500 vadeli iลlemleri %2,9 ve Nasdaq 100 vadeli iลlemleri %3,3 geriledi. รzellikle teknoloji ve otomotiv hisseleri รถnemli baskฤฑ altฤฑnda kaldฤฑ.
New York borsasฤฑnda ana endeksler, Dow Jones ve S&P 500 dรผn yรผkseliลle kapanmฤฑล ancak daha sonra gelen tarife aรงฤฑklamalarฤฑ ile vadeli iลlemlerde gerilemiลti
Analistler, yeni tarifelerin otomobil ve teknoloji sektรถrlerindeki maliyetleri yรผkselteceฤini belirtiyor. Bu geliลmeler sonrasฤฑ Japon otomotiv devleri Toyota, Honda ve Nissan’ฤฑn hisselerinde de belirgin dรผลรผลler gรถzlendi.
Kรผresel piyasalar etkilendi
Trump’ฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn etkisiyle Japonya’da Nikkei 225 endeksi %4,7 azalarak sekiz ayฤฑn en dรผลรผk seviyesini gรถrdรผ. รin’de ลanghay Bileลik Endeksi %0,2 ve CSI 300 endeksi %0,4 dรผลtรผ. Hong Kongโda Hang Seng Endeksi %1,8 gerilerken, Avustralya ASX 200 %1,1 ve Gรผney Koreโde KOSPI endeksi %1,2 deฤer kaybetti.
รinโde mart ayฤฑ hizmet sektรถrรผ verilerinin beklentileri aลmasฤฑna raฤmen, Trumpโฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑ piyasalardaki olumsuz havayฤฑ daฤฤฑtamadฤฑ.
Fed’den enflasyon riski uyarฤฑsฤฑ
Federal Rezerv Yรถnetim Kurulu รyesi Adriana Kugler, tarifelerin enflasyonu artฤฑrabileceฤine dikkat รงekti. Princeton รniversitesiโnde yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Kugler, enflasyon hedeflerine ulaลmada ilerlemenin yavaลladฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, faiz oranlarฤฑnฤฑn sabit tutulmasฤฑnฤฑn kฤฑsa vadede daha muhtemel olduฤunu sรถyledi.
Kรผresel tepkiler de arttฤฑ
Avrupa Komisyonu Baลkanฤฑ Ursula von der Leyen, โAvrupa bu รงatฤฑลmayฤฑ baลlatmadฤฑ ama gรผรงlรผ bir planฤฑmฤฑz varโ diyerek tepki gรถsterdi. รin ise tarifeleri “tek taraflฤฑ zorbalฤฑk” olarak nitelendirerek karลฤฑ รถnlemler alacaฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Avustralya Baลbakanฤฑ Anthony Albanese, tarifelerin mantฤฑksฤฑz olduฤunu ifade ederek, misillemede bulunmayacaklarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
