ABD hisse senetleri piyasaları Salı günü sert düşüşler kaydetti. Çin’in ABD ile ticaret savaşındaki gerilimi artırması ve Wall Street’in büyük bankalarının kazanç sezonunu başlatması, yatırımcıların tedirginliğini yükseltti. Yatırımcıların riskten kaçınma eğilimi, önde gelen endeksleri aşağı çekti.
Dow Jones Sanayi Endeksi (DJI) bu atmosferde yüzde 0,9 geriledi. Geniş tabanlı S&P 500 (GSPC) endeksi ise yüzde 1’lik bir düşüş yaşadı. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik endeksi (IXIC), yüzde 1,4’ün üzerinde bir kayıpla endekslerin düşüşüne liderlik etti.
Pazartesi günü yaşanan güçlü toparlanmanın ardından, Pekin’in ABD’nin ticaret saldırılarına yeni bir misilleme turu ile karşılık vermesi piyasa havasını hızla bozdu. ABD’nin deniz taşımacılığını hedef alan son hamleleri, iki ülkenin topyekûn bir ticaret savaşından kaçınacağına dair son zamanlarda yeşeren umutları ciddi şekilde zedeledi. Yatırımcılar, ticaret gerilimlerinin sürmesi halinde Dow Jones Sanayi Endeksi’nin daha da zayıflayacağından endişe duyuyor.
Çin’den yeni misilleme ve liman ücretleri
Ticaret cephesinde tansiyon tırmanmaya devam etti. Çin, Güney Koreli gemi inşa şirketi Hanwha Ocean’ın ABD ile bağlantılı beş birimine yaptırım uygulayarak, Çinli şirketlerin bu birimlerle iş yapmasını fiilen yasakladı. Bu yaptırımlar, ABD’nin bölgedeki tedarik zincirleri üzerindeki etkisini artırma çabalarına bir yanıt olarak görüldü.
Bununla birlikte, her iki ülke de denizcilikteki hâkimiyet mücadelesini derinleştirerek, Salı gününden itibaren birbirlerinin gemilerine özel liman ücretleri uygulamaya başladı. Bu yeni kısıtlamalar, uluslararası ticaretin maliyetlerini artırarak, küresel ekonomik büyüme beklentileri üzerinde baskı yarattı. Dow Jones ve diğer endekslerin bu haber akışına doğrudan tepki vermesi, piyasanın ticaret savaşlarına ne kadar duyarlı olduğunu bir kez daha gösterdi.
Bilanço sezonu başladı, ekonomik veriler ertelendi
Piyasaların odağı şimdi, Salı sabahı JPMorgan Chase (JPM), Citigroup (C), Goldman Sachs (GS) ve Wells Fargo (WFC) gibi büyük bankaların bilançoları ile ciddi bir şekilde başlayan üçüncü çeyrek kazanç sezonuna kaydı. Goldman ve JPMorgan hisseleri, Wall Street’teki yoğun işlemlere rağmen çeyrek kârları artmasına rağmen düşüş yaşadı. Wells Fargo hisseleri ise bankanın kârının da artmasıyla erken işlemlerde sıçrama gösterdi.
Bu kritik günde, hükümetin kapanması nedeniyle önemli ekonomik raporların yayınlanması ertelendi. Yatırımcılar ve Federal Rezerv (Fed), ekonominin gidişatına ilişkin net bir görüşe sahip olamadı. Çarşamba günü açıklanması planlanan Eylül ayı TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) tüketici enflasyon raporu 24 Ekim’e ertelendi. Perakende satışlar ve üretici fiyatları verilerinin de benzer şekilde ertelenmesi bekleniyor. Bu veriler Dow Jones, Nasdaq ve S&P için yön belirleyici olabilirdi.
Ekonomik raporların açıklanmaması, Fed Başkanı Jerome Powell’ın Salı günü NABE yıllık toplantısında yapacağı konuşmaya daha fazla ağırlık kazandırdı. Powell’ın bu konuşmada, Fed’in ekonomiye bakış açısı ve para politikası konusundaki düşünceleri hakkında önemli ipuçları vermesi bekleniyordu. Yaşanan bu belirsizlik ortamı, Dow Jones Sanayi Endeksi üzerindeki satış baskısını artırdı.
Teknoloji ve ticaret gerilimi yatırımcıyı yordu
Bu arada, teknoloji dünyasında, Nvidia’nın (NVDA) çip üreticisi rakibi Advanced Micro Devices (AMD), Oracle’ın (ORCL) bulut işine 50.000 adet yapay zekâ (AI) çipi veya GPU (grafik işlem birimi) sağlayacağını açıklayarak, son zamanlarda yapılan bir dizi AI anlaşmasının en sonuncusunu duyurdu.
Bespoke Investment Group’un kurucu ortağı Paul Hickey, “Bu sabahki zayıflığın katalizörü, her iki ülkenin birbirlerinin kargo gemilerine ek ücretler uygulamaya başlaması ve Çin’in belirli ABD nakliye şirketlerine daha fazla yaptırım uygulaması nedeniyle Çin ile devam eden ticaret gerilimleri” diye yazdı. Hickey, “Zayıflık, üçüncü çeyrek raporlama dönemi için gerçekten ilk yoğun kazanç günü olan güçlü bir dizi kazanç raporunun ardından bile ortaya çıkıyor” diye ekledi. Dow Jones başta olmak üzere endekslerin güçlü kazançlara rağmen düşmesi, jeopolitik risklerin gücünü gösterdi.
22V Research’ten Dennis DeBusschere ise, Çin’in misillemesinin “ABD-Çin geriliminin azalmasının önündeki engebeli yolu gösteren bir örnek” olduğunu savundu. DeBusschere, “Bu sıçrama mantıklıydı ve gerilimin azalması uzun vadede temel senaryo olmalı, ancak durumun tırmanmaya devam etmesi halinde kuyruk riskinin büyüklüğü göz önüne alındığında Çin’in etkisi ortadan kalkmayacaktır. İki tarafın görüşmesi hakkında daha somut haberler gelene kadar gömülü risk primi bekleyin” dedi.
