Küresel piyasalarda enerji maliyetlerindeki artışın yarattığı tedirginlik, ABD hisse senedi vadeli işlemlerinde belirgin bir satış baskısına yol açıyor.
Dow Jones endeksi vadeli kontratları, yatırımcıların Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gelişmelere odaklanmasıyla yeni işlem gününe 25 puan, S&P 500 endeksi 5 puan, teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 endeksi ise 43 puan ekside hareket ediyor.
Geçtiğimiz işlem gününde, Hürmüz Boğazı’nın yeniden ulaşıma açılması amacıyla uluslararası bir koalisyon kurulabileceği umutları pay piyasalarını desteklemiş, Dow Jones ve S&P 500 yükselişle kapanmıştı. Dünyadaki petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği söz konusu kritik su yolu, küresel enerji güvenliği açısından büyük önem taşıyor.
Fransa ve İngiltere yönetimleri Washington ile çeşitli seçenekleri görüşmeye açık olduklarını kaydederken, Almanya ve Japonya gibi müttefikler ABD Başkanı Donald Trump’ın yardım çağrısını geri çevirdi. Başkan Trump, tanker trafiğini yeniden başlatmak için dışarıdan bir desteğe ihtiyaç duymadıklarını, ancak çok sayıda ülkenin yardım göndermek üzere yola çıktığını ifade etti.
Petrol fiyatları Dow Jones üzerinde baskı yaratıyor
Enerji piyasalarındaki arz yönlü riskler, petrol fiyatlarını hızla yukarı taşıyor. Brent tipi ham petrolün varil fiyatı yüzde 2,9 oranında artarak 103,13 dolar seviyesine ulaşırken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrol yüzde 3,6 yükselişle 95,84 dolardan işlem görüyor. Şubat ayının sonlarında başlayan İran odaklı gerilimlerin ardından, petrol fiyatlarında yüzde 40’ı aşan bir yükseliş eğilimi kaydedildi. New York Times gazetesinin konuya ilişkin haberine göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nde bir liman yakınlarında demirli bulunan bir tankere mermi isabet etti.
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi, Hürmüz Boğazı’nın güney ucundaki Fujairah limanı yakınlarında bulunan geminin sadece küçük çaplı hasar aldığını bildirdi. Birleşik Arap Emirlikleri yetkilileri ayrıca, önemli bir petrol sanayi merkezinde çıkan yangına bir insansız hava aracının neden olduğunu açıkladı. Yaşanan güvenlik zafiyetleri, halihazırda kısıtlı olan küresel enerji arzına yönelik kurumsal korkuları artırıyor.
Orta Doğu coğrafyasındaki çatışmaların uzun sürme ihtimali, dünya genelinde enflasyonist baskıları tetikleyebilecek bir enerji şoku endişesini alevlendiriyor. Artan maliyetler şirket bilançolarına doğrudan yansıyor. Delta Air Lines İcra Kurulu Başkanı Ed Bastian, CNBC kanalına yaptığı değerlendirmede, ilk çeyreğin başından beri iki katına çıkan yakıt maliyetlerini dengelemek amacıyla bazı uçak bileti fiyatlarını artırdıklarını kaydetti.
Maliyet artışlarına rağmen, güçlü gelir büyümesine işaret eden hava yolu şirketinin hisseleri borsa açılışından önceki işlemlerde değer kazandı. Yeniden canlanan enflasyon endişeleri karşısında, ABD Merkez Bankası, Avrupa Merkez Bankası ve Japonya Merkez Bankası yetkililerinin bir araya geleceği toplantılar yatırımcıların yakın takibinde bulunuyor. FXTM Kıdemli Piyasa Analisti Lukman Otunuga, merkez bankalarının son derece karmaşık bir dengeleyici rol üstlendiğini belirtti.
Otunuga, çatışma kaynaklı enflasyon risklerinin, özellikle piyasaların faiz indirimi beklentilerinden hızla uzaklaştığı bir ortamda, politika yapıcıları 2026 yılına yönelik görünümlerini yeniden değerlendirmeye zorlayabileceğini vurguladı. Uzmanlar, kritik merkez bankası kararlarının açıklanacağı haftada, hisse senetleri, emtialar ve döviz kurlarında volatilitenin artabileceği uyarısında bulunuyor. Artan oynaklık ortamında, sanayi devlerini barındıran Dow Jones endeksi şirketleri de girdi maliyetlerindeki dalgalanmalardan doğrudan etkileniyor.
Çin ile diplomatik gerilimler ve kurumsal bilançolar
Küresel diplomasi trafiğinde yaşanan aksaklıklar, yatırımcıların risk algısını olumsuz yönde etkilemeyi sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile önümüzdeki ay yapılması planlanan görüşmenin ertelenmesini talep etti. Erteleme talebi, Pekin yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için İran üzerindeki nüfuzunu kullanmaması halinde görüşmeyi askıya alma tehdidinin hemen ardından geldi.
Hafta sonu boyunca Trump, dünya petrol arzının aktığı kritik su yolunun güvenliğini sağlamak üzere Çin donanmasını bölgeye göndermesi çağrısında bulunmuştu. Ancak İran’dan aktif olarak petrol satın alan Çin yönetiminin, Washington’dan gelen çağrılara kulak vermek için oldukça az nedeni bulunuyor. Tahran yönetimi, ABD veya müttefiklerine fayda sağlayabilecek malları taşıyan tüm gemilere yönelik saldırı tehditlerini sürdürürken, Çin bandıralı tankerlerin boğazdan geçişine izin vermeye devam ediyor.
Bölgedeki güvenlik durumu giderek karmaşık bir hal alıyor. Wall Street Journal gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, İsrail makamları pazartesi günü düzenlenen hava saldırılarında üst düzey bir İranlı güvenlik yetkilisi olan Ali Larijani’nin hayatını kaybettiğini değerlendiriyor. Medyada yer alan diğer raporlar, yılın başlarında hükümet karşıtı protestoların bastırılmasında rol oynayan Besic paramiliter birliğinin komutanı Gholamreza Soleimani’nin de öldürüldüğünü bildirdi. İranlı yetkililer veya devlet destekli medya organları tarafından konuya ilişkin henüz resmi bir doğrulama yapılmadı.
Jeopolitik gündemin dışında, Wall Street yatırımcıları kurumsal kazanç raporlarını yakından izliyor. Borsanın kapanış zilinin ardından, dijital sözleşme imzalama platformu DocuSign ve spor giyim perakendecisi Lululemon Athletica şirketlerinin açıklayacağı finansal sonuçlar piyasaların yönü üzerinde etkili olacak. Yarı iletken endüstrisinin dev ismi Nvidia’nın devam eden geliştirici konferansı sırasındaki analist toplantıları da teknoloji sektörü yatırımcılarının odak noktasında yer alıyor.
İcra Kurulu Başkanı Jensen Huang, şirketin yapay zeka çipi satışlarında mevcut yıl için belirlenen 500 milyar dolarlık hedefe karşılık, 2027 yılı sonuna kadar 1 trilyon dolarlık devasa bir satış hacmine ulaşacağını öngördüklerini paylaştı. Huang, yapay zeka modellerinin kullanıcı sorularına hızlı ve verimli bir şekilde yanıt vermesini sağlayan çıkarım teknolojisinin sektörün geleceğini temsil ettiğini vurgulayarak son derece iyimser bir tablo çizdi.
Güçlü kurumsal beklentiler, makroekonomik belirsizliklerin gölgesinde Dow Jones endeksi ve diğer majör göstergelerde yön arayışını şekillendiren temel faktörler arasında bulunuyor. Dow Jones endeksi içerisindeki teknoloji ve sanayi ağırlığı, hem jeopolitik şoklara hem de kurumsal bilançolara karşı yüksek hassasiyet gösteriyor.
