New York borsasฤฑnda Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri, Orta Doฤuโda tฤฑrmanan askeri gerginlik ve petrol fiyatlarฤฑnฤฑn varil baลฤฑna 100 dolar sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ aลmasฤฑnฤฑn enflasyonist baskฤฑlarฤฑ tetiklemesiyle haftanฤฑn ilk iลlem gรผnรผne dรผลรผลle girdi.
Ana endeksler aรงฤฑlฤฑล seansฤฑnda negatif bir seyir izlerken, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn risk algฤฑsฤฑndaki bozulmayฤฑ yansฤฑtan VIX endeksi son bir yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine tฤฑrmandฤฑ.
Aรงฤฑlฤฑลta Dow Jones endeksi yรผzde 0,27 oranฤฑnda azalarak 47.371,28 puana geriledi. S&P 500 endeksi yรผzde 0,6 kayฤฑpla 6.699,80 puana, teknoloji aฤฤฑrlฤฑklฤฑ Nasdaq endeksi ise yรผzde 0,91 dรผลรผลle 22.184,05 puana indi. Kรผresel enerji arzฤฑna yรถnelik endiลelerin gรผรงlenmesi, pay piyasalarฤฑnda satฤฑล baskฤฑsฤฑnฤฑ derinleลtiren ana unsur olarak รถne รงฤฑktฤฑ.
Artan volatilite ve Dow Jones endeksi
Orta Doฤuโdaki รงatฤฑลma sรผrecinin uzayabileceฤine dair beklentiler, enerji fiyatlarฤฑ รผzerinden kรผresel ekonomide yeni bir maliyet ลoku yaลanmasฤฑ riskini artฤฑrฤฑyor. ABD ve ฤฐsrailโin ฤฐranโa yรถnelik operasyonlarฤฑ ile Tahran yรถnetiminin misilleme haberleri, piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn gรผvenli liman arayฤฑลฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑrdฤฑ. Anฤฑlan jeopolitik tansiyonun dรผลmemesi, borsa ฤฐstanbul saatiyle รถฤleden sonraki iลlemlerde petrol fiyatlarฤฑnda sert yรผkseliลleri beraberinde getirdi.
Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ yaklaลฤฑk yรผzde 10 deฤer kazanarak 102,49 dolara ulaลฤฑrken, Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrolรผn varili yรผzde 9,5 artฤฑลla 99,52 dolardan alฤฑcฤฑ buldu. Enerji maliyetlerindeki anฤฑlan tฤฑrmanฤฑล, S&P 500 endeksindeki dalgalanmayฤฑ รถlรงen ve “korku endeksi” olarak nitelendirilen VIX endeksini 30,98 seviyesine taลฤฑdฤฑ.
Geรงen yฤฑl nisan ayฤฑndan bu yana gรถrรผlen en yรผksek seviyeye iลaret eden sรถz konusu deฤer, profesyonel fon yรถneticilerinin temkinli pozisyon aldฤฑฤฤฑna iลaret ediyor.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, sosyal medya รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, yรผkselen enerji maliyetlerini kรผresel gรผvenlik adฤฑna “รถdenmesi gereken kรผรงรผk bir bedel” ลeklinde nitelendirdi. Trump, ฤฐran kaynaklฤฑ nรผkleer tehdidin ortadan kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ durumunda petrol fiyatlarฤฑnฤฑn hฤฑzla gerileyeceฤini savundu.
Enerji Bakanฤฑ Chris Wright ise Hรผrmรผz Boฤazฤฑโndaki tanker gรผvenliฤinin saฤlanmasฤฑnฤฑn arz ลokunu dindireceฤini vurguladฤฑ. Ancak piyasalardaki genel beklenti, enerji girdilerindeki artฤฑลฤฑn ABD Merkez Bankasฤฑโnฤฑn (Fed) enflasyonla mรผcadelesini zorlaลtฤฑrabileceฤi yรถnรผnde ลekilleniyor.
Dow Jones endeksi iรงerisindeki sanayi ลirketleri, yรผkselen girdi maliyetleri ve azalan kรผresel talep รถngรถrรผleri nedeniyle baskฤฑ altฤฑnda kalฤฑrken, finansal piyasalardaki belirsizliฤin รงarลamba gรผnรผ aรงฤฑklanacak tรผketici enflasyonu verisine kadar sรผrmesi bekleniyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, enerji fiyatlarฤฑndaki volatilitenin kalฤฑcฤฑ hale gelmesi durumunda Fed’in faiz patikasฤฑnda daha “ลahin” bir duruล sergilemesinden endiลe duyuyor.
Enerji maliyetleri ve sektรถrel ayrฤฑลmalarฤฑn Dow Jones endeksi รผzerindeki etkisi
Petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลin devam etmesi, New York borsasฤฑnda sektรถrel bazda keskin bir ayrฤฑลmaya yol aรงtฤฑ. Enerji devleri ExxonMobil, Chevron ve ConocoPhillipsโin hisseleri, artan emtia fiyatlarฤฑnฤฑn etkisiyle yรผzde 1 civarฤฑnda deฤer kazancฤฑ elde ederek endekslerdeki dรผลรผลรผ sฤฑnฤฑrlamaya รงalฤฑลtฤฑ.
Buna karลฤฑn, enerji maliyetlerini doฤrudan girdi olarak kullanan ulaลtฤฑrma sektรถrรผnde sert kayฤฑplar gรถzlendi. Akaryakฤฑt fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn kรขr marjlarฤฑnฤฑ eriteceฤi endiลesiyle hava yolu ลirketlerinin hisselerinde belirgin satฤฑลlar yaลandฤฑ. Southwest Airlines ve Delta Air Lines hisseleri yรผzde 3 civarฤฑnda gerilerken; Alaska Air, United Airlines ve American Airlines hisselerindeki deฤer kaybฤฑ yรผzde 4โรผ aลtฤฑ. Havacฤฑlฤฑk sektรถrรผndeki anฤฑlan geri รงekilme, ulaลtฤฑrma maliyetlerindeki artฤฑลฤฑn genel ekonomik faaliyetler รผzerindeki baskฤฑsฤฑnฤฑ simgeliyor.
Sรถz konusu tabloda, รงarลamba gรผnรผ yayฤฑmlanacak ลubat ayฤฑ tรผketici enflasyonu (TรFE) rakamlarฤฑ, Dow Jones endeksi ve genel piyasa yรถnรผ iรงin kritik bir eลik teลkil edecek. Cuma gรผnรผ gelecek olan bรผyรผme verileri ve Fed’in yakฤฑndan takip ettiฤi kiลisel tรผketim harcamalarฤฑ (PCE) istatistikleri, ABD ekonomisinin resesyon riski ile enflasyon sarmalฤฑ arasฤฑndaki konumunu netleลtirecek.
Analistler, jeopolitik risklerin emtia fiyatlarฤฑ รผzerinden makroekonomik dengeleri bozmaya devam etmesi halinde, pay piyasalarฤฑnda teknik destek seviyelerinin test edilebileceฤini ifade ediyor. Mevcut piyasa ortamฤฑ, riskli varlฤฑklardan kaรงฤฑล eฤiliminin sรผrdรผฤรผ ve nakit deฤerler ile enerji emtialarฤฑna yรถnelimin arttฤฑฤฤฑ bir yapฤฑ sergiliyor.
