New York borsasฤฑnda Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri, Orta Doฤu’da gerilimin dรผลeceฤine dair yeลeren umutlarฤฑn etkisiyle pazartesi gรผnkรผ iลlemlerde gรผรงlรผ bir yรผkseliล ivmesi yakaladฤฑ.
Amerika Birleลik Devletleri Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn ฤฐran ile verimli gรถrรผลmeler gerรงekleลtirdiklerini aรงฤฑklamasฤฑ, Wall Street endekslerinde aรงฤฑlฤฑลla birlikte ralli yarattฤฑ. Trump, taraflar arasฤฑnda anlaลma saฤlama konusunda son derece ciddi bir ลans bulunduฤunu ifade etti.
Ancak Tahran yรถnetiminin sรถz konusu diplomatik temas iddialarฤฑnฤฑ yalanlamasฤฑ, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ilk andaki coลkusunu bir miktar dizginledi.
ABD’de doฤu saatiyle 15.04 itibarฤฑyla gรถsterge niteliฤindeki S&P 500 endeksi yรผzde 1,7 oranฤฑnda deฤer kazanarak 6.615,15 puan seviyesine ulaลtฤฑ. Teknoloji aฤฤฑrlฤฑklฤฑ Nasdaq Composite endeksi yรผzde 1,8 artฤฑลla 22.033,64 puana tฤฑrmandฤฑ. Dow Jones Sanayi Ortalamasฤฑ ise yรผzde 1,9 oranฤฑnda prim yaparak 46.421,24 puana yรผkseldi. Erken saatlerde Dow Jones tarafฤฑndaki kazanรงlar yรผzde 2,5 seviyesine kadar รงฤฑkmฤฑลtฤฑ.
Longbow Asset Management ฤฐcra Kurulu Baลkanฤฑ Jake Dollarhide, piyasalardaki sert yรผkseliลin yatฤฑrฤฑmcฤฑ psikolojisini net ลekilde yansฤฑttฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Uzman isim, piyasa aktรถrlerinin yeniden alฤฑcฤฑ konumuna geรงmek ve iyimser bir tablo รงizmek iรงin her tรผrlรผ bahaneyi deฤerlendirdiฤini vurguladฤฑ. Trump 2.0 dรถneminin getirdiฤi belirsizliklerin geride bฤฑrakฤฑlmak istenmesi, hisse senedi piyasalarฤฑndaki alฤฑm iลtahฤฑnฤฑ doฤrudan destekliyor. Dow Jones yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ, sanayi ลirketlerinin jeopolitik risklere karลฤฑ duyarlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ fiyatlamaya devam ediyor.
Trump, sosyal medya รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ paylaลฤฑmda, dรผลmanlฤฑklarฤฑ tamamen sona erdirmeyi amaรงlayan son iki gรผnlรผk gรถrรผลmelerin oldukรงa รผretken geรงtiฤini bildirdi. Gerรงekleลen temaslarฤฑn รผslubu ve gidiลatฤฑ doฤrultusunda Pentagon’a yeni talimatlar verildiฤi aรงฤฑklandฤฑ. Amerikan ordusunun ฤฐran elektrik santrallerine ve enerji altyapฤฑsฤฑna yรถnelik planladฤฑฤฤฑ tรผm askeri operasyonlar beล gรผn sรผreyle ertelendi.
ฤฐran devlet medyasฤฑ ise Tahran’ฤฑn Washington ile hiรงbir doฤrudan veya dolaylฤฑ iletiลim kurmadฤฑฤฤฑnฤฑ savundu. ฤฐran Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ sรถzcรผsรผ, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ konusundaki tutumlarฤฑnฤฑn ve savaลฤฑ sona erdirme รถnkoลullarฤฑnฤฑn eskisiyle tamamen aynฤฑ kaldฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu. Wall Street Journal gazetesinin aktardฤฑฤฤฑna gรถre, ฤฐran merkezli Fars haber ajansฤฑ, misilleme tehditlerinin ardฤฑndan Trump’ฤฑn geri adฤฑm attฤฑฤฤฑnฤฑ รถne sรผrdรผ.
Trump, ilerleyen saatlerde Air Force One uรงaฤฤฑnฤฑn รถnรผnde gazetecilere yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, oldukรงa gรผรงlรผ gรถrรผลmeler yaptฤฑklarฤฑnฤฑ ve รถnemli anlaลma noktalarฤฑna vardฤฑklarฤฑnฤฑ sรถzlerine ekledi. Nihai bir garanti vermekten kaรงฤฑnan Amerikan lideri, nรผkleer silahlardan arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล bir bรถlge hedeflediklerini yineledi.
ฤฐsrail Baลbakanฤฑ Binyamin Netanyahu da Trump ile telefonda gรถrรผลtรผฤรผnรผ ve savaล kazanฤฑmlarฤฑnฤฑn masada koz olarak kullanฤฑlabileceฤini doฤruladฤฑ. ฤฐsrail ordusunun operasyonlarฤฑ ise ลimdilik devam ediyor. Kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, Dow Jones endeksindeki yรถn arayฤฑลฤฑnฤฑn diplomasi trafiฤine baฤlฤฑ olduฤunu belirtiyor.
Petrol piyasalarฤฑndaki beklentiler ve makroekonomik yansฤฑmalar
Trump, daha รถnce ฤฐran yรถnetiminin pazartesi gecesine kadar Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑ yeniden ticari gemi geรงiลlerine aรงmamasฤฑ halinde yeni saldฤฑrฤฑlar dรผzenleme tehdidinde bulunmuลtu. Dรผnya deniz taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn beลte birinin gerรงekleลtiฤi kritik su yolu, devam eden รงatฤฑลmalarฤฑn en รถnemli kriz noktasฤฑ haline geldi.
Bรถlgedeki ticari gemilere yรถnelik olasฤฑ saldฤฑrฤฑ tehditleri, deniz trafiฤini fiilen durma noktasฤฑna getirerek kรผresel ekonominin enerji tedarikini ciddi รถlรงรผde aksatฤฑyor. Petrol fiyatlarฤฑndaki sert tฤฑrmanฤฑลฤฑn yaratacaฤฤฑ enflasyon ลoklarฤฑ, ekonomik bรผyรผmeyi baltalama ve merkez bankalarฤฑnฤฑ yeniden faiz artฤฑrฤฑmฤฑna zorlama riski taลฤฑyor. Kรผresel piyasalar, jeopolitik risklerin makroekonomik istikrara vereceฤi zararฤฑ endiลeyle takip etmeyi sรผrdรผrรผyor.
Donald Trump, ฤฐran ile nihai bir anlaลmaya varฤฑlmasฤฑ durumunda petrol fiyatlarฤฑnฤฑn bir taล gibi hฤฑzla dรผลeceฤini รถngรถrรผyor. Amerikan yรถnetimi, akaryakฤฑt fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑ hafifletmek amacฤฑyla denizde bekleyen ฤฐran petrolรผne uygulanan yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ geรงici olarak kaldฤฑrma kararฤฑ aldฤฑ.
Piyasaya mรผmkรผn olan en yรผksek hacimde petrol sunulmasฤฑ hedefleniyor. Washington yรถnetimi, piyasalardaki arz kaygฤฑlarฤฑnฤฑ yatฤฑลtฤฑrmak iรงin adฤฑmlar atฤฑyor. Dow Jones endeksi bileลenleri, enerji maliyetlerindeki olasฤฑ dรผลรผลรผ memnuniyetle karลฤฑlฤฑyor.
Trump, gemilerde bekleyen petrolรผn sisteme dahil olmasฤฑnฤฑn savaลฤฑn gidiลatฤฑnฤฑ deฤiลtirmeyeceฤini savunuyor. Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn ortaklaลa kontrol edileceฤi ve sistemin iลlemesi halinde รงok yakฤฑnda yeniden aรงฤฑlacaฤฤฑ ifade ediliyor. Verilen ฤฑlฤฑmlฤฑ mesajlar, enerji piyasalarฤฑndaki arz endiลelerini hฤฑzla yatฤฑลtฤฑrarak fiyatlamalara doฤrudan yansฤฑdฤฑ.
Orta Doฤu’da gerilimin azalacaฤฤฑna dair yeลeren umutlar, petrol fiyatlarฤฑnda sert bir รงรถkรผลe zemin hazฤฑrladฤฑ. Kรผresel gรถsterge niteliฤindeki Brent petrolรผn vadeli iลlemleri yรผzde 8,8 oranฤฑnda devasa bir dรผลรผล kaydederek varil baลฤฑna 97,08 dolar seviyesine geriledi. Amerikan Batฤฑ Teksas tรผrรผ ham petrol vadeli kontratlarฤฑ ise yรผzde 9,2 oranฤฑnda deฤer kaybederek 89,18 dolardan alฤฑcฤฑ buldu.
Enerji maliyetlerindeki gevลeme, aฤฤฑr sanayi ลirketlerinin kar marjฤฑ beklentilerini pozitif yรถnde etkiliyor. Oynaklฤฑฤฤฑn yรผksek olduฤu dรถnemlerde Dow Jones endeksi, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin defansif bir sฤฑฤฤฑnak rolรผ รผstleniyor.
| Endeks | Kapanฤฑล Deฤeri | Gรผnlรผk Deฤiลim (%) | Seans Zirvesi |
| Dow Jones | 46.421,24 | + %1,9 | + %2,5 |
| S&P 500 | 6.615,15 | + %1,7 | + %2,3 |
| Nasdaq | 22.033,64 | + %1,8 | + %2,5 |
| Brent Petrol | 97,08 $ | – %8,8 | – |
“Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar alฤฑล iรงin bahane arฤฑyor”
Longbow Asset Management CEO’su Jake Dollarhide, piyasadaki bu ani sฤฑรงramayฤฑ ลu sรถzlerle รถzetledi: “Bugรผnkรผ ralli, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ‘Trump 2.0’ dรถneminin bu sancฤฑlฤฑ sayfasฤฑnฤฑ geride bฤฑrakmak ve yeniden boฤa piyasasฤฑna dรถnmek iรงin en kรผรงรผk bir bahaneyi bile alฤฑm fฤฑrsatฤฑ olarak gรถrdรผฤรผnรผ kanฤฑtlฤฑyor.”
AJ Bell Yatฤฑrฤฑm Direktรถrรผ Dan Coatsworth ise yatฤฑrฤฑmcฤฑlara ลu uyarฤฑyฤฑ yaptฤฑ: “Piyasalar bir kuruลun รผzerinde dรถnebilir (hฤฑzlฤฑ yรถn deฤiลtirebilir). Bu yรผzden piyasayฤฑ zamanlamaya รงalฤฑลmak yerine, piyasada kalmak uzun vadeli yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin her zaman en iyi yaklaลฤฑmdฤฑr.”
