ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu’daki çatışmaları sonlandırmaya ve İran eksenindeki askeri operasyonlardan çekilmeye sıcak baktığı yönündeki haberler, küresel finans piyasalarında risk algısını hızla değiştirdi.
Yatırımcıların güvenli limanlardan çıkarak riskli varlıklara yönelmesiyle Dow Jones endeksi vadeli işlemleri güne belirgin bir yükselişle kaydetmiş durumda.
Piyasa aktörleri, diplomasi masasında atılan adımları ve enerji koridorlarındaki gerilimin yatışma ihtimalini doğrudan fiyatlıyor. Savaşın sona erebileceğine dair artan iyimserlik, sadece pay piyasalarını yukarı taşımakla kalmıyor, haftalardır zirveyi zorlayan petrol fiyatlarında da sert geri çekilmeleri beraberinde getiriyor.
Wall Street genelindeki ana gösterge endeksler, diplomatik kanallardan gelen olumlu mesajların ardından çarşamba gününe güçlü bir alım dalgasıyla giriş yaptı. Dow Jones endeksi vadeli kontratları 220 puanlık artışla yüzde 0,5 oranında primlendi. Eşzamanlı olarak S&P 500 vadeli işlemleri 31 puanlık, teknoloji şirketlerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq 100 vadeli işlemleri ise 152 puanlık değer kazancı yaşadı.
Dow Jones üzerinde pozitif etki
Yatırımcıların risk iştahındaki toparlanma, büyük ölçüde Wall Street Journal gazetesinde yayımlanan ve ABD yönetiminin Hürmüz Boğazı kapalı kalsa dahi savaştan çekilmeye açık olduğunu belirten habere dayanıyor. Başkan Donald Trump, gazetecilere yaptığı açıklamalarda ve sosyal medya üzerinden verdiği mesajlarda söz konusu haberleri doğruladı. Vital Knowledge analistleri, piyasa katılımcılarına gönderdikleri araştırma notunda, yatırımcıların Orta Doğu’da bölgesel bir savaşa dönüşme riski taşıyan çatışmaların sona erme ihtimalini agresif bir şekilde fiyatladığını belirtti.
Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin son derece olumlu ilerlediğini yinelerken, Tahran yönetimi mesajlaşmaların sürdüğünü kabul etmekle yetindi. İran Cumhurbaşkanı, ülkesinin bir daha saldırıya uğramayacağına dair kesin garantiler alması halinde savaşı bitirmek için gerekli iradeye sahip olduklarını açıkladı. ING analistleri, piyasalardaki risk algısının hisse senetlerindeki toparlanma ve tahvil faizlerindeki gevşeme ile birlikte dengelendiğini kaydetti. Diplomatik mesajlardaki karmaşaya rağmen, ABD yönetiminin bir çıkış yolu aradığına dair güçlü işaretler bulunuyor.
Piyasalar, İran tarafının kendi taleplerine bağlı kalmasına rağmen savaşı bitirmeye istekli olmasını Dow Jones endeksi piyasa dinamikleri açısından oldukça olumlu karşılıyor. Sanayi ve finans devlerini barındıran Dow Jones endeksi, küresel tedarik zincirlerinin normale dönme ihtimaliyle birlikte orta vadeli büyüme projeksiyonlarını yeniden şekillendiriyor. ABD yönetiminin operasyonları durdurma kararlılığı, borsadaki sektörel rotasyon hareketlerini hızlandırarak döngüsel hisse senetlerine yönelik yabancı fon girişlerini ivmelendiriyor.
Makroekonomik istikrarın yeniden tesis edilebileceğine dair güçlenen inanç, kurumsal yatırımcıların nakit varlıklarını riskli enstrümanlara yönlendirmesini kolaylaştırıyor. Özellikle büyük ölçekli işletmelerin karlılık tahminlerinde yaşanan yukarı yönlü revizyonlar, piyasalardaki alış baskısını canlı tutan en temel faktör olarak öne çıkıyor.
Petrol fiyatlarındaki gevşeme enflasyonist baskıları sınırlıyor
Çatışmaların durdurulmasına yönelik beklentiler, enerji piyasalarındaki tansiyonu da belirgin şekilde düşürdü. Küresel gösterge Brent ham petrolünün haziran vadeli sözleşmeleri yüzde 0,5 oranında değer kaybederek varil başına 103,35 dolara geriledi. Savaşın başladığı şubat ayının sonlarında varil fiyatı 120 dolar sınırına kadar tırmanmış, öncesinde ise 70 dolar seviyelerinde fiyatlanmıştı. ABD ham petrolü vadeli işlemleri de yüzde 1,2 oranında düşüşle 100,16 dolara indi.
Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalması, enerji fiyatlarını yukarı yönlü baskılayan en temel faktör olarak öne çıkıyordu. Gemilere yönelik sürekli drone ve füze saldırısı tehdidi, tanker trafiğini durma noktasına getirmiş ve tüm dünyada kritik enerji tedariki konusunda derin endişeler yaratmıştı. Enerji şokunun küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgası yaratacağı ve merkez bankalarını faiz oranlarını artırmaya zorlayacağı beklentisi, tahvil getirilerini yükseltirken hisse senedi piyasaları üzerinde ağır bir baskı oluşturuyordu.
Beyaz Saray’da gazetecilere demeç veren Başkan Trump, Amerikan askeri güçlerinin bölgeden çok yakında ayrılacağını, İran’ın nükleer tehdidini ortadan kaldırma hedefinin tamamlandığını ve savaşı bitirmek için resmi bir anlaşmaya ihtiyaç duymadıklarını ilan etti. Trump’ın bazı müttefik ülkelere yönelik sert eleştirileri ve NATO ittifakını kağıttan kaplan olarak nitelendirerek ayrılma ihtimalini gündeme getirmesi, uluslararası diplomaside yeni fay hatları yaratıyor. Makroekonomik cephede ise enerji maliyetlerindeki düşüş, Dow Jones endeksindeki dev sanayi şirketlerinin kar marjlarını destekleme potansiyeli taşıyor.
Tedarik masraflarındaki rahatlama, kurumsal bilançolardaki tahribatı sınırlayarak Dow Jones endeksi yatırımcılarına nefes aldırıyor. Öte yandan spor giyim devi Nike, açıkladığı bilançoda çeyreklik bazda gelir ve kar beklentilerini aşmayı başardı. Ancak şirketin küresel gelirlerinin yüzde on beşlik kısmını oluşturan Çin pazarındaki satışların üst üste yedinci çeyrekte de gerileyerek yüzde 10 oranında düşüş kaydetmesi, firmanın kar marjları üzerindeki baskının sürdüğünü kanıtlıyor.
Beklentileri aşan rakamlara rağmen, Çin pazarındaki durgunluğun etkisiyle firmanın hisseleri açılış öncesi işlemlerde geriledi. CEO Elliott Hill’in başlattığı toparlanma planının somut etkileri piyasalar tarafından yakından izleniyor. Tüketici talebindeki zayıflama ve artan gümrük tarifeleri, perakende sektöründeki toparlanmayı yavaşlatıyor. Yine de enerji cephesindeki olumlu rüzgarlar, genel olarak pay piyasaları için orta vadeli iyimserliği sağlamlaştırıyor.
