- ฤฐstihdam piyasasฤฑ ve faiz beklentilerindeki deฤiลim
- Faiz artฤฑrฤฑmฤฑ dรถngรผlerinin endeksler รผzerindeki tarihsel etkisi
- Borรงlanma maliyetleri ve ลirket kรขrlฤฑlฤฑฤฤฑna yansฤฑmalar
- Kritik Sorular
- Gรผรงlรผ istihdam verileri neden FED’in faiz artฤฑrฤฑm ihtimalini gรผรงlendirdi?
- Tarihsel veriler ฤฑลฤฑฤฤฑnda faiz artฤฑลlarฤฑ borsayฤฑ nasฤฑl etkiliyor?
ABD’de beklenenden gรผรงlรผ gelen istihdam raporlarฤฑ ve yรผkseliล eฤilimini koruyan enflasyon verileri, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรถzรผnรผ tekrar Federal Rezerv‘e (FED) รงevirmesine neden oldu.
รzellikle nisanda yรผzde 3,8’e ulaลarak Mayฤฑs 2023’ten bu yana en yรผksek seviyesini kaydeden yฤฑllฤฑk enflasyon oranฤฑ, FED’in faiz indirim senaryolarฤฑnฤฑ rafa kaldฤฑrarak yeniden faiz artฤฑล dรถngรผsรผne girebileceฤi yรถnรผndeki beklentileri kรถrรผklรผyor.
ฤฐstihdam piyasasฤฑ ve faiz beklentilerindeki deฤiลim
Geรงtiฤimiz yฤฑl iลe alฤฑm hฤฑzฤฑnda yavaลlama yaลayan ABD ekonomisi, bu yฤฑl 569 bin kiลilik istihdam artฤฑลฤฑyla beklentileri aลan bir direnรง sergiledi. ฤฐล gรผcรผ piyasasฤฑndaki bu “yakalama” etkisi, ekonomik aktivitenin politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn faizleri sabit tutamayacak kadar gรผรงlรผ olduฤu endiลelerini pekiลtirdi.
Piyasa analistleri, รถzellikle ฤฐran รงatฤฑลmasฤฑ sonrasฤฑ enerji piyasalarฤฑndaki arz ลoklarฤฑnฤฑn enflasyonist baskฤฑlarฤฑ derinleลtirdiฤine dikkat รงekiyor. Citadel Securities gibi รถnde gelen finans kuruluลlarฤฑ, yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑ, sฤฑkฤฑlaลan enerji piyasalarฤฑ ve gรผรงlenen iล gรผcรผ piyasasฤฑnฤฑn birleลimiyle FED’in “yakฤฑnda” faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gitmek zorunda kalabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunuyor.
Faiz artฤฑrฤฑmฤฑ dรถngรผlerinin endeksler รผzerindeki tarihsel etkisi
Ekonomi literatรผrรผ ve tarihsel veriler, FED’in faiz artฤฑลlarฤฑna baลladฤฑฤฤฑ “sฤฑkฤฑlaลma” dรถnemlerinin, borsa endeksleri รผzerinde kฤฑsa ve orta vadede satฤฑล baskฤฑsฤฑ yarattฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. 1999 yฤฑlฤฑndan bu yana gerรงekleลen faiz artฤฑล dรถngรผlerinde S&P 500 ve Nasdaq endekslerinin ilk รผรง ayda gรถsterdiฤi performans ลu ลekilde:
| Dรถngรผ Baลlangฤฑcฤฑ | S&P 500 (3 Aylฤฑk Getiri) | Nasdaq (3 Aylฤฑk Getiri) |
| Haziran 1999 | -%8 | +%2 |
| Haziran 2004 | -%2 | -%8 |
| Aralฤฑk 2015 | -%1 | -%5 |
| Mart 2022 | -%17 | -%22 |
| Ortalama | -%7 | -%8 |
Veri Kaynaฤฤฑ: Federal Reserve
Borรงlanma maliyetleri ve ลirket kรขrlฤฑlฤฑฤฤฑna yansฤฑmalar
Yรผksek faiz oranlarฤฑ iki temel kanaldan hisse senedi piyasalarฤฑnฤฑ baskฤฑ altฤฑna alฤฑyor. ฤฐlk olarak, ลirketlerin borรงlanma maliyetlerini artฤฑrarak kรขrlฤฑlฤฑk marjlarฤฑnฤฑ daraltmasฤฑ, doฤrudan hisse fiyatlarฤฑnฤฑ aลaฤฤฑ รงekiyor. ฤฐkinci olarak, devlet tahvili gibi sabit getirili enstrรผmanlarฤฑn getiri oranlarฤฑnฤฑn (30 yฤฑllฤฑk tahvil faizlerinin %5,18 seviyelerine ulaลmasฤฑ gibi) yรผkselmesi, hisse senetlerine olan risk iลtahฤฑnฤฑ azaltarak sermayeyi gรผvenli limanlara kaydฤฑrฤฑyor.
Analistler, mevcut ekonomik konjonktรผrde enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn “รงekirdek enflasyona” (gฤฑda ve enerji hariรง) kalฤฑcฤฑ olarak yansฤฑmasฤฑ durumunda FED’in oldukรงa agresif bir tutum takฤฑnabileceฤini belirtiyor. Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri iรงin kritik gรถsterge, yarฤฑn aรงฤฑklanacak Haziran ayฤฑ enflasyon verileri olacak. Piyasalar, bu verilerin merkez bankasฤฑnฤฑn atacaฤฤฑ “sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma” adฤฑmlarฤฑnฤฑn ลiddetini belirleyecek ana unsur olacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Kritik Sorular
Gรผรงlรผ istihdam verileri neden FED’in faiz artฤฑrฤฑm ihtimalini gรผรงlendirdi?
ฤฐstihdam piyasasฤฑndaki direnรง, ekonominin faiz artฤฑลlarฤฑna dayanacak gรผce sahip olduฤu sinyalini veriyor. Bu durum, FED’in enflasyonu kontrol altฤฑna almak iรงin bรผyรผmeden รถdรผn verme pahasฤฑna faizleri yรผkseltme konusundaki รงekincesini azaltฤฑyor.
Tarihsel veriler ฤฑลฤฑฤฤฑnda faiz artฤฑลlarฤฑ borsayฤฑ nasฤฑl etkiliyor?
1999’dan bu yana gerรงekleลen faiz artฤฑล dรถngรผlerinde, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri, sฤฑkฤฑlaลma sรผrecinin ilk รผรง ayฤฑnda ortalama olarak sฤฑrasฤฑyla yรผzde 7 ve yรผzde 8 oranฤฑnda deฤer kaybฤฑ yaลadฤฑ.
