Kahramanmaraล merkezli depremlerin รผlke ekonomisi รผzerinde yaratacaฤฤฑ etkiye iliลkin hasar tespit รงalฤฑลmalarฤฑ devam ediyor.
Bloomberg HTโye konuk olan Dรผnya Bankasฤฑ Tรผrkiye รlke Direktรถrรผ Humberto Lopez, Kahramanmaraล merkezli depremlerin Tรผrkiyeโde yarattฤฑฤฤฑ fiziksel hasar ve bu hasarฤฑn ekonomi รผzerindeki etkisini deฤerlendirdi.
Kรผresel Hฤฑzlฤฑ Afet Sonrasฤฑ Hasar Tahmini (GRADE) raporu hakkฤฑnda detay veren Lopez, araลtฤฑrmada deprem sonrasฤฑ altyapฤฑ, รถzel sektรถr ve kamu binalarฤฑnฤฑn gรถrdรผฤรผ hasarฤฑn รถlรงรผldรผฤรผnรผ, art arda gerรงekleลen iki depremin Tรผrkiyeโnin 2021 yฤฑlฤฑ GSYHโsinin yรผzde 4โรผne karลฤฑlฤฑk gelen yaklaลฤฑk 34,2 milyar dolarlฤฑk fiziksel hasara yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Kahramanmaraล ve Marmara depremini karลฤฑlaลtฤฑrdฤฑklarฤฑnฤฑ ifade eden Lopez bu iki bรถlgedeki bina ve altyapฤฑlarฤฑn farklฤฑlฤฑk gรถsterdiฤini sรถyledi. โลu an Hatayโda binalarฤฑn yรผzde 40โฤฑ yฤฑkฤฑlmฤฑล durumdaโ diyen Lopez, Kahramanmaraล ile Hatayโฤฑn 34,2 milyar dolarlฤฑk toplam hasarฤฑn neredeyse yarฤฑsฤฑnฤฑ oluลturduฤunu belirtti.
โHรผkรผmete nasฤฑl destek verileceฤine dair Martโta yeni bir rapor yayฤฑmlanacakโ
โDeprem bรถlgesini yeniden inลa etmenin maliyeti hakkฤฑnda baลka bir rapor hazฤฑrlanacak mฤฑ?” sorusunu cevaplayan Lopez, Mart ayฤฑnda Brรผkselโde gerรงekleลecek olan โEuropean Solidarity Fundโ toplantฤฑsฤฑna iliลkin yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, โTabii ki buradan sonra รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz devam edecek. Avrupa Komisyonu ve Birleลmiล Milletler Kalkฤฑnma Programฤฑ, uluslararasฤฑ bir konferansta yeni bir rapor aรงฤฑklayacak. Bu yeni raporda hรผkรผmete nasฤฑl destek saฤlanabileceฤine dair yeni bilgiler yer alacakโ dedi.
Dรผnya Bankasฤฑ 9 ลubat tarihinde yardฤฑm ve iyileลtirme รงabalarฤฑna yardฤฑmcฤฑ olmak iรงin 1,78 milyar dolarlฤฑk bir baลlangฤฑรง yardฤฑm paketi aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Sรถz konusu paket, Tรผrkiyeโdeki mevcut iki proje kapsamฤฑndaki ลarta Baฤlฤฑ Acil Durum Mรผdahale Bileลenleri (CERC) yoluyla acil olarak saฤlanan 780 milyon dolarlฤฑk bir yardฤฑmdan ve bu afetten etkilenen insanlarฤฑ desteklemeye yรถnelik hazฤฑrlanacak 1 milyar dolarlฤฑk yeni bir acil durum iyileลtirme projesinden oluลmaktaydฤฑ.
โ5,3 milyar dolarlฤฑk fon depremden etkilenen bรถlgelere aktarฤฑlabilirโ
Lopez, kentlerin yeniden inลasฤฑnda belediyelerin bu yardฤฑm paketinden nasฤฑl yararlanacaฤฤฑ hakkฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, sรถz konusu yardฤฑmฤฑn ilk fazฤฑnda maliyetlerin belirlendiฤini, ikinci fazฤฑnda ise direkt olarak Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ ile รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledi. โDepremden etkilenen bรถlgelere olan para akฤฑลฤฑnฤฑn nasฤฑl saฤlanabileceฤini gรถrmeye รงalฤฑลฤฑyoruzโ diyen Lopez, hastane, yol ve kรถprรผ gibi yapฤฑlarฤฑn inลasฤฑ iรงin belediyelerin 1 milyar dolarlฤฑk fondan faydalanmasฤฑnฤฑ umduklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Lopez, sรถzlerine ลรถyle devam etti:
Aynฤฑ zamanda 780 milyon dolarlฤฑk bir baลka paketimiz daha var. Bu paketi bรถlgenin yeniden inลasฤฑ iรงin kullanmak istiyoruz. Eฤer mรผmkรผn olursa doฤru kaynaklarฤฑ kullanฤฑp depremden etkilenmiล bรถlgelere aktarฤฑlmasฤฑnฤฑ amaรงlฤฑyoruz. ลu anda Dรผnya Bankasฤฑโnฤฑn 8,5 milyar dolar deฤerinde farklฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑ var. Bunlarฤฑn 5,3 milyar dolarฤฑ depremden etkilenen bรถlgelere aktarฤฑlabilir mi, bunlara bakacaฤฤฑz. Saฤlฤฑk ve eฤitim bakanlฤฑklarฤฑ ile iletiลim iรงerisindeyiz. Aynฤฑ zamanda deprem bรถlgesindeki okullarla da รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz var.โ
Rapora gรถre hasar tahmini daha da yukarฤฑ รงฤฑkarabilir
Dรผnya Bankasฤฑ Grubu ve ortaklarฤฑnฤฑn Tรผrkiye’de gerรงekleลtirecekleri ilk mรผdahaleler iรงin bilgi girdisi saฤlamak ve hรผkรผmetin iyileลtirme ve yeniden inลa planlamasฤฑnฤฑ desteklemek iรงin hazฤฑrlanan raporda, devam eden artรงฤฑ ลoklarฤฑn zaman iรงinde bu hasar tahminini daha da yukarฤฑ รงฤฑkarabileceฤi belirtildi.
Deprem bรถlgesinin aynฤฑ zamanda Tรผrkiye’de yoksulluk oranฤฑnฤฑn en yรผksek olduฤu illerden bazฤฑlarฤฑnฤฑ iรงerdiฤi vurgulanan raporda, bรถlgenin Tรผrkiye’deki toplam Suriyeli mรผlteci nรผfusunun neredeyse yรผzde 50’sini oluลturduฤu ve 1,7 milyondan fazla Suriyeli mรผlteciye ev sahipliฤi yaptฤฑฤฤฑ aktarฤฑldฤฑ.
Raporda ayrฤฑca, binalarฤฑn orta ila aฤฤฑr derecede hasar gรถrmesi veya tamamen รงรถkmesi nedeniyle 1,25 milyon insanฤฑn geรงici olarak evsiz kaldฤฑฤฤฑnฤฑn tahmin edildiฤi belirtildi.
