ฤฐran nรผkleer anlaลmasฤฑnฤฑn imzacฤฑ taraflarฤฑ, Amerika Birleลik Devletleri’nin รงekilme kararฤฑna raฤmen anlaลmayฤฑ ayakta tutmak iรงin kararlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ bir kez daha yineledi.
Washington yรถnetiminin, 2015’te imzalanan tarihi anlaลmadan tek taraflฤฑ รงekilmesiyle zorlu mรผzakereler sonucu varฤฑlan mutabakat sallantฤฑya girmiลti.
Birleลmiล Milletler (BM) 73. Genel Kurulu kapsamฤฑnda New York’ta bir araya gelen Fransa, Almanya, รin, Rusya, ฤฐngiltere ve ฤฐran’ฤฑn dฤฑลiลleri bakanlarฤฑ nรผkleer anlaลmayฤฑ masaya yatฤฑrdฤฑ.
Avrupa Birliฤi Dฤฑล ฤฐliลkiler Yรผksek Temsilcisi Federica Mogherini’nin baลkanlฤฑฤฤฑndan toplanan bakanlarฤฑn yayฤฑnladฤฑฤฤฑ ortak bildiride. nรผkleer anlaลmanฤฑn ‘tam ve etkili’ bir ลekilde uygulanmaya devam edilmesi hususundaki kararlฤฑlฤฑฤฤฑn altฤฑ รงizildi.
Tahran yรถnetimiyle ticareti sรผrdรผrmek iรงin รถzel รถdeme kanallarฤฑnฤฑ da iรงeren yeni bir mekanizma oluลturulacaฤฤฑnฤฑn aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ bildiride, ABD’nin anlaลmadan tek taraflฤฑ olarak รงekilmesi ve tekrar yaptฤฑrฤฑm uygulama kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan pratik รงรถzรผmler bulunmasฤฑ konusunda uzlaลฤฑldฤฑฤฤฑ belirtildi.
Anlaลma ne iรงeriyor?
12 yฤฑl sรผren zorlu mรผzakereler sonucu 14 Temmuz 2015โte imzalanan anlaลmayla, ฤฐran’ฤฑn nรผkleer programฤฑnฤฑ azaltmasฤฑ, bunun karลฤฑlฤฑฤฤฑnda da ฤฐranโa yรถnelik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn kaldฤฑrฤฑlarak ฤฐranโฤฑn kรผresel ekonomiye dahil olmasฤฑ hedefleniyordu.
Tahran yรถnetiminin nรผkleer รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ 10 yฤฑllฤฑฤฤฑna kontrol altฤฑna alan tarihi anlaลma Uluslararasฤฑ Atom Enerjisi Ajansฤฑnฤฑn (UAEA) yetkililerine, ฤฐran’ฤฑn nรผkleer gรผรง tesislerinde denetim yapma hakkฤฑ saฤlamฤฑลtฤฑ.
Anlaลmayla Tahran yรถnetimi, รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ, nรผkleer gรผรง tesisinde kullanฤฑlabilecek yรผzde 3 dรผzeyinde zenginleลtirilmiล uranyum รผretme kapasitesinde sฤฑnฤฑrlandฤฑrma ve 20 bin olan santrifรผj sayฤฑsฤฑnฤฑ 10 yฤฑl boyunca 5 bin 60 ile sฤฑnฤฑrlฤฑ tutma sรถzรผ verdi. Nรผkleer silah รผretimi iรงin uranyumun yรผzde 90 seviyesinde zenginleลtirilmesi gerekiyor.
Geรงtiฤimiz mayฤฑs ayฤฑnda, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump anlaลmadan รงekildiฤini ve Tahran’a yรถnelik askฤฑya alฤฑnan yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn yeniden uygulanacaฤฤฑnฤฑ duyurmuลtu.(BBC)
