ฤฐskoรงya’nฤฑn Glasgow kentinde yapฤฑlan COP26 ฤฐklim Deฤiลikliฤi Zirvesi’nde liderler, bu hedefe ulaลฤฑlabilmesi iรงin 19,2 milyar dolar kamu ve รถzel sektรถr finansmanฤฑ saฤlamayฤฑ da taahhรผt edecek.
‘Dรผnyanฤฑn akciฤerleri’ olarak anฤฑlan Amazon yaฤmur ormanlarฤฑnฤฑn kesildiฤi Brezilya da imzacฤฑlar arasฤฑnda yer alacak.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre aฤaรงlarฤฑn kesilmesi iklim deฤiลikliฤini hฤฑzlandฤฑrฤฑyor, รงรผnkรผ bu ลekilde bรผyรผk miktarlarda karbonioksiti emen ormanlar yok ediliyor.
Uzmanlar uzlaลmayฤฑ memnuniyetle karลฤฑladฤฑ. Ancak 2014’te imzalanan benzer bir anlaลmanฤฑn “ormansฤฑzlaลtฤฑrmayฤฑ hiรง yavaลlatmadฤฑฤฤฑ” konusunda uyardฤฑlar ve taahhรผtlerin yerine getirilmesi รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑlar.
Glasgow’daki zirveye ev sahipliฤi yapan ฤฐngiltere Baลbakanฤฑ Boris Johnson’ฤฑn, anlaลmayฤฑ “Dรผnya ormanlarฤฑnฤฑ korumak ve yeniden yapฤฑlandฤฑrmak iรงin dรถnรผm noktasฤฑ niteliฤinde bir anlaลma” olarak nitelendirmesi bekleniyor.
Johnson, “Bu bรผyรผk ekosistemler gezegenimizin akciฤerleridir” diyecek.
ฤฐmzacฤฑ 105 รผlkenin dรผnya ormanlarฤฑnฤฑn yรผzde 85’ine ev sahipliฤi yaptฤฑฤฤฑ belirtiliyor.
ฤฐmzacฤฑ รผlkeler arasฤฑnda Kanada, Rusya, รin, ABD ve ฤฐngiltere de bulunuyor.
Finansmanฤฑn bir kฤฑsmฤฑ, tahrip olmuล orman arazilerini yeniden hayata dรถndรผrmeleri, orman yangฤฑnlarฤฑyla mรผcadele etmeleri ve yerli topluluklarฤฑ desteklemeleri iรงin geliลmekte olan รผlkelere aktarฤฑlacak.
28 รผlkenin hรผkรผmetleri ayrฤฑca palmiye yaฤฤฑ, soya, kakao ve diฤer tarฤฑm รผrรผnlerinin kรผresel gฤฑda ticaretinde neticesinde yol aรงtฤฑฤฤฑ ormansฤฑzlaลtฤฑrmayฤฑ ortadan kaldฤฑrmayฤฑ taahhรผt edecek.
Bu endรผstriler, mera ve tarฤฑm arazisi iรงin yer aรงmak รผzere aฤaรงlarฤฑ kesiyor ve orman kaybฤฑna neden oluyor.
Dรผnyanฤฑn baลlฤฑca ลirketlerinden 30’dan fazlasฤฑ da, ormansฤฑzlaลmayla baฤlantฤฑlฤฑ faaliyetlere yatฤฑrฤฑm yapmama taahhรผdรผ verecek.
Ayrฤฑca, Kongo Havzasฤฑ’ndaki dรผnyanฤฑn ikinci en bรผyรผk tropik yaฤmur ormanฤฑnฤฑ korumak iรงin 1,5 milyar dolarlฤฑk bir fon oluลturulacak.
University College London’dan iklim deฤiลikliฤi uzmanฤฑ Prof. Simon Lewis “รok sayฤฑda รผlkeden ormansฤฑzlaลmaya son verme taahhรผdรผ ve bu yolculukta ilerlemek iรงin รถnemli bir fon almak iyi haber” dedi.
Ancak Lewis, dรผnyanฤฑn 2014’te New York’taki deklerasyonla daha รถnce de bunu yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ ve bunun ormansฤฑzlaลmayฤฑ hiรง engelleyemediฤin kaydetti.
Lewis ayrฤฑca, uzlaลmada yaฤmur ormanlarฤฑ topraklarฤฑnda yetiลtirilen et gibi รผrรผnlere artan talebin ele alฤฑnmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Ekoloji uzmanฤฑ Dr. Nigel Sizer de uzlaลmayฤฑ “bรผyรผk bir anlaลma” diye tanฤฑmlarken, bazฤฑlarฤฑnฤฑn 2030 hedefini hayalkฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ olarak gรถrebileceฤini vurguladฤฑ.
Sizer “Bir iklim acil durumuyla karลฤฑ karลฤฑyayken, bu sorunu รงรถzmek izin kendimize bir 10 yฤฑl daha vermemiz รงok tutarlฤฑ deฤil” dedi.
ฤฐki hafta sรผrecek iklim zirvesinin ikinci gรผnรผnde ABD ve AB, fosil yakฤฑt รงฤฑkartฤฑlmasฤฑ ve besi hayvancฤฑlฤฑฤฤฑyla ortaya รงฤฑkan sera gazlarฤฑnan metan salฤฑmฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ iรงin bir inisiyatif baลlatacak.
Metan salฤฑmฤฑnฤฑ 2030’da yรผzde 30 azaltmayฤฑ รถngรถren taahhรผde onlarca lider katฤฑlacak.
Zirvenin ilk gรผnรผnde, Hindistan sera gazฤฑ salฤฑmฤฑnฤฑ 2070’de sฤฑfฤฑrlama sรถzรผ vermiลti. Zirvenin baลlฤฑca hedeflerinden biriyse bu hedefe 2050 itibariyle ulaลฤฑlmasฤฑydฤฑ.
