Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk bakฤฑr madeninde รผretim durmanฤฑn eลiฤine geldi. Salฤฑ gรผnรผ BHP’nin 2023 yฤฑlฤฑnda dรผnya bakฤฑrฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk %5’ini รผreten devasa Escondida madeninde grev baลlatan sendika, daha รถnce de dรผnyanฤฑn en bรผyรผk bakฤฑr madenini felce uฤratmฤฑล ve kรผresel bakฤฑr fiyatlarฤฑnฤฑ yรผkseltmiลti. Bu kez pek รงok ลey mรผzakerelerin ne kadar รงabuk sonuรง vereceฤine baฤlฤฑ.
Santiago’daki Plusmining danฤฑลmanlฤฑk ลirketinin baลkanฤฑ Andres Gonzalez, “Escondida’daki sendika hedeflerine ulaลmak iรงin grev yapmaktan korkmayan sฤฑkฤฑ bir mรผzakere geรงmiลine sahip” dedi. Sendika 2017’de 44 gรผnlรผk bir grev yaptฤฑฤฤฑnda, BHP grevden iki gรผn sonra “mรผcbir sebep” ilan ederek sรถzleลmelerini yerine getiremeyeceฤi anlamฤฑna geldiฤi iรงin kรผresel bakฤฑr fiyatlarฤฑ yรผkseldi.
ลirket 2006’da da 26 gรผnlรผk bir grevin ardฤฑndan mรผcbir sebep ilan etmek zorunda kaldฤฑ ve 2011’de sendika 14 gรผn boyunca faaliyetleri durdurdu. Sendika 2015 yฤฑlฤฑnda aรงlฤฑk grevine gitti. Bir iล anlaลmazlฤฑฤฤฑna raฤmen 2021’de bir grevden daha yeni kaรงฤฑnฤฑldฤฑ.
Gonzalez, sendikayฤฑ รถzellikle gรผรงlรผ kฤฑlan รผรง unsur olduฤunu sรถyledi. Sendikanฤฑn yaklaลฤฑk 2.400 รผyesi, yani Escondida’nฤฑn iลgรผcรผnรผn yaklaลฤฑk %61’i var. Grev sฤฑrasฤฑnda iลรงilerle ilgilenmek iรงin gรผรงlรผ mali rezervlere sahip. Gonzalez son olarak, ลili mevzuatฤฑnฤฑn ลirketin grevdeki iลรงileri deฤiลtirmesine izin vermediฤini de sรถzlerine ekledi: “ลirket faaliyetlerinin รถnemli bir bรถlรผmรผnรผ durdurmak zorunda kalacak ve bu da (sendikaya) muazzam bir pazarlฤฑk gรผcรผ veriyor.”
Toplam iลgรผcรผnรผn รงoฤunluฤunu oluลturmasฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra, Sindicato Nro. 1 (1 No’lu Sendika), Escondida’nฤฑn makine operatรถrleri, sรผrรผcรผler, teknisyenler ve bakฤฑm iลรงilerini iรงeren รถn saflardaki รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn %98’ini oluลturuyor. 2016’dan bu yana Escondida sendikasฤฑnฤฑn baลkanฤฑ olan ve 2008’den bu yana sendika yรถnetiminde yer alan Patricio Tapia, daha รถnce Reuters’a verdiฤi demeรงte, sendikanฤฑn 2017’ye kฤฑyasla dรถrt kat daha fazla fona ve grev sฤฑrasฤฑnda iลรงilerin ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลฤฑlamak iรงin krediye sahip olduฤunu sรถylemiลti.
2017 grevi, sendikanฤฑn sรผresi dolan sรถzleลmeyi dondurmak iรงin yerel mevzuatฤฑ kullanmasฤฑ ve ardฤฑndan 18 ay daha mรผzakere etmesiyle sona ermiลti.
Bakฤฑr piyasasฤฑ ลimdilik sakin
BHP Salฤฑ akลamฤฑ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, sendikanฤฑn gรถrรผลmeleri yeniden baลlatmak iรงin yaptฤฑฤฤฑ son daveti reddettiฤini, ancak iลรงi grubunun diyaloฤu sรผrdรผrmeye istekli olduฤunu iddia ettiฤini sรถyledi. ลirket, acil durum planฤฑnฤฑn sendikalฤฑ olmayan iลรงilerin รงalฤฑลmaya devam etmesine izin verilmesini gerektirdiฤini ve ne รถlรงรผde olduฤunu belirtmese de operasyonlarฤฑn devam ettiฤini sรถyledi.
ลili Katolik รniversitesi madencilik merkezi analisti Gustavo Lagos, “(Escondida) sendikasฤฑ diฤerlerine kฤฑyasla kรผรงรผk olabilir, ancak dรผnyanฤฑn en bรผyรผk bakฤฑr madenini kontrol eden 2.000’den fazla kiลi var” dedi.
Lundin’in yine ลili’de bulunan Caserones madeninde devam eden daha kรผรงรผk รงaplฤฑ bir grevin รผretimi etkileme olasฤฑlฤฑฤฤฑ daha dรผลรผk รงรผnkรผ madendeki รงalฤฑลanlarฤฑn sadece %30’u sendikaya รผye.
Analistlerin en bรผyรผk bakฤฑr tรผketicisi รin’den gelen zayฤฑf talebi gerekรงe gรถstermesi ve hฤฑzlฤฑ bir รงรถzรผm ummasฤฑ nedeniyle bakฤฑr fiyatlarฤฑ mevcut grevden henรผz bรผyรผk bir etki gรถrmedi. Ancak grev eyleminin sertleลmesi halinde bu durum deฤiลebilir.
Sendikanฤฑn madendeki hissedar temettรผlerinin %1’inin iลรงilere daฤฤฑtฤฑlmasฤฑ yรถnรผndeki talebi, analistlerin tahminlerine gรถre yaklaลฤฑk 35.000 $’a tekabรผl ediyor. Sendika 2021 yฤฑlฤฑnda da bu talepte bulunmuล ancak yaklaลฤฑk 23.000 $ ikramiye ve yaklaลฤฑk 4.000 $ fazla mesai ikramiyesi iรงeren bir anlaลmaya varabilmiลti.
BHP bu kez iลรงilere 28.900 $ ikramiye teklif etti.
