- Tรผrkiye’deki Suriyeli sayฤฑsฤฑ 3 milyon 690 bin kiลi oldu
- 2019’da Tรผrkiyeโde 145 bin 232 yabancฤฑya รงalฤฑลma izni verildi
- Dรผzensiz gรถรง kayฤฑt dฤฑลฤฑ istihdamฤฑ artฤฑrฤฑyor
- โMรผltecilerin Tรผrkiyeโde รงalฤฑลma haklarฤฑ yokโ
- “Tarฤฑmda Suriyelilerden รถnce Afganlar ve Gรผrcรผler vardฤฑ”
- โBir ลehrin ekonomisini gรถรงmenlere baฤlayamazsฤฑnฤฑzโ
- โMersinโdeki Suriyeli esnaf รงok fazla kayฤฑt dฤฑลฤฑ iลรงi รงalฤฑลtฤฑrฤฑyorโ
Bloomberg HT’nin haberine gรถre Tรผrkiye, dรผnyada en fazla sayฤฑda mรผlteciye ev sahipliฤi yapan รผlke olarak yedinci yฤฑla yaklaลtฤฑ.
Pandemiyle beraber dรผzensiz gรถรง azalsa da son dรถnemde yaลanan geliลmeler gรถรง hareketlerinin hฤฑzlanacaฤฤฑna iลaret ediyor. Yasal yollardan girerek farklฤฑ statรผlerde Tรผrkiyeโde bulunan yabancฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk 5 milyon kiลiye ulaลtฤฑฤฤฑ belirtiliyor. 5 milyon nรผfusunda yaklaลฤฑk 1 milyon kadarฤฑ ise kayฤฑt dฤฑลฤฑ istihdam olarak รงalฤฑลฤฑyor.
Tรผrkiye’de yabancฤฑlar, รงalฤฑลma iznine sahip olmalarฤฑ durumunda kayฤฑtlฤฑ iลgรผcรผne dรขhil olabiliyor. Geรงici koruma saฤlanan yabancฤฑlara, mevsimlik tarฤฑm iลรงiliฤi veya hayvancฤฑlฤฑk gibi bazฤฑ sektรถrlerde saฤlanan izin muafiyeti ise bunun dฤฑลฤฑnda tutuluyor.
Tรผrkiye’deki Suriyeli sayฤฑsฤฑ 3 milyon 690 bin kiลi oldu
Mรผlteciler Derneฤi verilerine gรถre Tรผrkiyeโdeki geรงici koruma altฤฑndaki kayฤฑtlฤฑ Suriyeli sayฤฑsฤฑ 23 Temmuz 2021 tarihi itibarฤฑyla bir รถnceki aya gรถre 6 bin 484 kiลi artarak toplam 3 milyon 690 bin 896 kiลi oldu.
Bu kiลilerin yรผzde 48’ini 0-18 yaล arasฤฑ รงocuklar oluลturuyor. 0-18 yaล arasฤฑ รงocuklarฤฑn ve kadฤฑnlarฤฑn toplam sayฤฑsฤฑ ise 2 milyon 627 bin 824 kiลi.
2019’da Tรผrkiyeโde 145 bin 232 yabancฤฑya รงalฤฑลma izni verildi
Uluslararasฤฑ Gรถรง Politikalarฤฑ Geliลtirme Merkezi (ICMPD) Batฤฑ Balkanlar ve Tรผrkiye Bรถlge Koordinatรถrรผ Tamer Kฤฑlฤฑรง, รalฤฑลma ve Sosyal Gรผvenlik Bakanlฤฑฤฤฑ verilerine dikkat รงekerek, “2019 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiyeโde 145 bin 232 yabancฤฑya รงalฤฑลma izni verildi. Sadece Suriyelilere ise 3 bin 789 izin verildiฤi belirtiliyor. Tรผrkiye genelinde en fazla รงalฤฑลma izni verilen sektรถrler arasฤฑnda konaklama, ev iลleri, toptan ticaret รถne รงฤฑkฤฑyor. Tรผrkiye’de ikamet izni ile bulunan yabancฤฑlar, en รงok ฤฐstanbulโda ikamet ediyor. ฤฐstanbulโu, Antalya, Ankara, Bursa ve Mersin izliyor.” ifadelerini kullandฤฑ.
Kฤฑlฤฑรง, “2021 yฤฑlฤฑnda tespit edilen dรผzensiz gรถรงmenler arasฤฑnda ilk รผรง uyruk Afganistan, Suriye ve Pakistan ลeklinde sฤฑralanฤฑyor. Afganistanโdaki ekonomik ve siyasi geliลmeler, gerek รผlke iรงinde, gerekse รผlke dฤฑลฤฑna olan gรถรงรผ hฤฑzlandฤฑrฤฑyor. ” deฤerlendirmesinde bulundu.
Dรผzensiz gรถรง kayฤฑt dฤฑลฤฑ istihdamฤฑ artฤฑrฤฑyor
TOBB Ekonomi ve Teknoloji รniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararasฤฑ ฤฐliลkiler Bรถlรผmรผ ve Liege รniversitesi Hugo Gรถรง Gรถzlemevi Doรง. Dr. Baลak Yavรงan dรผzensiz gรถรงรผn kayฤฑt dฤฑลฤฑ รงalฤฑลmayฤฑ artฤฑran bir unsur olduฤuna dikkat รงekti.
Doรง. Dr. Yavรงan, โSฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑn geliลi ve dรผzensiz gรถรงlerle รผlkemize giren insanlarla birlikte kayฤฑt dฤฑลฤฑ รงalฤฑลma oranฤฑ รผlkemizde artฤฑล gรถsterdi. Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑnฤฑn iลverenlerinin รงalฤฑลma iznine baลvurma hakkฤฑ olmasฤฑna raฤmen bundan yeterince faydalanฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ รงok net gรถrรผyoruz. Yรผz binin altฤฑnda Suriyeli รงalฤฑลma izniyle รงalฤฑลฤฑyor. Geri kalan kiลiler -ki bunlar yaptฤฑฤฤฑmฤฑz รงalฤฑลmalarda yaklaลฤฑk 1 milyon civarฤฑnda olduฤunu tahmin ediyoruz- kayฤฑt dฤฑลฤฑ รงalฤฑลฤฑyorโ diye konuลtu.
โMรผltecilerin Tรผrkiyeโde รงalฤฑลma haklarฤฑ yokโ
Yavรงan Tรผrkiye’de sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑn doฤrudan รงalฤฑลma haklarฤฑnฤฑn olmadฤฑฤฤฑna dikkat รงekerken, iลverenlerin kayฤฑt dฤฑลฤฑ รงalฤฑลtฤฑrabilecekleri kiลileri kayฤฑt altฤฑna almayฤฑ tercih etmediklerine de vurgu yapฤฑyor: Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑ herhangi bir รผlkeye gittiฤinde Cenevre Sรถzleลmesine gรถre bir coฤrafi kฤฑsฤฑtlamasฤฑ olmadฤฑฤฤฑ iรงin mรผlteci statรผsรผyle doฤrudan รงalฤฑลma hakkฤฑna sahip oluyor. Ancak Tรผrkiyeโde bรถyle bir รงalฤฑลma hakkฤฑ yok. Onun yerine iลvereni ona verilen o alandaki kotalar รงerรงevesinde eฤer bu kotaya uygun ise bu kiลi iรงin รงalฤฑลma iznine baลvuruyor. Bunun da ufak da olsa bir maliyeti var elbette. Ama yine de รงok daha ucuza ve kayฤฑt dฤฑลฤฑ รงalฤฑลtฤฑrabileceฤi bir kiลiyi kayฤฑt altฤฑna almak รงok da iลverenlerin tercih ettiฤi bir yรถntem olmuyor. โ
“Tarฤฑmda Suriyelilerden รถnce Afganlar ve Gรผrcรผler vardฤฑ”
Kayฤฑt dฤฑลฤฑ istihdamฤฑn en fazla olduฤu alanlardan biri tarฤฑm. Gฤฑda ve Tarฤฑm รrgรผtรผ Tรผrkiye Temsilci Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Dr. Ayลegรผl Selฤฑลฤฑk mevsimlik tarฤฑm iลรงilerinin kayฤฑt dฤฑลฤฑ istihdamฤฑ konusunun yฤฑllardฤฑr mรผcadele edilen bir alan olduฤunu dile getirdi.
Dr. Selฤฑลฤฑk รถzellikle mevsimlik tarฤฑm iลรงiliฤindeki istihdamฤฑn Suriyelilere kaydฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirerek, โTarฤฑm sektรถrรผ denildiฤinde zaten elimizde mevsimlik tarฤฑm isรงiliฤi gibi bir konu baลlฤฑฤฤฑ var. Tabi mevsimlik tarฤฑm iลรงiliฤi Suriyelilerden de รถnce Afganlar ve Gรผrcรผler gibi diฤer gรถรงmenlerin her zaman istihdama konu olduฤu bir sektรถrdรผ.” ifadelerini kullandฤฑ.
โBir ลehrin ekonomisini gรถรงmenlere baฤlayamazsฤฑnฤฑzโ
Tรผm bu tablo, gรถรงmen emeฤini รผlke ve ลehir ekonomileri iรงin รถnemli bir konu haline getiriyor. Kamuoyunda bu yanda tartฤฑลmalar yaลanฤฑrken, gรถรงmen emeฤinin en yoฤun kullanฤฑldฤฑฤฤฑ bรถlgelerden biri olan Gรผneydoฤu Anadolu’da Gรผneydoฤu Anadolu ฤฐhracatรงฤฑ Birlikleri Koordinatรถr Baลkan Fikret Kileci’nin verdiฤi rakamlara gรถre 1 milyonluk iลgรผcรผnรผn yรผzde 8-10’unu gรถรงmenler temsil ediyor.
Kileci konuyla ilgili ลu aรงฤฑklamalarฤฑ yaptฤฑ: Bir ลehrin ekonomisini gรถรงmenlere baฤlayamazsฤฑnฤฑz. ลu anda Antepโte 500 bin kayฤฑtlฤฑ gรถรงmenimiz bulunuyor. Ancak kayฤฑt dฤฑลฤฑ gรถรง de sรถz konusu. Ne yazฤฑk ki bunu tespit edemiyoruz. Diyelim ki bu 500 bin kiลinin iรงerisinde 80-100 bin kiลi รงalฤฑลabilecek durumda. Yani 1 milyonluk รงalฤฑลan kesimin yรผzde 8-10โnunu gรถรงmenler temsil ediyor.
โMersinโdeki Suriyeli esnaf รงok fazla kayฤฑt dฤฑลฤฑ iลรงi รงalฤฑลtฤฑrฤฑyorโ
Gรถรงmen emeฤinin yoฤun kullanฤฑldฤฑฤฤฑ Mersin’de de kayฤฑt dฤฑลฤฑ รงalฤฑลmanฤฑn yoฤun olduฤu gรถrรผlรผyor.
Mersin’de esnafฤฑn Suriyeli kayฤฑt dฤฑลฤฑ istihdamdan ลikรขyet ettiklerini sรถyleyen Mersin Ticaret ve Sanayi Odasฤฑ Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Ayhan Kฤฑzฤฑltan, โKayฤฑt dฤฑลฤฑ istihdamฤฑn haksฤฑz rekabet oluลturduฤu dรผลรผnรผlรผyor. Bu alanda zaman zaman ABโnin fonlarฤฑndan yararlanarak Suriyelilerin meslek sahibi olmalarฤฑ adฤฑna eฤitimler veriyoruz. Suriyelilerin รงoฤu kayฤฑtlฤฑ รงalฤฑลmak istemiyor รงรผnkรผ devletten aldฤฑklarฤฑ desteklerin kesilmesini istemiyorlar. Ama bu da doฤru deฤil kayฤฑt dฤฑลฤฑlฤฑฤฤฑ artฤฑrฤฑyor.” ifadelerini kullandฤฑ.
