Tรผrk siyaset tarihinin mihenk taลlarฤฑndan olan rahmetli Bรผlent Ecevit’e dedesinden kalan 2 milyar dolarlฤฑk mirasฤฑn akฤฑbeti belli oldu
Sivas Yฤฑldฤฑzeliโnde bastonuna dayanan yaลlฤฑ bir kadฤฑn CHPโnin otobรผsรผne yaklaลarak, Bรผlent Ecevitโe yakฤฑลtฤฑrdฤฑฤฤฑ isimle, โKaraoฤlanโฤฑ sordu. Sene 1973โtรผ. O gรผn bugรผn siyasi literatรผrรผmรผzde, gรผรงlรผ รงaฤrฤฑลฤฑmlarฤฑyla bir Karaoฤlan var. Yeni bir biyografi, tam on yฤฑl evvel 5 Kasฤฑmโda kaybettiฤimiz siyasi lideri, zaferleri ve yenilgileriyle tartฤฑลmaya aรงฤฑyor. Ayrฤฑca kรผllenmekte olan bir konuyu da hatฤฑrlatฤฑyor: Ecevitโin 2 milyar dolarlฤฑk mirasฤฑ ne oldu?
CHPโde milletvekilliฤi yapmฤฑล bir babayla, ressam bir annenin oฤlu… Entelektรผel aรงฤฑdan verimli, yirmiye yakฤฑn eser kaleme almฤฑล, รผniversite yฤฑllarฤฑndan itibaren รผlke meselelerine kafa yormuล bir Cumhuriyet aydฤฑnฤฑ… โTopraฤฤฑ evimiz gibi sevdik seninle, birlikte sevdik kuru toprakta, ev kรผren kรถstebeฤiโ dizelerini yazan, doฤada kendini evinde gibi hisseden, romantik, bilge ลair… Memleket derdinde idealist gazeteci… Genรง yaลฤฑnda genel sekreteri olduฤu CHPโde efsanevi lider ฤฐsmet ฤฐnรถnรผโyรผ fikri bilek gรผreลinde yenerek bir kenara iten hฤฑrslฤฑ politikacฤฑ. Adฤฑ daฤa taลa yazฤฑlan, 1977 seรงimlerinde CHPโyi alฤฑp, Tรผrkiyeโde yelpazenin solundaki bir partinin bugรผne dek gรถrdรผฤรผ en yรผksek oya, yรผzde 41 kรผsura ulaลtฤฑran โKaraoฤlanโ… โOrtanฤฑn Soluโndan โDemokratik Solโa Tรผrkiye demokrasisi iรงin, รผzerine tam oturacak bir elbise arayan ve bu arayฤฑลta zaman zaman savrulan ideolog… Eลi Rahลan Ecevitโle beraber รผlkeye, tertemiz bir aลk fonunda mรผtevazฤฑ bir siyasetรงi yaลamฤฑ izleten, herkesin ittifak ettiฤi รผzere โdรผrรผstโ insan… Dediฤim dedik, inatรงฤฑ, kimi durumlarda hizipรงi bir karakter… Bir รถmรผr onlarca suret… On sene รถnce aramฤฑzdan ayrฤฑlan dev lider Bรผlent Ecevitโin hayatฤฑ, Tรผrkiyeโnin tรผm kritik meselelerine paralel ilerleyen bir serรผven. Gaziosmanpaลa รniversitesiโnden Mustafa รolak, ฤฐletiลim Yayฤฑnlarฤฑ tarafฤฑndan piyasaya sรผrรผlen โBรผlent Ecevit – Karaoฤlanโ isimli biyografisinde, yakฤฑn tarihimizin bu รถnemli figรผrรผnรผ aรงmazlarฤฑ ve baลarฤฑlarฤฑyla, dรผrรผstรงe tartฤฑลarak anlatฤฑyor.
Dedesinden yรผklรผ miras
Anne tarafฤฑndan dedesi olan Hacฤฑ Emin Paลaโdan kendisine yรผklรผ bir miras kaldฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Emin Paลaโnฤฑn Medineโdeki mirasฤฑ ลiลli Sulh Hukuk Mahkemesi tarafฤฑndan vรขrislere paylaลtฤฑrฤฑlmฤฑล ve annesi Nazlฤฑ Ecevit, 1971 yฤฑlฤฑnda vefat ettiฤi iรงin onun payฤฑ Bรผlent Ecevitโe intikal etmiลtir.
Suudiler mirasฤฑ niye vermedi?
Ecevit, Medineโdeki mirasฤฑ Tรผrk hacฤฑlarฤฑnฤฑn yararlanmasฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑnda devlete baฤฤฑลlama kararฤฑ almฤฑล ve bu konuda Cumhurbaลkanฤฑ Sezer ve Diyanet ฤฐลleri Baลkanฤฑ Ali Bardakoฤluโndan yardฤฑm talebinde bulunmuลtu. Sรถz konus mirasฤฑ baฤฤฑลladฤฑktan bir yฤฑl sonra vefat etti. Fakat vasiyetine raฤmen mirasฤฑn devlete intikali ve buradaki taลฤฑnmazlardan doฤan haklarฤฑn kullanฤฑmฤฑ konusunda somut bir geliลme olmadฤฑ. Daha doฤrusu, Suudi Arabistan yรถnetimi istimlak ettiฤi arsalarฤฑn bedeli de dahil, taahhรผt ettiฤi รถdemeleri yapmadฤฑ. Davanฤฑn avukatlarฤฑndan Lale Beลe, Kral Abdullah bin Abdรผlazizโin mirasฤฑn devri iรงin onay vermediฤini, bunun sebebinin de Kralโฤฑn ฤฐstanbulโdan satฤฑn aldฤฑฤฤฑ ve Sevda Tepesi olarak bilinen araziye imar izni verilmemesi olduฤunu sรถylemiลti. Beลe, imar izni verilmemesinin davanฤฑn seyrini olumsuz etkilediฤini ve bu yรผzden somut bir netice alฤฑnamadฤฑฤฤฑnฤฑ ileri sรผrรผyordu. Mahkeme kararฤฑnฤฑn Suudi yรถnetimince kabul edilmiล olmasฤฑna raฤmen taลฤฑnฤฑr, taลฤฑnmaz mallar ve bunlardan doฤan haklar vรขrislere devredilmemiลti.
Tรผrk hacฤฑlara 2 milyar dolar
Mirasla ilgili รถteden beri bilgi sahibi olan Ecevit, mirasa sahip olma adฤฑna herhangi bir giriลimde bulunmamฤฑลtฤฑ. Ecevitโin basฤฑna yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamayla kamuoyunun haberdar olduฤu miras azฤฑmsanmayacak bir deฤere sahipti. Yaklaลฤฑk 110 dรถnรผmlรผk bir arazi ve bu arazilerdeki taลฤฑnmazlardan oluลuyordu. Miras kalan topraklar Hz. Muhammed, Hz. รmer ve Hz. Ebubekirโin kabirlerinin de iรงinde bulunduฤu, Mescidi Nebevi olarak adlandฤฑrฤฑlan bรถlgenin 99 dรถnรผmlรผk kฤฑsmฤฑnฤฑ oluลturuyordu. Medine Mahkemesi tarafฤฑndan yapฤฑlan gayriresmi deฤer tespitinde, gayrimenkule 11 milyar deฤer biรงilmiลti. Davanฤฑn avukatlarฤฑndan Alphan Altฤฑnsoy da arsalarฤฑn toplam deฤerinin 2 milyar dolarฤฑ bulduฤunu belirtmiลti. Ecevit, รถmrรผnรผn son zamanlarฤฑnda miras yoluyla sahip olduฤu serveti Tรผrk hacฤฑlarฤฑn faydalanmasฤฑ iรงin baฤฤฑลlamฤฑลtฤฑ. Ecevitโin bu davranฤฑลฤฑ ilk bakฤฑลta popรผlist gayelerle yapฤฑlmฤฑล bir davranฤฑล gibi gรถrรผlebilirdi ancak Ecevit bรถyle bir mirasa sahip olduฤunu ve bunu da Diyanetโe baฤฤฑลladฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑnda politikada aktif deฤildi.
Lรผkse karลฤฑ bir lider
cevitโi 1980 sonrasฤฑ tanฤฑyan sol eฤilimli genรง kuลaklarฤฑn takdir edebileceฤi en รถnemli erdemi โRobespierreโvari yozlaลtฤฑrฤฑlamazlฤฑฤฤฑโ ve โsiyasette geรงmiล onca yฤฑla raฤmen mรผtevazฤฑ malvarlฤฑฤฤฑโydฤฑ. Gerรงekten de politik kariyeri gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda Ecevitโin en dikkat รงeken รถzelliklerinden biri, dรผrรผst ve siyasetin kirine bulaลmamฤฑล temiz bir politikacฤฑ olmasฤฑydฤฑ. Siyasette adฤฑnฤฑ duyurmaya baลladฤฑฤฤฑ andan itibaren sade yaลantฤฑsฤฑ ve mรผtevazฤฑ kiลiliฤiyle รถn plana รงฤฑkmฤฑลtฤฑ. Lรผks makam aracฤฑ istemeyen ve Baลbakanlฤฑk Konutuโnun sadece bir odasฤฑnฤฑ kullanan bir baลbakan olarak gazetelere haber oluyordu. โBir lokma bir hฤฑrkaโ dรผsturunu yansฤฑtฤฑr biรงimde, hiรงbir zaman โmalda mรผlkte, parada puldaโ gรถzรผ olmadฤฑ. Geride bฤฑraktฤฑฤฤฑ malvarlฤฑฤฤฑ, Ankara Or-Anโda bir daire ve Gรถlbaลฤฑโnda kรผรงรผk bir arsadan ibaretti.
Kaderinin deฤiลtiฤi gรผn
CHPโliler ilk zamanlarda daha รงok โHalkรงฤฑ Ecevitโ sloganฤฑnฤฑ kullanฤฑyordu. Karaoฤlan ismi ilk defa Sivasโฤฑn Yฤฑldฤฑzeli ilรงesinde bir kadฤฑn tarafฤฑndan sรถylenmiลti. Ecevitโin seรงim รงalฤฑลmalarฤฑ iรงin geldiฤi ilรงede, elinde bastonuyla CHP seรงim otobรผsรผne yaklaลan bir kadฤฑn, Ecevitโi kastederek gazetecilere โKaraoฤlan nirede ha evlatlar, Karaoฤlanโฤฑ gรถrmek isterimโ demiลti. Bu sรถz รถnce Ecevitโe, ardฤฑndan da parti genel merkezine ulaลarak etkili bir propaganda
malzemesi haline getirilmiลti.
Oydan fazlasฤฑnฤฑ aradฤฑฤฤฑna seรงmeni inandฤฑrdฤฑ
Feroz Ahmad, Ecevitโin partililerin gรถzรผndeki imajฤฑnฤฑ ve toplumla kurduฤu duygudaลlฤฑฤฤฑ ลรถyle anlatฤฑyordu: โYalฤฑn ve doฤrudan stili seรงmenin nabzฤฑnฤฑ yakaladฤฑ ve gittiฤi her yerde bรผyรผk kalabalฤฑklar tarafฤฑndan โHalkรงฤฑ Ecevitโ sloganlarฤฑyla karลฤฑlandฤฑ. Kitlelerin Ecevitโe yakฤฑลtฤฑrdฤฑฤฤฑ Karaoฤlan benzetmesi, halkฤฑn onu bir politikacฤฑdan รงok popรผler bir yฤฑldฤฑz olarak algฤฑladฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyordu. รok az politikacฤฑnฤฑn yapabileceฤini baลardฤฑ ve dinleyiciyle, onlarฤฑ oylarฤฑndan fazla bir ลey aradฤฑฤฤฑna inandฤฑran bir iletiลim kurdu. Yarattฤฑฤฤฑ gรผven nedeniyle Ecevit, CHPโnin seรงim programฤฑnฤฑ, kendi fotoฤraflarฤฑnฤฑ ve diฤer parti amblemlerini satarak doฤrudan halktan seรงim kampanyasฤฑ iรงin para bile toplayabildi.
Geleneksel Oylar Stratejisi neden รงรถktรผ?
Kitapta โOrtanฤฑn Solu, Devrimcilik ve Dinโ baลlฤฑklฤฑ bรถlรผmde ortaya konulan analizin en dikkat รงekici tarafฤฑ, bana gรถre, Ecevitโin mรผtedeyyin kitlelerle saฤ partiler arasฤฑnda oluลan gรผรงlรผ baฤlarฤฑ kฤฑrmak ve CHPโyle bu kitlelerin baฤ kurabilmelerini saฤlamak adฤฑna baลvurduฤu bilinรงli arayฤฑลlarฤฑn detaylฤฑca ortaya konulmasฤฑdฤฑr. Ecevit popรผlizmi bir bakฤฑma mรผtedeyyinlerle solu barฤฑลtฤฑrma ana hedefini merkeze almฤฑลtฤฑr denebilir. โAltyapฤฑ devrimleri yapmadan sadece รผst yapฤฑya yoฤunlaลmanฤฑn dindar kitleleri CHPโden uzaklaลtฤฑrdฤฑฤฤฑโ tespitinde bulunan Ecevitโe gรถre, mรผtedeyyin bir insanฤฑn hayatฤฑnda pozitif deฤiลim yaratan sol projelere kayฤฑtsฤฑz kalmasฤฑ mรผmkรผn deฤildir. Mรผtedeyyinler de ilerici olabilirler. (…) Yazar, DSP lideri Ecevitโin diฤer sol partilerin asla baลaramayacaklarฤฑna inandฤฑklarฤฑ yeni bir popรผlist stratejiye dikkatimizi รงekiyor: Geleneksel Oylar Stratejisi. Bu strateji, Ecevitโin 1970โlerde dindarlฤฑk ve sol arasฤฑnda baฤ kurmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ dรถnemden de izler taลฤฑyor. โCHP ve SHP seรงkinciliฤinin, geleneksel deฤerlere sahip Sรผnnilerden oy alamayacaฤฤฑ, bunu ancak DSPโnin yerli ve inanรงlara saygฤฑlฤฑ tavrฤฑnฤฑn mรผmkรผn kฤฑlacaฤฤฑโ iddiasฤฑ, denilebilir ki Ecevitโin popรผlist arayฤฑลฤฑnฤฑn son duraฤฤฑydฤฑ. (…) Ecevitโin bu stratejisi aslฤฑnda sadece Merkez Saฤโla rekabet etseydi belki de tarihi bir baลarฤฑ elde edecekti ama hesapta bu kadar baลarฤฑlฤฑ olacaฤฤฑ รถngรถrรผlemeyen bir rakip daha vardฤฑ: Refah Partisi (RP). Siyasal ฤฐslamโฤฑn yรผkseliลi, DSPโnin Geleneksel Oylar Stratejisiโni etkisizleลtirdi. Ecevitโin giderek statรผkocu bir rejim savunucusuna dรถnรผลmesi bu hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑyla yakฤฑndan iliลkili gรถrรผnmektedir. (Prof. Dr. Yรผksel Taลkฤฑnโฤฑn รถnsรถzรผnden)
Genรง Ecevitโi tanฤฑmak isteyenler…
Bรผlent Ecevitโin 1950 ile 1961 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda, baลta Ulus olmak รผzere รงeลitli gazeteler iรงin Tรผrkรงe ve ฤฐngilizce dillerindeki yazฤฑlarฤฑ, SALT ile Rahลan Ecevit-Bรผlent Ecevit Bilim Kรผltรผr ve Sanat Vakfฤฑ iลbirliฤiyle eriลime aรงฤฑldฤฑ. (ecevityazilari.org)
Kรถtรผlere dรผลman, bizden biri
โHalkรงฤฑ Ecevitโ, ลehirli seรงmene anlamlฤฑ gelen bir sฤฑfatken Karaoฤlan, kฤฑrsal kesimde ve kรถylรผler รผzerinde etkiliydi. โBizden biriโ duygusu uyandฤฑrฤฑyor ve kitlelerle รถzdeลleลmeyi kolaylaลtฤฑrฤฑyordu. โBozuk Dรผzenโe savaล aรงan, mazlumun dostu, zalimlerin, kรถtรผlerin dรผลmanฤฑ mitsel bir kahramanฤฑ รงaฤrฤฑลtฤฑrฤฑyordu. (Hรผrriyet)
