Ekonomistler ABD’de resesyon beklentilerini düşürüyor

Ekonomistlerin ABD ekonomisi için resesyon beklentisi azalıyor. Bu olasılık tarihsel karşılaştırmaya göre hala yüksek olsa da, ekonominin Covid-19 salgınının neden olduğu kısa ama keskin bir durgunluktan kurtulduğu Ağustos 2020’den bu yana aylık bazda en büyük düşüşü temsil ediyor. Fed faiz oranlarını artırırken ve enflasyon düşerken bile ekonominin büyümeye devam ettiği gerçeğini yansıtıyor.

WSJ’nin son anketinde ekonomistler gayrisafi yurtiçi hasılanın ikinci çeyrekte yıllık %1,5 oranında büyümesini beklerken, bir önceki ankette bu oran %0,2’den keskin bir yükseliş gösterdi. Ekonomistler hala GSYH’nin daralmasını bekliyor ancak bu daralma daha geç ve daha az olacak. Bir önceki ankette beklenen %0,3’lük daralmanın aksine ekonominin üçüncü çeyrekte %0,6 büyümesini ve ardından dördüncü çeyrekte %0,1 daralmasını bekliyorlar. Tahminciler, GSYH’nin 2023’te bir önceki yılın dördüncü çeyreğine göre %1 artacağını ve %0,5 olan önceki tahminin iki katına çıkacağını söyledi.

Ekonomistlerin yaklaşık %60’ı ekonomik görünümle ilgili iyimserliklerinin ana nedeninin enflasyonun yavaşlamaya devam edeceği beklentisi olduğunu söyledi. Çalışma Bakanlığı’nın tüketici fiyatları endeksi Haziran ayında bir önceki yıla göre %3 artarak Haziran 2022’deki %9,1’lik zirvenin keskin bir şekilde altında kaldı ve iki yıldan uzun bir sürenin en yavaş artışını gösterdi. Fed’in tercih ettiği enflasyon ölçütü olan gıda ve enerji hariç kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki yıllık değişim Mart 2022’deki %5,4 seviyesinden Mayıs ayında %4,6’ya gerilemiştir. Ekonomistler bu yılın dördüncü çeyreğinde enflasyonun %3,7’ye ulaşmasını bekliyor, ancak bu oran Fed’in %2’lik hedefinin hala oldukça üzerinde.

Yumuşak inişe giden yol

Birçok ekonomist ilk olarak geçen yılın ortalarında, ısrarla yüksek seyreden enflasyonun Fed’i faiz oranlarını yaklaşık 30 yılın en agresif hızında artırmaya sevk etmesiyle bir resesyon öngörmeye başladı. Tarihsel olarak, enflasyon oranının önemli ölçüde düşürülmesi her zaman daha yüksek işsizlik ve bir gerileme anlamına geldi ve çok az ekonomist bu sefer farklı olacağını düşünüyor.

Central Florida Üniversitesi Ekonomik Tahmin Enstitüsü Direktörü Sean Snaith, şimdi “yumuşak iniş” ya da resesyona girmeden enflasyonu düşürme yolunun “yeniden masada” olduğunu söyledi. Snaith, “Bu yılın başında bu daha çok boş bir hayal gibi görünüyordu, şimdi ise durgunluk geleceğe doğru kayıyor gibi görünüyor” dedi. Snaith, Nisan ayında %90 olan resesyon olasılığını %45’e düşürdü.

Ekonomistler, ortalama olarak, işgücü piyasasının 2024’ün ilk çeyreğinde ayda 10.551 iş kaybedeceğini beklemeye devam ediyor ve bir önceki tahminlerine göre büyük ölçüde değişmiyor. Ancak Nisan anketinden farklı olarak, ekonomistler artık bu yılın üçüncü ve dördüncü çeyreğinde istihdam kesintisi beklemiyor. İşverenlerin gelecek yılın ikinci ve üçüncü çeyreğinde istihdam yaratacağını tahmin eden ekonomistler, herhangi bir gerilemenin ılımlı olacağını düşünüyor.

Wilmington Trust baş ekonomisti Luke Tilley, “Enflasyon halihazırda kayda değer ölçüde yavaşladı ve biz bunun devam edeceğine inanıyoruz çünkü harcamalardaki büyüme önemli ölçüde yavaşlıyor ve işgücündeki büyüme hizmet sağlayıcılara yardımcı oluyor” dedi.

Yine de, Journal’ın anketine göre, bu yıl beklenenden daha güçlü ekonomik büyüme, Fed’in faiz oranlarını daha uzun süre yüksek tutmasına neden olacak.

Ekonomistler, son ankette %5 olarak tahmin edilen federal fon oranı aralığının orta noktasının Aralık ayında %5,4 ile zirve yapmasını bekliyor. Son tahmin Fed’in en az 25 baz puanlık bir artış daha yapacağına işaret ediyor.

Daha fazla faiz artışı, daha sonra faiz indirimi

Fed geçen ay gösterge federal fon faizini %5 ile %5,25 aralığında sabit tutarak Mart 2022’den bu yana art arda 10 kez artırdıktan sonra ilk kez durakladı. Federal fon vadeli işlem piyasasına göre, piyasa katılımcıları büyük ölçüde merkez bankasının 25-26 Temmuz toplantısında faizleri çeyrek puan artırmasını bekliyor.

Ekonomistler de Fed’in faiz indirimine ne zaman başlayacağına ilişkin tahminlerini geri çekiyor. Son ankette, ekonomistlerin yalnızca %10,6’sı bu yılın ikinci yarısında faiz indirimi beklerken, bu oran son ankette %36,8’e geriledi. Ekonomistlerin çoğunluğu, yaklaşık %79’u, işsizlik oranı yükseldikçe Fed’in 2024’ün ilk yarısında faizleri düşüreceğini bekliyor. 42,4’lük bir kesim ise ilk indirimin ikinci çeyrekte yapılmasını bekliyor.

Ekonomistler, hükümetin pandemi döneminde öğrenci borcu ödemelerine getirdiği ve milyonlarca Amerikalının üç yıldan fazla bir süre boyunca aylık büyük bir faturadan kaçınmasını sağlayan duraklamanın sona ermesinin etkisi konusunda nispeten iyimser.

Öğrenci kredisi ödemelerinin yeniden başlamasının bu sonbaharda nispeten küçük bir etki yaratması ve bu yılın üçüncü çeyreğinden dördüncü çeyreğine kadar ölçülen tüketici harcamaları büyümesinden yıllık bazda yüzde 0,2 puan azaltması bekleniyor.

Wells Fargo baş ekonomisti Jay Bryson, “Yeniden başlayan ödemelerin bazı hane halklarının tüketim kabiliyetine zarar vermesi sonucunda bu yılın sonuna doğru harcama büyümesinde bir miktar yavaşlama göreceğiz, ancak ödeme duraklamasının sona ermesinin genel ABD hane halkı harcamaları üzerinde önemli bir etkiye sahip olacak kadar yaygın olacağını düşünmüyoruz” dedi.

69 ekonomistin katıldığı anket 7-12 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirildi. Ayrıca her ekonomist her soruya yanıt vermedi.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı