Kripto para birimi Bitcoin, El Salvador’da yasal para birimi olarak kullanฤฑlmaya baลlandฤฑ.
Bitcoin’in “yasal bir para birimi” olarak tanฤฑnmasฤฑna iliลkin yasa teklifinin haziran ayฤฑnda Kongre’den geรงmesinin ardฤฑndan sรถz konusu yasa dรผn itibarฤฑyla yรผrรผrlรผฤe girdi. Bรถylece para birimi olarak ABD dolarฤฑnฤฑn kullanฤฑldฤฑฤฤฑ El Salvador’da, Bitcoin yasal olarak tedavรผle girmiล oldu.
El Salvador, Bitcoin’i resmen tedavรผle sokan ilk รผlke olurken, รผlkede iลletmelerin kripto para birimi Bitcoin’i kabul etmesi, ลirketler ve vatandaลlarฤฑn vergi รถdemelerini dahi kripto para ile yapabilmesinin รถnรผnรผ aรงtฤฑ.
Devlet Baลkanฤฑ Nayib Bukele, Twitter hesabฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ paylaลฤฑmda, 200 yeni Bitcoin daha aldฤฑklarฤฑnฤฑ ve toplamda piyasa deฤeri 21 milyon dolar olan 400 Bitcoin’leri olduฤunu bildirdi. Bukele, hรผkรผmetin daha fazla kripto para almayฤฑ hedeflediฤini de kaydetti.
Tartฤฑลmalara neden oldu
Bitcoin’in yasal para birimi olarak kullanฤฑlmaya baลlanmasฤฑ รผlkede tartฤฑลmalara neden olurken, anketler, bรผyรผk bir kesimin fiyat oynaklฤฑฤฤฑ nedeniyle kripto para biriminin finansal riskleri artฤฑracaฤฤฑ ลรผphesi taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu.
El Salvador’da Bitcoin’in “yasal bir para birimi” olarak tanฤฑnmasฤฑna iliลkin yasa teklifinin haziranda kabul edilmesinin ardฤฑndan bunun รผlkenin kฤฑrฤฑlgan ekonomisine istikrarsฤฑzlฤฑk ve gereksiz risk getirebileceฤi konusunda uyarฤฑlarda bulunulmuลtu.
Bitcoin’in oynaklฤฑฤฤฑnฤฑn neden olacaฤฤฑ ekonomik risklerin yanฤฑ sฤฑra El Salvador ile finansman anlaลmasฤฑ yapmayฤฑ dรผลรผnen Dรผnya Bankasฤฑ ve Uluslararasฤฑ Para Fonu gibi kuruluลlar, Bitcoin’i resmi bir para birimi olarak kabul etmenin รผlkeyi kara para aklama ve diฤer yasa dฤฑลฤฑ finansal faaliyetlere aรงฤฑk hale getirebileceฤini belirtmiลti.
IMF yetkililerinin temmuz ayฤฑnda yayฤฑmladฤฑklarฤฑ bir blog yazฤฑsฤฑnda, kripto para birimlerinin yasal olarak kabul edilmesinin makroekonomik istikrar, finansal bรผtรผnlรผk, tรผketicinin korunmasฤฑ ve รงevreye yรถnelik riskleri beraberinde getireceฤine iลaret edilmiลti.
“En bรผyรผk risklerden biri El Salvador’un kara para aklama cenneti olmasฤฑ”
Orta Amerika Mali Araลtฤฑrmalar Enstitรผsรผ (ICEFI) Kฤฑdemli Ekonomisti Ricardo Castaneda, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, El Salvador’un, Bitcoin’i yasal para birimi olarak kabul etmesini bir “deney” olarak niteledi.
Bitcoin’in yasal para birimi olarak kullanฤฑlmaya baลlanmasฤฑna dair รผlkenin saฤlayacaฤฤฑ faydalar ve maliyetlere iliลkin tek bir teknik araลtฤฑrma olmadฤฑฤฤฑna dikkati รงeken Castaneda, “Bรถyle cesur bir karar vermek iรงin dikkate alฤฑnmamฤฑล bir dizi yasal ve mali husus var. En bรผyรผk risklerden biri El Salvador’un kara para aklama cenneti olmasฤฑ. Merkez Bankasฤฑ teknik standartlar yayฤฑnlamฤฑล olsa da bunlar aslฤฑnda geleneksel finansal sistem iรงindeki Bitcoin iลlevleri iรงin yapฤฑlmฤฑล.” dedi.
Castaneda, Bitcoin’in temellerinden birinin geleneksel finans sistemi dฤฑลฤฑnda รงalฤฑลmak olduฤunu belirterek, risklerin hala olduฤunu vurguladฤฑ.
El Salvador’un bir tรผr “sanal vergi cenneti” olarak kabul edilebileceฤini aktaran Castaneda, bir diฤer riskin ise finansman kapฤฑlarฤฑnฤฑn kapanmasฤฑ olduฤunu sรถyledi.
“Bu; bir tรผr sanal kumarhanede insanlarฤฑn refahฤฑ ile kumar oynamak gibi”
Ricardo Castaneda, bu durumun makroekonomik istikrarฤฑ daha da tehlikeye atabilecek ters dolarizasyonun ilk adฤฑmฤฑ olduฤunu vurgulayarak, “Ancak belki de en รถnemlisi, bu deneyin maliyetinin Bitcoin kullanฤฑp kullanmadฤฑklarฤฑna bakฤฑlmaksฤฑzฤฑn tรผm nรผfus tarafฤฑndan รถdenecek olmasฤฑdฤฑr.” dedi.
ฤฐlk uygulama maliyetinin kamu bรผtรงesinden รงฤฑkacak 203,5 milyon dolar olduฤuna iลaret eden Castaneda, “Yani bu, bir tรผr sanal kumarhanede insanlarฤฑn refahฤฑ ile kumar oynamak gibi…” deฤerlendirmesinde bulundu.
Castaneda, her ลeyin yolunda gitmesi halinde El Salvador’un dรผnyaya รถrnek olacaฤฤฑnฤฑ, ters gitmesi halinde ise bunun bedelini halkฤฑn รถdeyeceฤini sรถyledi.
Bu tรผr kararlara, risklerin azaltฤฑlmasฤฑna imkan saฤlayan teknik รงalฤฑลmalarฤฑn eลlik etmesi gerektiฤini belirten Castaneda, “Geleceฤin; sanal para birimlerinin olacaฤฤฑna inanฤฑyorum ancak merkez bankalarฤฑ tarafฤฑndan desteklenenlerin…” dedi.
Bitcoin’de gรผnlรผk oynaklฤฑk dรผn yaklaลฤฑk 8 bin dolar oldu
El Salvador’un kripto para birimi Bitcoin’i yasal para birimi olarak kullanmaya baลladฤฑฤฤฑ ilk gรผn teknolojik aksaklฤฑklar yaลandฤฑ ve kripto para biriminde 8 bin dolara yakฤฑn bir oynaklฤฑk oldu.
Bitcoin’in kullanฤฑmฤฑ iรงin hรผkรผmet destekli Chivo Bitcoin uygulamasฤฑ, Apple ve Huawei dahil olmak รผzere รงeลitli uygulama maฤazalarฤฑnda ilk baลta gรถrรผlmedi. Devlet Baลkanฤฑ Nayib Bukele’nin Twitter hesabฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ รงaฤrฤฑ sonrasฤฑ uygulama, internet platformlarฤฑnda gรถrรผlmeye baลlandฤฑ.
Uygulamada, kullanฤฑcฤฑ kayฤฑtlarฤฑnda yaลanan yoฤunluk nedeniyle sฤฑkฤฑntฤฑlar olurken, Bukele’nin, yine Twitter hesabฤฑndan El Salvador’daki perakendecilerde Bitcoin kullanarak รถdeme yapan insanlarฤฑn videolarฤฑnฤฑ retweet ettiฤi gรถrรผldรผ.
Bir alฤฑลveriล merkezini ziyaret eden Bukele, Bitcoin’in nasฤฑl kullanฤฑlacaฤฤฑ konusunda tavsiyelerde bulunurken, “El Salvador, bugรผn geleceฤe doฤru bรผyรผk bir adฤฑm atฤฑyor. Tabularฤฑ kฤฑrmalฤฑyฤฑz. El Salvador, geliลmiล dรผnyaya doฤru ilerleme hakkฤฑna sahiptir.” dedi.
Bukele, Twitter hesabฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ bir baลka paylaลฤฑmda da, “Tรผm yenilikler gibi, El Salvador’un Bitcoin deneyiminin bir รถฤrenme sรผreci var. Her ลey bir gรผnde veya bir ayda elde edilemez.” ifadelerini kullandฤฑ.
Bitcoin’i kabul etmeyen iลletmelerin cezalandฤฑrฤฑlฤฑp cezalandฤฑrฤฑlmayacaฤฤฑ belirsizliฤini koruyor
El Salvador’da, Bitcoin’in dolara dรถnรผลtรผrรผlmesine ve dijital cรผzdan Chivo’dan komisyon olmadan รงekilmesine izin veren ATM’ler kurulurken, Bitcoin’i kabul etmeyen iลletmelerin cezalandฤฑrฤฑlฤฑp cezalandฤฑrฤฑlmayacaฤฤฑ belirsizliฤini koruyor.
Bu arada, Bitcoin’in fiyatฤฑ, รin’in kripto para madenciliฤine yรถnelik yaptฤฑฤฤฑ sert dรผzenlemeden beri dรผn en oynak gรผnรผnรผ yaลadฤฑ. Gรผnlรผk oynaklฤฑk yaklaลฤฑk 8 bin dolar olurken, bir ara deฤer kaybฤฑ yรผzde 20’ye yaklaลtฤฑ.
El Salvador’un kripto para birimi Bitcoin’i yasal para birimi olarak kullanmaya baลlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan dรผn 52 bin dolarฤฑn รผzerini gรถren Bitcoin, daha sonra sert dรผลรผลle gรผn iรงinde 44 bin dolarฤฑn altฤฑna geriledi. Bitcoin, bugรผn 46 bin dolarฤฑn altฤฑnda iลlem gรถrรผyor.
Bu arada, kripto para borsasฤฑ Coinbase Global platformundaki bazฤฑ iลlemlerde de gecikmeler yaลandฤฑ.
รlkede en son yapฤฑlan anket, El Salvador’da รงoฤu insanฤฑn Bitcoin konusunda ลรผpheci olduฤunu ve gelirlerini nasฤฑl etkileyeceฤi konusunda endiลe taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu. Ankete gรถre, El Salvador’da 10 kiลiden 7’si Bitcoin kullanฤฑmฤฑna “katฤฑlmฤฑyor” ve dolarฤฑ tercih ettiฤini belirtiyor.
Dedeleri Osmanlฤฑ pasaportuyla Kudรผs’ten Orta Amerika’ya gรถรง eden Filistin kรถkenli Nayib Bukele, 9 ลubat 2019’daki devlet baลkanlฤฑฤฤฑ seรงimlerini bรผyรผk farkla kazanarak 2024’e kadar bu gรถrevde kalmaya hak kazanmฤฑลtฤฑ.
6,5 milyon nรผfuslu El Salvador’da, รผlke nรผfusunun รผรงte biri yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn altฤฑnda yaลฤฑyor.
