ELDER‘den yapฤฑlan aรงฤฑklamada, daฤฤฑtฤฑm ลirketlerinin, fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn gerekรงesi olarak gรถsterildiฤi ifade edildi.
Enerji Piyasasฤฑ Dรผzenleme Kurumunun (EPDK) belirlediฤi dรผzenlemeye gรถre, elektrik maliyetini etkileyen enerji bedeli, daฤฤฑtฤฑm bedeli, vergi ve fonlar dahil รผรง bileลenin olduฤu aktarฤฑlan aรงฤฑklamada, ลunlar kaydedildi:
“Ocak ayฤฑnda maliyetlerin artmasฤฑndaki en bรผyรผk etken elektrik รผretim maliyetlerinin ciddi ลekilde yรผkselmiล olmasฤฑdฤฑr. Geรงtiฤimiz dรถnemde รผlkemizde yaลanan kuraklฤฑk sebebiyle, elektrik รผretimi iรงerisinde en yรผksek paya sahip olan hidroelektrik santrallerinden saฤlanan elektrik miktarฤฑ dรผลmรผลtรผr. Bu durum, elektrik รผretiminde, ithal kaynaklar olan doฤal gaz ve kรถmรผrรผn payฤฑnฤฑ artฤฑrmฤฑลtฤฑr.
Enerji maliyetlerindeki yรผkseliลin en bรผyรผk sebebi ithal edilen, uluslararasฤฑ fiyatlara ve Dรถvize endeksli doฤal gaz ve kรถmรผr alฤฑm maliyetlerindeki ciddi artฤฑลlardฤฑr. Son 1 yฤฑl iรงinde doฤal gaz fiyatlarฤฑ 10 kata kadar, ithal kรถmรผr fiyatlarฤฑ ise 5 kata kadar dรถviz bazฤฑnda artฤฑล gรถstermiลtir. Elektrik รผretim kaynaklarฤฑndaki bu maliyet artฤฑลฤฑ, fatura bedellerinin de yรผkselmesine neden olmuลtur.”
Aรงฤฑklamada, elektrik enerjisinin hayati bir รถneme sahip olduฤu vurgulanarak, “Elektrik tarifelerinde yฤฑl baลฤฑnda yapฤฑlan fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn tรผm vatandaลlarฤฑmฤฑza, esnafฤฑmฤฑza ve sanayicimize getirdiฤi yรผkleri biliyor, tepkilerini anlayฤฑลla karลฤฑlฤฑyoruz.
Faturalardaki artฤฑล karลฤฑsฤฑnda vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑn yaลadฤฑklarฤฑnฤฑ, sรผrecin en yakฤฑndan ลahidi olan 100 bin kiลilik elektrik daฤฤฑtฤฑm ailesi olarak bizler de hissediyoruz. รlkemiz iรงin elektrik enerjisinin ne kadar hayati bir รถnemi olduฤunu biliyoruz. Elektriฤin yeterli, kaliteli, sรผrekli, dรผลรผk maliyetli ve รงevreyle uyumlu bir ลekilde tรผketicilerin kullanฤฑmฤฑna sunulmasฤฑ iรงin รงaba gรถsteren bir sektรถrรผz.
Maalesef bu dรถnemde elektrik daฤฤฑtฤฑm ลirketlerine karลฤฑ haksฤฑz ithamlarda bulunulduฤunu, elektrik daฤฤฑtฤฑm ลirketlerinin bu fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn gerekรงesi olarak gรถsterilerek birรงok eksik ve yanlฤฑล bilgiye dayanan yorumlar ve aรงฤฑklamalar yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz.” deฤerlendirmesinde bulunuldu.
“Daฤฤฑtฤฑm ve gรถrevli tedarik ลirketleri yasal olarak birbirlerinden ayrฤฑลmฤฑลtฤฑr”
Tรผrkiye’de faaliyet gรถsteren 21 elektrik daฤฤฑtฤฑm ลirketinin lisansa tabi olduฤu hatฤฑrlatฤฑlan aรงฤฑklamada, faaliyetlerinin, gider ve gelirlerinin EPDK tarafฤฑndan denetlendiฤine iลaret edildi.
ลirketlerin iลlettikleri varlฤฑklarฤฑn mรผlkiyetinin kamuya ait olduฤu bilgisine yer verilen aรงฤฑklamada, ลu ifadeler kullanฤฑldฤฑ:
“Lisans sรผreleri boyunca daฤฤฑtฤฑm ลirketleri bu varlฤฑklarฤฑ iลletmek, yeni yatฤฑrฤฑmlarla geniลletmek ve tรผketicilere kaliteli hizmet sunmaktan sorumludur. Bu kapsamda Tรผrkiye’deki 21 elektrik daฤฤฑtฤฑm bรถlgesi 14 farklฤฑ yatฤฑrฤฑm grubu tarafฤฑndan iลletilmektedir. Bu ลirketlerin ve yatฤฑrฤฑm gruplarฤฑnฤฑn bazฤฑlarฤฑ halka da aรงฤฑk olup, ikisi uluslararasฤฑ olmak รผzere 20’den fazla yatฤฑrฤฑmcฤฑ bu sektรถre yatฤฑrฤฑm yapmฤฑลtฤฑr. Elektrik daฤฤฑtฤฑm ลirketlerinin ve aynฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ grubunun altฤฑnda bulunan ve aynฤฑ bรถlgede faaliyet gรถsteren gรถrevli tedarik ลirketlerinin faaliyetleri, รถzel sektรถr marifetiyle yรผrรผtรผlen kamu hizmeti niteliฤindedir. Daฤฤฑtฤฑm ve gรถrevli tedarik ลirketleri yasal olarak birbirlerinden ayrฤฑลmฤฑลlardฤฑr. Bu faaliyetler tamamen dรผzenlemeye tabidir. Elektrik daฤฤฑtฤฑm ลirketlerinin gelirleri, elektrik tarifelerinden baฤฤฑmsฤฑz bir ลekilde EPDK tarafฤฑndan, rasyonel maliyetleri hesaplanarak ve tรผketici faydasฤฑ gรถzetilerek ลeffaf bir ลekilde 5 yฤฑllฤฑk dรถnemler iรงin belirlenmektedir.”
Gรถrevli tedarik ลirketlerinin gelirleri
Aรงฤฑklamada, daฤฤฑtฤฑm ลirketlerinin genel aydฤฑnlatma ile ลebeke iลletmesi iรงin gerekli enerji ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ EรAล’tan temin ettiฤi ve bunun ลirketler iรงin bir gelir kalemi olmadฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ.
Gรถrevli tedarik ลirketlerinin gelirinin, alฤฑm fiyatlarฤฑ ile faturadaki satฤฑล fiyatฤฑ arasฤฑndaki marjdan oluลtuฤu aktarฤฑlan aรงฤฑklamaya ลรถyle devam edildi:
“EรAล tarifesi seviyesinin piyasa maliyetlerinin altฤฑnda belirlenmesi faturalarฤฑ dรผลรผrmek suretiyle tรผketicileri destekleyici mahiyette, yani bir sรผbvansiyon iken, gรถrevli tedarik ลirketlerinin gelirlerini artฤฑrฤฑcฤฑ bir etkisi yoktur. Bilakis maliyet tabanlฤฑ kar marjฤฑndan dolayฤฑ gรถrevli tedarik ลirketlerinin gelirlerini olumsuz etkilemektedir.
Sektรถr รงalฤฑลanlarฤฑ bir kamu hizmeti yaptฤฑklarฤฑnฤฑn bilinciyle vatandaลlarฤฑmฤฑza hizmet gรถtรผrmek iรงin, tรผm zorluklara raฤmen her tรผrlรผ hava koลulunda ve sahada 24 saat hizmet sunmaktadฤฑrlar. Son zamanlarda hiรงbir sorumluluklarฤฑ olmadฤฑฤฤฑ halde sektรถrรผn bu vefakar รงalฤฑลanlarฤฑna fiyat artฤฑลlarฤฑ nedeniyle gรถsterilen tepkileri de รผzรผlerek gรถrmekteyiz. Ancak kesintisiz enerji iรงin en zor iklim ลartlarฤฑndaki saha รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ gรถren vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑn รงalฤฑลanlarฤฑmฤฑza gรถsterdiฤi anlayฤฑล ve manevi destek kelimelerle tarif edilemez.
Gรถrevli tedarik ลirketleri ise tarifesi dรผzenlemeye tabi olan tรผketiciler iรงin serbest piyasa, ikili anlaลmalar ve EรAล’ฤฑn toptan satฤฑล tarifesi รผzerinden elektrik enerjisi satฤฑn alฤฑr. 2021’de enerji ihtiyaรงlarฤฑnฤฑn รงok dรผลรผk bir miktarฤฑ EรAล’tan temin edilebilmiลtir. 2022’de ise EรAล’tan satฤฑn almalarฤฑ รถngรถrรผlen elektrik miktarฤฑ toplam ihtiyaรงlarฤฑnฤฑn sadece yรผzde 20’si olup, yฤฑlฤฑn ilk iki ayฤฑnda bu oranฤฑn sฤฑfฤฑr olarak gerรงekleลmesi beklenmektedir.”
Ayrฤฑca aรงฤฑklamada, “EPDK tarifeleri belirlerken yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn 2013 yฤฑlฤฑnda tamamlanan รถzelleลtirmeler iรงin รถdedikleri bedeller iรงin hiรงbir ลekilde karลฤฑlฤฑk ayฤฑrmaz ve dรถviz kurlarฤฑndaki deฤiลimleri hiรงbir ลekilde dikkate almaz. Bu bedeller tarifelere konu edilmez.” ifadelerine yer verildi.
