- รok sayฤฑda enflasyonist baskฤฑ tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ รงekiyor
- Kรผresel gฤฑda fiyatlarฤฑ 10 yฤฑlฤฑn zirvesinde
- En yรผksek yฤฑllฤฑk artฤฑล bitkisel yaฤ fiyatlarฤฑnda
- รre fiyatlarฤฑndaki artฤฑล รงiftรงilerin gรผbre maliyetini artฤฑrฤฑyor
- Tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑnda normalleลme olasฤฑ gรถrรผnmรผyor
- “Fiyatlarฤฑn yรผksek kalmasฤฑ bekleniyor”
Kovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn neden olduฤu ekonomik ลokun ardฤฑndan รผlkelerin toparlanma sรผreci devam ediyor.
Salgฤฑn nedeniyle tedarik zincirinde yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlar ve ekonomik normalleลmeyle hฤฑzla artan tรผketici talebi dรผnya genelinde fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ kรถrรผklรผyor.
Yรผkselen enflasyon hemen her รผlkenin sorunu haline gelirken, รถzellikle gฤฑda ve enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑล enflasyonun itici gรผรงleri olarak รถne รงฤฑkฤฑyor.
รok sayฤฑda enflasyonist baskฤฑ tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ รงekiyor
ฤฐklim deฤiลikliฤinden hฤฑzla artan kรผresel talebe kadar รงok sayฤฑda enflasyonist baskฤฑnฤฑn geรงen yฤฑl tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑnฤฑ etkilediฤi belirtiliyor.
Ekonomideki diฤer enflasyonist baskฤฑlarฤฑn da tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑ kรถrรผklediฤi belirtilirken, bunlar arasฤฑnda enerji fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล, iล gรผcรผ kฤฑtlฤฑฤฤฑ, artan kiralar ile gรผbre, bitki koruma รผrรผnleri ve makine gibi girdi fiyatlarฤฑndaki hฤฑzlฤฑ artฤฑล รถne รงฤฑkฤฑyor.
Rabobank’ฤฑn “Tarฤฑmsal Emtia Piyasalarฤฑ Gรถrรผnรผmรผ 2022” raporu, tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑnฤฑn geรงen yฤฑl yaklaลฤฑk yรผzde 28 arttฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor.
Kรผresel gฤฑda fiyatlarฤฑ 10 yฤฑlฤฑn zirvesinde
Birleลmiล Milletler Gฤฑda ve Tarฤฑm รrgรผtรผ‘nรผn (FAO) verileri de kรผresel gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn 2021’de yรผzde 28,1 artฤฑลla 10 yฤฑlฤฑn zirvesine ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
Gฤฑda emtia sepetinin uluslararasฤฑ fiyatlarฤฑndaki deฤiลimleri izleyen Gฤฑda Fiyat Endeksi’nin geรงen yฤฑlki ortalamasฤฑnฤฑn 125,7 puan seviyesinde gerรงekleลtiฤi kaydediliyor.
FAO uzmanlarฤฑ, yรผksek girdi maliyetleri, devam eden salgฤฑn ve daha belirsiz hale gelen iklim koลullarฤฑ nedeniyle bu yฤฑl da daha istikrarlฤฑ piyasa koลullarฤฑna dรถnรผล umutlarฤฑnฤฑn zayฤฑf olduฤunu belirtiyor.
En yรผksek yฤฑllฤฑk artฤฑล bitkisel yaฤ fiyatlarฤฑnda
FAO Gฤฑda Fiyat Endeksi’nde tรผm alt kategorilerin 2021’de keskin artฤฑล gรถstermesi dikkati รงekiyor.
Tahฤฑl Fiyat Endeksi’nin geรงen yฤฑlki ortalamasฤฑ yฤฑllฤฑk yรผzde 27,2 artฤฑลla 131,2 ile 2012’den bu yana en yรผksek seviyeye ulaลฤฑrken, Bitkisel Yaฤ Fiyat Endeksi’nin aynฤฑ dรถnemde yรผzde 65,8 artฤฑลla 164,8 seviyesine รงฤฑkarak tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑฤฤฑ kaydediliyor.
ลeker Fiyat Endeksi’nin 2021 yฤฑlฤฑ ortalamasฤฑ yรผzde 29,8 artarak 109,3 seviyesine รงฤฑkarken, bunun 2016’dan bu yana kaydedilen en yรผksek seviye olduฤu belirtiliyor.
Et Fiyat Endeksi ise geรงen yฤฑl yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 12,7’lik artฤฑลla 107,6 deฤerine yรผkselirken, Sรผt รrรผnleri Fiyat Endeksi’ndeki yฤฑllฤฑk artฤฑลฤฑn yรผzde 16,9’u bulduฤu ve 119 seviyesinde gerรงekleลtiฤi aktarฤฑlฤฑyor.
รre fiyatlarฤฑndaki artฤฑล รงiftรงilerin gรผbre maliyetini artฤฑrฤฑyor
Uzmanlar, yรผksek nakliye maliyetleri, enerji ve gรผbre fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn yanฤฑ sฤฑra bir รงok รผlkedeki iล gรผcรผ sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ nedeniyle, 2022’de gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn 5 veya 10 yฤฑllฤฑk ortalamaya dรถnmesinin pek olasฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor.
ABD’nin Meksika Kรถrfezi’ndeki kฤฑyฤฑ eyaletlerinde รผre fiyatlarฤฑnda yฤฑllฤฑk yรผzde 272’lik artฤฑล dikkati รงekerken, bu durum รงiftรงilerin gรผbre maliyetini artฤฑrฤฑyor.
Bu yฤฑlฤฑn hasadฤฑnฤฑ tamamlayarak gelecek yฤฑlฤฑn ekimi iรงin planlama yapmaya baลlayan รงiftรงiler, yรผkseliล eฤilimindeki gรผbre fiyatlarฤฑ nedeniyle girdi maliyetlerinin arttฤฑฤฤฑnฤฑ ve potansiyel olarak gelecek yฤฑlฤฑn mahsulรผnรผn karlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ da azalttฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑnda normalleลme olasฤฑ gรถrรผnmรผyor
Uzmanlar, kuraklฤฑktan sel baskฤฑnlarฤฑna kadar 2021’de gรถrรผlen aลฤฑrฤฑ iklim olaylarฤฑnฤฑn sฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑn gelecekteki olasฤฑ fiyat artฤฑลlarฤฑna karลฤฑ korunmayฤฑ daha da zorlaลtฤฑrdฤฑฤฤฑna dikkati รงekiyor.
Dรผnyanฤฑn hala bรผyรผk รถlรงรผde belirsizliฤe neden olan Kovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn ekonomik ve sosyal sonuรงlarฤฑyla mรผcadele ettiฤine iลaret eden uzmanlar, salgฤฑnฤฑn 2022’de muhtemelen daha az bozulmaya neden olacaฤฤฑnฤฑ ancak tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑnda herhangi bir normalleลmenin olasฤฑ gรถrรผnmediฤini ve bu alandaki enflasyonun “geรงici” olmadฤฑฤฤฑnฤฑ savunuyor.
Gฤฑda enflasyonunun devam edebileceฤini vurgulayan uzmanlar, iรงinde bulunulan durumun bir sarmal olduฤunu, emtia fiyatlarฤฑ yรผkseldikรงe daha fazla alฤฑcฤฑnฤฑn stok yapmak, kฤฑtlฤฑk ve aksamalarฤฑ รถnlemek ve normal operasyonlarฤฑnฤฑ garanti altฤฑna almak istediฤini belirtiyor.
Dรผnya Bankasฤฑ’nฤฑn en son Ekim 2021’de yayฤฑmladฤฑฤฤฑ Emtia Piyasalarฤฑ Gรถrรผnรผm Raporu’nda ise 2021’deki gรผรงlรผ artฤฑลlarฤฑn ardฤฑndan tarฤฑm รผrรผnlerinin fiyatlarฤฑnฤฑn 2022’de gevลemesinin beklendiฤi kaydediliyor. Tarฤฑmsal รผrรผnlere yรถnelik fiyat endeksinin 2021’de yรผzde 22 artmasฤฑ beklenen raporda, bu yฤฑl ise yรผzde 1,4’lรผk sฤฑnฤฑrlฤฑ bir azalฤฑล beklendiฤi aktarฤฑlฤฑyor.
“Fiyatlarฤฑn yรผksek kalmasฤฑ bekleniyor”
Rabobank Kฤฑdemli Emtia Analisti Michael Magdovitz, gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ortalarฤฑnda yรผkselmeye baลladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Tedarikรงileri Kovid-19 salgฤฑnฤฑ nedeniyle hazฤฑrlฤฑksฤฑz yakalayan gรผรงlรผ talep nedeniyle fiyatlarฤฑn 2021’de yรผkselmeye devam ettiฤini belirten Magdovitz, lojistik aksaklฤฑklar, olumsuz hava koลullarฤฑ, yรผksek enerji ve girdi fiyatlarฤฑnฤฑn รผretim ve ticareti etkilediฤini ifade etti.
Magdovitz, “Tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑnฤฑn, devam eden gรผรงlรผ talep ve รงok kademeli arz toparlanmasฤฑ nedeniyle genel olarak oldukรงa yรผksek kalmasฤฑ bekleniyor.” dedi.
Fiyatlarฤฑn รงok yรผksek olmasฤฑ nedeniyle รผreticiler ve tรผketicilerin piyasayฤฑ dengelemek iรงin tepki verebileceฤine iลaret eden Magdovitz, รถnemli bir olumsuz hava veya jeopolitik olay olmadฤฑฤฤฑ takdirde 2022’de daha bรผyรผk bir denge beklendiฤini aktardฤฑ.
