Emtia piyasasฤฑnda geรงen hafta kayda deฤer yรผkseliลlerin yanฤฑ sฤฑra gรถze รงarpan dรผลรผลler de gรถrรผldรผ. 17 Eylรผl Cuma gรผnรผ dรผลรผลlerin hฤฑzlanmasฤฑyla emtia fiyatlarฤฑndaki satฤฑลlar da hฤฑzlandฤฑ.
Geรงen hafta emtia piyasasฤฑna enerji fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลler damga vurdu. Metallerde negatif, tarฤฑm emtialarฤฑnda ise karฤฑลฤฑk bir seyir izlendi. Bรถylece geรงen hafta emtia piyasasฤฑnda yรถn arayฤฑลฤฑ hakim oldu.
รzellikle arz ลoklarฤฑ ve teslimatlar, tedarike yรถnelik sฤฑkฤฑntฤฑlar emtia fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkselmesine neden olurken, geliลmiล รผlke merkez bankalarฤฑnฤฑn ลahinleลebileceฤine yรถnelik endiลeler, dolarฤฑn gรผรงlenmesi ve รin’in emtia piyasasฤฑna mรผdahale etmesi de fiyatlar รผzerindeki aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑyฤฑ artฤฑrdฤฑ.
Analistler, artan ham madde fiyatlarฤฑndan dolayฤฑ รผreticilerin emtia tedariki konusunda temkinli davrandฤฑฤฤฑnฤฑ, bunun da รถzellikle metalleri olumsuz etkilediฤini belirtti.
Geรงen haftaya doฤal gaz damga vurdu
Doฤal gaz fiyatlarฤฑ geรงen haftaya da damgasฤฑnฤฑ vurdu. Artan tรผketim, Avrupa’da yeraltฤฑ depolama tesislerindeki doluluk oranlarฤฑnฤฑn azalmasฤฑ ve kฤฑล รถncesi arzda kฤฑsฤฑntฤฑ yaลanabileceฤine yรถnelik endiลelerle doฤal gaz fiyatlarฤฑ rekor seviyelere ulaลtฤฑ.
Rusya’dan Almanya’ya doฤal gaz saฤlanmasฤฑ iรงin kurulan Kuzey Akฤฑm 2 projesinin beklenenden daha geรง bir tarihte aรงฤฑlabileceฤi ve bu kฤฑลฤฑn sert geรงeceฤine iliลkin uzman gรถrรผลlerinin ardฤฑndan elektrik ve doฤal gaz fiyatlarฤฑnda sert yรผkseliลler gรถrรผldรผ.
Son haftalarda sรผrekli rekor tazeleyen ve 5,695 dolarla ลubat 2014’ten bu yana en yรผksek seviyeyi gรถren doฤal gaz, haftalฤฑk bazda artฤฑลฤฑnฤฑ yรผzde 7’nin รผzerine รงฤฑkarmasฤฑna karลฤฑn daha sonra kazanรงlarฤฑnฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑ geri verdi ve geรงen haftayฤฑ yรผzde 2,5 kazanรงla tamamladฤฑ.
Geรงen hafta Brent petrol yรผzde 3 arttฤฑ. Brent petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลte, aฤustos sonunda ABD’nin Meksika Kรถrfezi’ndeki petrol ve gaz รผretiminin Ida Kasฤฑrgasฤฑ sebebiyle sekteye uฤramasฤฑndan sonra yaลanan arz kesintileri etkili oldu.
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk petrol รผreticisi ABD’nin Meksika Kรถrfezi’nde, Ida Kasฤฑrgasฤฑ’nฤฑn ardฤฑndan petrol ve gaz รผretimi henรผz normale dรถnmeden yaklaลan baลka bir kasฤฑrga tehlikesiyle karลฤฑ karลฤฑya kalmasฤฑ da petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkselmesine neden baลka bir unsur oldu.
Libya’da devam eden protestolar nedeniyle รผlkenin petrol arzฤฑnda yaลanan kesintiler de petrol fiyatlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ etkiledi. Libya Ulusal Petrol Kurumu (NOC) Baลkanฤฑ Mustafa Sanalla’nฤฑn gรถrevden alฤฑnmasฤฑnฤฑ isteyen gรถstericiler, geรงen hafta รงarลamba gรผnรผ Es Sider ve Ras Lanuf limanlarฤฑnda faaliyetleri durdurmuลtu.
ABD’nin ticari ham petrol stoklarฤฑnฤฑn beklenenden fazla dรผลmesi de talebin toparlandฤฑฤฤฑ algฤฑsฤฑyla Brent petrol fiyatlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ destekledi.
Altฤฑn geรงen hafta yรผzde 1,9 azalฤฑล kaydetti. Analistler, geliลmiล รผlke merkez bankalarฤฑnฤฑn ลahinleลen tutumunun altฤฑnฤฑn ons fiyatฤฑnฤฑ baskฤฑladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Paladyum, gรผmรผล ve kurลunda sert dรผลรผลler gรถrรผldรผ
Geรงen hafta paladyum, gรผmรผล ve kurลunda sert dรผลรผลler gรถrรผldรผ.
Yeniden artฤฑลa geรงen Delta varyantฤฑ vaka sayฤฑlarฤฑ nedeniyle bรผyรผme beklentilerinin aลaฤฤฑ yรถnlรผ revizyonu, metal fiyatlarฤฑ iรงin risk oluลturan รถnemli faktรถrler arasฤฑnda yer alฤฑyor.
Geรงen hafta kurลun yรผzde 6, paladyum yรผzde 5,8, gรผmรผล yรผzde 5,7, nikel yรผzde 2,8, bakฤฑr yรผzde 2,2, alรผminyum yรผzde 1,2 ve platin yรผzde 1,3 deฤer kaybetti.
รzellikle kรผresel bazda otomobil รผretiminin aksayacaฤฤฑna yรถnelik endiลeler, paladyum ve platin fiyatlarฤฑnฤฑ olumsuz etkiledi. รnceki hafta sert yรผkseliล kaydeden alรผminyum da geรงen hafta metallerdeki dรผลรผล eฤiliminden etkilenerek deฤer kaybetti.
Ekonomik toparlanmaya iliลkin endiลeler bakฤฑr fiyatlarฤฑnฤฑ da baskฤฑladฤฑ.
Tarฤฑm emtialarฤฑnda karฤฑลฤฑk seyir
Tarฤฑm emtialarฤฑna geรงen hafta karฤฑลฤฑk bir seyir hakim oldu.
รzellikle teslimatlardaki gecikmeler, รผretim tahminlerinin dรผลmesi ve ihracattaki artฤฑล tarฤฑm emtia fiyatlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ etkilerken, Delta varyantฤฑ nedeniyle oluลan รถnlemlerle talebe yรถnelik endiลeler fiyatlarda deฤer kaybฤฑnฤฑ beraberinde getirdi.
Geรงen hafta buฤday yรผzde 2,7, mฤฑsฤฑr yรผzde 2 ve ลeker yรผzde 1,6 deฤer kazanฤฑrken, kahve yรผzde 0,6 ve pamuk yรผzde 1,2 deฤer kaybetti.
“Kฤฑsa vadeli arz endiลelerinin devam ettiฤini sรถyleyebiliriz”
Vadeli iลlem ve emtia piyasalarฤฑ uzmanฤฑ Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, dolar endeksindeki gรผรงlenme ile emtialarฤฑn genelinde baskฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Kรผresel olarak halen konteyner talebinin yรผksek olmasฤฑ nedeniyle yรผklemelerde gecikme yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Ergezen, “Bu nedenle kฤฑsa vadeli arz endiลelerinin devam ettiฤini sรถyleyebiliriz.” dedi.
Ergezen, รin ekonomisinden gelen verilerin beklentilerin altฤฑnda kalmasฤฑnฤฑn emtialar genelinde talep endiลelerini artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Buฤdayฤฑn geรงen haftayฤฑ yรผkseliลle kapattฤฑฤฤฑnฤฑ bildiren Ergezen, Kanada, Avrupa ve Rusya’da buฤday รผretim beklentilerinin azalmasฤฑnฤฑn vadeli piyasada alฤฑmlara yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Ergezen, mฤฑsฤฑr piyasasฤฑnda yรผksek talebin devam ettiฤini, bununla beraber รถzellikle yรผklemelerde yaลanan gecikmenin kฤฑsa vadeli arz endiลelerine yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ, bรถylece fiyatlarda anlฤฑk yรผkseliลler gรถrรผldรผฤรผnรผ kaydetti.
Petrol fiyatlarฤฑndaki yukarฤฑ seyrin mฤฑsฤฑr fiyatlarฤฑnฤฑ da olumlu etkilediฤini belirten Ergezen, “Mฤฑsฤฑr, biyodizel รผretimi iรงin kullanฤฑlan รผrรผnlerden biri. Petrol fiyatlarฤฑ yรผkselince mฤฑsฤฑr talebi artacaฤฤฑ beklentisi oluyor.” dedi.
Petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yรผksek olmasฤฑnฤฑn ลeker fiyatlarฤฑna da pozitif yansฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Ergezen, ลeker kamฤฑลฤฑnฤฑn etanol รผretimi iรงin kullanฤฑlan ham maddelerden biri olduฤunu hatฤฑrlattฤฑ. Ergezen, petrol fiyatlarฤฑndaki deฤiลimin รผreticilerin ลeker veya etanol รผretimini tercih etmesine neden olduฤunu kaydetti.
Ergezen, Delta varyantฤฑnฤฑn ve dolar endeksindeki artฤฑลฤฑn pamuk ve kahveye olan talebin azalmasฤฑna yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ da sรถyledi.
