Tรผrkiye ve รzbekistan’daki muadillerinin yanฤฑ sฤฑra Kazakistan Merkez Bankasฤฑ, geรงen yฤฑl kรผresel altฤฑn talebinin yaklaลฤฑk dรถrtte birini oluลturan merkez bankalarฤฑnฤฑn kรผlรงe altฤฑn alฤฑmlarฤฑnda รผst รผste ikinci รงeyrekte de dรผลรผลe katkฤฑda bulunan kurumlar arasฤฑnda yer aldฤฑ.
Kazakistan’ฤฑn ilk altฤฑ ayda yurtdฤฑลฤฑna yaptฤฑฤฤฑ yaklaลฤฑk 67 tonluk satฤฑล, metalin rezervler iรงindeki payฤฑnฤฑ mevcut 314 tondan 2023 sonunda %50-%55 gibi “optimal” bir seviyeye – yaklaลฤฑk 300 tona eลdeฤer – dรผลรผrme planฤฑnฤฑn bir parรงasฤฑ. Merkez Bankasฤฑ sorulara e-posta ile verdiฤi yanฤฑtta, bu oranฤฑn Haziran sonunda %56’ya yakฤฑn olduฤunu sรถyledi.
Merkez Bankasฤฑ, rezervlerin “รงeลitlendirilmesi ve tahsisinde dengenin saฤlanmasฤฑ amacฤฑyla” geรงen yฤฑl dฤฑล piyasalarda “kademeli” altฤฑn satฤฑลlarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk 120 tona ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ve yaklaลฤฑk 7 milyar dolar getirdiฤini sรถyledi.
Kรผlรงe altฤฑndan uzaklaลma, “rezervlerin dฤฑล piyasalarda likiditesi yรผksek enstrรผmanlara yatฤฑrฤฑlan dรถviz kฤฑsmฤฑnฤฑ yenilemesine” olanak saฤlฤฑyor. Buna ek olarak, metal hala “yabancฤฑ hesaplarda tahsis edilmemiล bir biรงimde ve faiz getiren altฤฑn mevduatlarฤฑna yerleลtirerek” tutuluyor.
Orta Asya’nฤฑn en bรผyรผk enerji รผreticisindeki politika yapฤฑcฤฑlar, hรผkรผmetin merkez bankasฤฑna rafine edilmiล altฤฑnฤฑn yurtiรงi arzฤฑnฤฑ kilitlemek iรงin “รถncelikli” bir hak verdiฤi 2011’de rezervlerdeki deฤerli metalin payฤฑnฤฑ yaklaลฤฑk %10’dan geรงen yฤฑl %70’e yaklaลtฤฑrdฤฑklarฤฑ bir dรถnemin sayfasฤฑnฤฑ รงeviriyor.
Merkez bankasฤฑ, yetkililerin uygun kรผlรงe oranฤฑnฤฑ “likidite, karlฤฑlฤฑk ve ฤฑlฤฑmlฤฑ bir risk seviyesi gerekliliklerini dikkate alarak” belirlediฤini sรถyledi.
Merkez bankasฤฑ Bloomberg’e yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Altฤฑn piyasasฤฑ ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn para politikasฤฑna karลฤฑ yรผksek hassasiyet gรถstermeye devam ediyor” dedi ve ekledi: “Ek dฤฑล ลoklarฤฑn yokluฤunda, Fed’in para politikasฤฑndaki potansiyel gevลeme altฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑ destekleyebilir.”
Yurtdฤฑลฤฑndaki elden รงฤฑkarmalarฤฑn yanฤฑ sฤฑra, merkez bankasฤฑ ilk yarฤฑda iรง piyasada da bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre hafif bir artฤฑลla 0,7 ton kรผlรงe altฤฑn sattฤฑ.
Dรผnya Altฤฑn Konseyi tarafฤฑndan Mayฤฑs ayฤฑnda yayฤฑnlanan bir ankete gรถre, Kazakistan, รงoฤu รถnรผmรผzdeki beล yฤฑl iรงinde altฤฑn olarak tutulan toplam rezervlerin oranฤฑnda artฤฑล bekleyen merkez bankalarฤฑ arasฤฑnda aykฤฑrฤฑ bir yaklaลฤฑm ortaya koyuyor.
Madencilik sektรถrรผnรผn lobi grubu WGC’nin Temmuz ayฤฑnda yayฤฑnladฤฑฤฤฑ rapora gรถre, dฤฑล finansmanฤฑ zora soktuฤu iรงin bu yฤฑl deฤerli metal ithalatฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlama kararฤฑ alan Tรผrkiye’nin altฤฑn satฤฑลlarฤฑ hariรง tutulduฤunda, Mart ve Mayฤฑs aylarฤฑ arasฤฑnda dรผnya genelinde merkez bankalarฤฑ net alฤฑcฤฑ konumundaydฤฑ.
Riskli dรถnemlerde yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin bir sฤฑฤฤฑnak ya da enflasyona karลฤฑ bir koruma olarak gรถrรผlen altฤฑn fiyatlarฤฑ, ABD’nin parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma dรถngรผsรผnรผn sona yaklaลtฤฑฤฤฑna dair iลaretlerle birlikte yรผkseliลe geรงti. Yรผksek faiz oranlarฤฑ faiz getirisi olmayan altฤฑn iรงin genellikle olumsuz.
Kazak Merkez Bankasฤฑ bu yฤฑlki altฤฑn satฤฑลlarฤฑnฤฑn zamanlamasฤฑnda fฤฑrsatรงฤฑ davrandฤฑ ve bu satฤฑลlarฤฑn รงoฤunun fiyatlarฤฑn “tarihi zirvelerinde” olduฤu ilk รงeyreฤin sonunda ve takip eden รผรง ayฤฑn baลฤฑnda gerรงekleลtiฤini sรถyledi.
Mayฤฑs ayฤฑ baลlarฤฑnda altฤฑn, 2020 yฤฑlฤฑnda ons baลฤฑna 2.075,47 dolarla kฤฑrdฤฑฤฤฑ rekor seviyeye yaklaลtฤฑ.
รlkenin uluslararasฤฑ rezervlerinin yanฤฑ sฤฑra Kazak Merkez Bankasฤฑ, portfรถyรผnรผn %4,9’unu yaklaลฤฑk 40 ton altฤฑnฤฑn oluลturduฤu 60 milyar dolarlฤฑk Ulusal Petrol Fonu’ndaki varlฤฑklarฤฑ da yรถnetiyor. Kรผlรงe altฤฑn iรงin %5’lik tahsisat limiti gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, payฤฑnฤฑ artฤฑrma planฤฑ yok.
Merkez Bankasฤฑ, yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda piyasa koลullarฤฑna baฤlฤฑ olarak tahsis edilmemiล hesaplardan ve opsiyon stratejileri kullanฤฑlarak yurtdฤฑลฤฑna daha fazla altฤฑn satฤฑลฤฑnฤฑn planlandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Metalin 2023 sonunda rezervlerdeki nihai oranฤฑ, altฤฑn fiyatฤฑndan yerli รผreticilerden yapฤฑlan alฤฑmlarฤฑn hacmine kadar รงeลitli faktรถrlere baฤlฤฑ olacaktฤฑr. Merkez Bankasฤฑ, “Altฤฑn ve dรถviz varlฤฑklarฤฑnฤฑn ‘ideal’ bir oranฤฑ yoktur” dedi.
