En zenginlerin toplam gelirden aldığı pay 1,3 puan azaldı

TÜİK verilerine göre 2019 yılında en yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay 1,3 puan azalarak yüzde 46,3  oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan açıklamaya  göre, Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2019 yılı sonuçlarına  ilişkin gelir bilgileri, bir önceki takvim yılı olan 2018 yılını  referans almaktadır. Gelir hesaplamalarında, hanehalkı gelirleri  hanehalkı büyüklüğü ve kompozisyonu dikkate alınarak eşdeğer hanehalkı  kullanılabilir fert gelirine dönüştürülmektedir. En son yapılan  araştırma sonuçlarına göre  en yüksek eşdeğer hanehalkı kullanılabilir  fert gelirine sahip yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay bir  önceki yıla göre 1,3 puan azalarak %46,3’e düşerken, en düşük gelire  sahip yüzde 20’lik grubun aldığı pay 0,1 puan artarak %6,2’ye yükseldi.

Gini katsayısı 0,395 olarak tahmin edildi

Gelir dağılımı eşitsizliği ölçütlerinden olan Gini katsayısı,  sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımında eşitliği, bire yaklaştıkça gelir  dağılımında bozulmayı ifade etmektedir. En son yapılan araştırma  sonuçlarına göre Gini katsayısı bir önceki yıla göre 0,013 puan azalış  ile 0,395 olarak tahmin edildi. Toplumun gelirden en fazla pay alan %20’sinin elde ettiği gelirin en az pay alan %20’sinin elde ettiği  gelire oranı şeklinde hesaplanan P80/P20 oranı 7,8’den 7,4’e, gelirden  en fazla pay alan %10’unun elde ettiği gelirin en az pay alan %10’unun  elde ettiği gelire oranı şeklinde hesaplanan P90/P10 oranı ise 13,7’den 13,0’a düştü.

Yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri 59 bin 873 TL oldu

Türkiye’de yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri %16,5  artarak 2019 yılı anket sonuçlarına göre 59 bin 873 TL oldu.

Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri 28  bin 522 TL oldu

Türkiye’de yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert  geliri bir önceki yıla göre %17,9 artarak 24 bin 199 TL’den 28 bin 522 TL’ye yükseldi.

Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri en  yüksek tek kişilik hanelerin oldu

Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirlerinde  en yüksek gelir geçen yıla göre 4 bin 616 TL artarak 37 bin 262 TL ile  tek kişilik hanehalklarının oldu. Çekirdek aile bulunmayan birden  fazla kişiden oluşan hanehalklarının yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı  kullanılabilir fert geliri 32 bin 941 TL iken tek çekirdek aileden  oluşan hanehalklarında bu değer 29 bin 449 oldu. En düşük yıllık  ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine sahip  hanehalkı tipi ise 22 bin 794 TL ile en az bir çekirdek aile ve diğer  kişilerden oluşan hanehalkları oldu.

Toplam gelirden en yüksek payı %46,7 ile maaş ve ücret geliri aldı

Toplam gelir içerisinde en yüksek payı, %46,7 ile bir önceki yıla  göre 1,8 puan azalan maaş ve ücret geliri aldı. İkinci sırayı %21,9  ile önceki yıla göre 1,8 puanlık artış gösteren sosyal transfer geliri  alırken üçüncü sırayı %17,7 ile 2018 yılı anket sonuçlarına göre 1,1  puan azalan müteşebbis geliri aldı.

Tarım gelirinin müteşebbis geliri içindeki payı 2018 yılı anket  sonuçlarına göre 0,3 puan azalarak %22,6 olurken, emekli ve dul-yetim  aylıklarının sosyal transferler içindeki payı 0,8 puan artarak %91,8  olarak gerçekleşti.

En yüksek yıllık ortalama esas iş geliri 51 bin 888 TL ile  yükseköğretim mezunlarının oldu

Yıllık ortalama esas iş gelirleri sırasıyla yükseköğretim  mezunlarında 51 bin 888 TL, lise ve dengi okul mezunlarında 34 bin 115 TL, lise altı eğitimlilerde 26 bin 833 TL, bir okul bitirmeyenlerde 18  bin 279 TL ve okur-yazar olmayan fertlerde 14 bin 129 TL olarak  hesaplandı. Geçen yıla göre yıllık ortalama esas iş gelirinde en  yüksek artış %17,3 ile okur-yazar olmayan en düşük artış ise %8,6 ile  bir okul bitirmeyen fertlerde oldu.

Yıllık ortalama esas iş gelirinde en yüksek artış %18,9 ile inşaat  sektöründe oldu

Esas iş gelirleri sektörel ayrımda incelendiğinde  en yüksek  yıllık ortalama gelirin 37 bin 169 TL ile hizmet sektöründe, en düşük  yıllık ortalama gelirin ise 21 bin 807 TL ile tarım sektöründe olduğu  görüldü. Bir önceki yıla göre  yıllık ortalama esas iş gelirinde en  yüksek artış %18,9 ile inşaat sektöründe gözlenirken, bunu %14,8 ile  tarım sektörü izledi. Diğer taraftan hizmet sektöründe %12,5, sanayi  sektöründe ise %12,0 artış gözlendi.

En yüksek yıllık ortalama esas iş geliri 95 bin 495 TL ile  işverenlerin oldu

Yıllık ortalama esas iş gelirleri sırasıyla işverenlerde 95 bin 495 TL, ücretli maaşlılarda 34 bin 286 TL, kendi hesabına çalışanlarda 27 bin 127 TL ve yevmiyelilerde 14 bin 769 TL olarak hesaplandı. Geçen  yıla göre en yüksek artış %13,9 ile ücretli, maaşlı çalışanlarda en  düşük artış ise %8,2 ile işverenlerde oldu.

Göreli yoksulluk oranı %14,4 oldu

Toplumun genel düzeyine göre belli bir sınırın altında gelire  sahip olan bireyler göreli anlamda yoksul sayılmaktadır. Eşdeğer  hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’si dikkate alınarak  belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı 2019 yılında 0,5  puan artarak %14,4 oldu. Medyan gelirin %60’ı dikkate alınarak  belirlenen yoksulluk sınırına göre yoksulluk oranı ise son yılda 0,1  puan artarak %21,3 olarak gerçekleşti.

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %40’ı  dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı  bir önceki yıla göre 0,4 puanlık artış ile %8,3 olarak gerçekleşti.
Medyan gelirin %70’i dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına  göre ise yoksulluk oranı bir önceki yıla göre değişmeyerek %28,5 oldu.

Yoksulluk oranı en düşük haneler tek kişilik ve çekirdek aile  bulunmayan haneler oldu

Hanehalkı tipine göre eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan  gelirinin %50’si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranlarına  bakıldığında  tek kişilik hanehalklarında yoksulluk oranı bir önceki  yıla göre 0,4 puan azalarak %9,2, çekirdek aile bulunmayan birden  fazla kişiden oluşan hanehalklarında bu oran 1,5 puan artarak yine
%9,2 olmuştur. En az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan  hanehalklarının yoksulluk oranının 0,6 puan azalarak %18,2, tek  çekirdek aileden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranının ise 0,9  puan artarak %13,8 olduğu görüldü.

Okur-yazar olmayanların %26,1’i, yükseköğretim mezunlarının %2,5’i  yoksul

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’si  dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranına göre  okur-yazar olmayan  fertlerin %26,1’i, bir okul bitirmeyenlerin %22,4’ü yoksul iken, bu  oran lise altı eğitimlilerde %13,4, lise ve dengi okul mezunlarında  ise %6,9 oldu. Yükseköğretim mezunları ise %2,5 ile en düşük yoksulluk  oranının gözlendiği grup oldu.

Maddi yoksunluk oranı %26,3 oldu

Finansal sıkıntıda olma durumunu ifade eden maddi yoksunluk   çamaşır makinasi, renkli televizyon, telefon ve otomobil sahipliği ile  ekonomik olarak beklenmedik harcamaları yapabilme, evden uzakta bir  haftalık tatil masrafını karşılayabilme, kira, konut kredisi ve faizli  borçları ödeyebilme, iki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek  yiyebilme ve evin ısınma ihtiyacını karşılayabilme durumu ile ilgili  hanehalklarının algılarını yansıtmaktadır.

Yukarıda belirtilen dokuz maddenin en az dördünü  karşılayamayanların oranı olarak tanımlanan ciddi maddi yoksunluk  oranı 2018 yılında %26,5 iken 2019 yılı anket sonuçlarında 0,2 puan  azalarak %26,3 olarak gerçekleşti.

Sürekli yoksulluk oranı %12,7 oldu

Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk  oranı, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60’ına  göre son yılda ve aynı zamanda önceki üç yıldan en az ikisinde de  yoksul olan fertleri kapsamaktadır. Buna göre, 2019 yılı anket  sonuçlarında sürekli yoksulluk oranı bir önceki yıla göre değişmeyerek
%12,7 oldu.

Kendilerine ait bir konutta yaşayanların oranı %58,8 oldu

Oturulan konuta sahip olanlar geçen yıla göre 0,2 puan azalarak 2019 yılında %58,8 hesaplanırken, kirada oturanların oranı %25,6,  lojmanda oturanların oranı %1,3, kendi konutunda oturmayıp kira  ödemeyenler oranı ise %14,3 olarak gerçekleşti.

Konutun izolasyonundan dolayı ısınamama en çok karşılaşılan konut  ve çevre problemi oldu

Kurumsal olmayan nüfusun %39,3’ü konutunda izolasyondan dolayı  ısınma sorunu, %36,9’u sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere  çerçeveleri vb. problemleri yaşarken %26,1’i trafik veya endüstrinin  neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel  sorunlarla karşılaştı.

Taksit ödemeleri veya borçları olanların oranı %71,1 oldu

Geçen yıla göre nüfusun konut alımı ve konut masrafları dışında  borç veya taksit ödemeleri 0,7 puan artarak %71,1 oldu.  Nüfusun %9,6’sına bu ödemeler yük getirmezken %19,0’ına çok yük getirdi.

Hanelerin %58,7’si evden uzakta bir haftalık tatil masraflarını, %33,6’sı iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını, %29,7’si beklenmedik harcamaları, %19,2’si evin ısınma ihtiyacını, %56,6’sı eskimiş mobilyaların yenilenmesini ekonomik olarak  karşılayamadığını beyan etti.

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.