ABD Merkezli finans ajansฤฑ Bloomberg, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤanโฤฑn faizler konusundaki ฤฑsrarฤฑnฤฑn toplumsal eลitsizliฤi artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
ฤฐลรงi sฤฑnฤฑfฤฑna zarar verme riski
Analizde โErdoฤanโฤฑn daha dรผลรผk faiz oranlarฤฑ iรงin verdiฤi mรผcadele, Tรผrkiyeโnin geliลen ekonomisindeki eลitsizlikleri keskinleลtirme ve Erdoฤanโฤฑn iลรงi sฤฑnฤฑfฤฑndan destekรงilerine zarar verme riski taลฤฑyorโ denildi.
TL nin zayฤฑflamasฤฑ nakde รงevriliyor
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre, โฤฐhracatรงฤฑlar ve emlak zenginleri gibi zaten iyi durumda olanlar borรงlanma maliyetlerinin dรผลmesini ve TLโnin zayฤฑflamasฤฑnฤฑ nakde รงeviriyor. Ancak kontrolden รงฤฑkan gฤฑda enflasyonu ve hฤฑzla yรผkselen kiralar, Erdoฤanโฤฑn geleneksel tabanฤฑ olan alt sฤฑnฤฑflarฤฑ sฤฑkฤฑลtฤฑrฤฑyorโ ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
Ayrฤฑca baลka hรผkรผmetlerin kรผresel ekonomi pandemiden kurtulurken yรผkselen fiyatlarฤฑ frenlemeye รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ hatฤฑrlatฤฑlarak, Erdoฤanโฤฑn daha dรผลรผk faiz oranlarฤฑyla bรผyรผmeyi hฤฑzlandฤฑrma ve 2023 seรงimleri รถncesinde giderek azalan popรผlaritesini canlandฤฑrmaya dair bir hedefi olduฤu belirtildi.
Zararฤฑn sosyal maliyeti
Analizde, รถnceki seรงimlerde kredi kaynaklฤฑ bรผyรผmenin geรงmiลte Erdoฤanโฤฑn iลine yaradฤฑฤฤฑ ancak bu politikanฤฑn yฤฑllar iรงinde biriken etkisinin corona virรผsรผ salgฤฑnฤฑ ile birleลmesi nedeniyle elde edilen zararฤฑn sosyal bir maliyeti olduฤu ifade edildi.
Dรผลรผk faizler ve dรผลรผk borรงlanma
Kurdaki dรผลรผลle birlikte yurtiรงindeki emek maliyetlerinin keskin bir ลekilde dรผลmesi nedeniyle รผreticiler ve ihracatรงฤฑlarฤฑn รผrettiฤi รผrรผnlerin yurtdฤฑลฤฑnda daha rekabetรงi hale geldiฤi de belirtildi. Dรผลรผk faizlerin getirdiฤi daha ucuz borรงlanma sayesinde ise ลirketlerin pandemiden bu yana รผretimlerini hฤฑzla artฤฑrdฤฑฤฤฑ hatฤฑrlatฤฑldฤฑ. Ayrฤฑca haberde bรผyรผme oranlarฤฑnฤฑn rakip รผlkelere oranla daha yรผksek olduฤu ve ihracatฤฑn bu yฤฑl รผlke tarihinde ilk kez 200 milyar dolarฤฑ aลmasฤฑnฤฑn beklendiฤi belirtildi.
Ancak bu bรผyรผmeden alt sฤฑnฤฑflarฤฑn aldฤฑฤฤฑ pay dรผลรผyor. Resmi verilere gรถre, en dรผลรผk gelirli yรผzde 20โnin gayri safi yurt iรงi hasฤฑla iรงindeki payฤฑ geรงen yฤฑl 0,3 puan azalarak yรผzde 5,9โa dรผลtรผ. En yรผksek gelirli yรผzde 20โnin payฤฑ ise yรผzde 1,2 artarak yรผzde 47,5โe yรผkseldi.
Ekonomi ฤฑsฤฑnฤฑyor enflasyon kรถrรผkleniyor
Bloombergโe konuลan ฤฐstanbul merkezli Global Source Partners ekonomisti Gรผldem Atabay, โKredi patlamasฤฑna dayalฤฑ bรผyรผme sorunlu. Ekonomiyi aลฤฑrฤฑ ฤฑsฤฑtฤฑyor, enflasyonu kรถrรผklรผyor, para birimine baskฤฑ yapฤฑyor ve refahฤฑ artฤฑrmak iรงin gerekli olan yรผksek kaliteli kaynaklarฤฑ รงekemiyor. Gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑndaki bozulma ve kรถtรผ yรถnetimin siyasi bir bedeli olacaktฤฑrโ dedi.
Habere gรถre Tรผrkiyeโde genel yoksulluk, geรงtiฤimiz sene son on yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ. รlkede รผcretlerin yรผkselen fiyatlara ayak uyduramamasฤฑ nedeniyle 1,6 milyon kiลi Dรผnya Bankasฤฑโnฤฑn kiลi baลฤฑna gรผnlรผk 5,5 dolarlฤฑk eลiฤinin altฤฑna indi.
Temel ihtiyaรงlar karลฤฑlanamฤฑyor
Bloombergโe konuลan Derin Yoksulluk Aฤฤฑโnฤฑn kurucusu Hacer Foggo, yoksulluฤun endiลe verici bir boyutta olduฤunu ve gฤฑda ve barฤฑnma gibi temel ihtiyaรงlarฤฑ karลฤฑlayamayan hane sayฤฑsฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Haberde yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn para birimindeki oynaklฤฑฤa karลฤฑ รถnlem olarak gayrimenkul elde etmek iรงin ucuz kredilerden yararlandฤฑฤฤฑ ฤฐstanbul emlak piyasasฤฑndan รถrnekler yer aldฤฑ. ฤฐstanbulโun Gรถktรผrk bรถlgesinde ลuan milyon dolarlฤฑk villalarฤฑn yรผkseldiฤi ve mahallenin gecekondularda yaลayan eski sakinlerinin odun fiyatlarฤฑnฤฑ dahi รถdeyemediฤi belirtildi.
Ekonomik gรถรง baลladฤฑ
Haberde, โYeลil mahalle ลimdi, giderek daha varlฤฑklฤฑ bir nรผfusa hizmet veren popรผler restoranlarla doluyken, orijinal sakinler, geรงen yฤฑl odun maliyeti neredeyse ikiye katlandฤฑฤฤฑndan kรผรงรผk evleri ฤฑsฤฑtmak iรงin mรผcadele ediyorโ ifadelerine yer verildi. Ayrฤฑca pek รงok eski mahalle sakininin fiyatlar nedeniyle taลฤฑnmaya zorlandฤฑฤฤฑ hatฤฑrlatฤฑldฤฑ.
