Bloomberg’in haberine gรถre Erdoฤan‘ฤฑn hafta sonu yapฤฑlan seรงimlerde beklenenden daha gรผรงlรผ bir performans sergilemesinin etkisiyle piyasalar, liranฤฑn ne zaman keskin bir ลekilde zayฤฑflayabileceฤine dair beklentilerini tamamen geri plana itmiล durumda.
Opsiyon tรผccarlarฤฑ artฤฑk Tรผrk parasฤฑnฤฑn yฤฑlฤฑn son รผรง ayฤฑnda dolar baลฤฑna 26’ya dรผลme ihtimalini รผรงte iki olarak gรถrรผyor ki bu da %24’lรผk bir deฤer kaybฤฑ anlamฤฑna geliyor. Bu, geรงen haftanฤฑn sonunda bu seviyeye Eylรผl sonundan รถnce ulaลฤฑlmasฤฑnฤฑ bekledikleri zaman รงizelgesinde รถnemli bir deฤiลiklik.
รarลamba gรผnรผ, politika yapฤฑcฤฑlar kredi verenlere perakende hesaplarda daha fazla dรถvizi liraya รงevirmelerini sรถyledi. Bir gรผn รถnce de, mรผลterilerinin altฤฑn satฤฑn almasฤฑ ya da kredi kartฤฑ kullanarak nakit รงekmesi halinde ticari bankalarฤฑ cezalandฤฑran yeni kurallar aรงฤฑkladฤฑlar.
Oylar sayฤฑlmaya devam ederken, devlet bankalarฤฑ da dรถviz kurunu desteklemek iรงin mรผdahalede bulunmaya baลladฤฑ.
Londra’daki Abrdn’de yatฤฑrฤฑm direktรถrรผ olan Viktor Szabo, “Erdoฤan hรผkรผmeti faiz oranlarฤฑnฤฑ mรผmkรผn olduฤunca dรผลรผk tutmaya รงalฤฑลacak ve aynฤฑ zamanda รงok daha zayฤฑf bir lira enflasyonist olacaฤฤฑndan gerekli kur ayarlamasฤฑnฤฑ รถnlemeye รงalฤฑลacaktฤฑr” dedi ve ekledi: “Ancak her iki hedefe aynฤฑ anda ulaลmak son derece zor olacak.”
Lira, Tรผrkiye’nin 2018’den itibaren artan enflasyon karลฤฑsฤฑnda devlet mรผdahalesinden faiz indirimlerine kadar bir dizi alฤฑลฤฑlmฤฑลฤฑn dฤฑลฤฑnda ekonomi politikasฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑndan bu yana baskฤฑ altฤฑnda. Bloomberg Economics’e gรถre Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn gizli mรผdahaleleri sadece Nisan ayฤฑnda 30 milyar dolara ulaลtฤฑ ve Aralฤฑk 2021’den bu yana harcanan toplam para yaklaลฤฑk 177 milyar dolara ulaลtฤฑ.
Goldman Sachs Group Inc. tarafฤฑndan Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn net dฤฑล varlฤฑklarฤฑnฤฑn, kreditรถrler ve diฤer merkez bankalarฤฑyla yapฤฑlan takaslar hesaba katฤฑldฤฑฤฤฑnda sฤฑfฤฑrฤฑn altฤฑnda yaklaลฤฑk 73 milyar dolar olduฤu tahmin ediliyor; ABD bankasฤฑ bu seviyenin “รถnceki dรถviz dalgalanmasฤฑ dรถnemlerinden รถnceki seviyelerin altฤฑnda” olduฤunu sรถyledi.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, liradaki deฤer kaybฤฑna karลฤฑ korunma maliyetini รถlรงen bir aylฤฑk risk tersine รงevirmelerine dayanarak, lirada dรผnyadaki diฤer para birimlerinden daha fazla dรผลรผล eฤilimi gรถsteriyor.
Morgan Stanley analistlerine gรถre, Rusya ve Kรถrfez Arap รผlkeleri gibi ortaklardan gelen giriลler – dรผzenleyici kontroller ve aktif rezerv yรถnetimi ile birlikte – baลlangฤฑรงta liradaki keskin dรผลรผลรผ engelleyebilse bile, Tรผrkiye’nin “geniลleyen dengesizlikleri” gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda para birimi รผzerindeki baskฤฑ dรถrdรผncรผ รงeyrekte artacak.
Risk Reversals’a gรถre, รถnรผmรผzdeki ay liradaki dรผลรผลlere karลฤฑ korunmanฤฑn ekstra maliyeti – kazanรงlara karลฤฑ korunmaya kฤฑyasla – geรงen hafta ulaลฤฑlan 16,9’luk rekor seviyeden 13 puana dรผลtรผ.
Geri รงekilme, seviyesini altฤฑ aylฤฑk risk geri dรถnรผลlerinin altฤฑna dรผลรผrdรผ. Muhalefetin zaferinin Erdoฤan’ฤฑn politikalarฤฑnฤฑn geri รงekilmesine yol aรงacaฤฤฑna dair bahisler, Nisan ayฤฑndan bu yana bir aylฤฑk primin yรผkselmesine neden olmuล ve Mayฤฑs ayฤฑnda kฤฑsa vadede riskten korunmayฤฑ yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑna gรถre daha pahalฤฑ hale getiren bir anomaliye yol aรงmฤฑลtฤฑ.
Tรผrk para birimi, รarลamba gรผnรผ ฤฐstanbul’da saat 10:38 itibariyle dolar karลฤฑsฤฑnda รงok az deฤiลerek 19,76 civarฤฑnda seyretti. Bloomberg tarafฤฑndan derlenen verilere gรถre, dolar-lira paritesindeki 12 aylฤฑk vadeli iลlemler ile รผรง aylฤฑk kontratlar arasฤฑndaki fark Aฤustos ayฤฑndan bu yana en yรผksek seviyeye tฤฑrmandฤฑ.
Bu arada, gelecekteki borรงlanma maliyetleri รผzerine bahis oynamak iรงin kullanฤฑlan tรผrevler, tรผccarlarฤฑn Pazar gรผnkรผ seรงimlerden sonra bir faiz oranฤฑ artฤฑลฤฑ beklentilerini yumuลatmaya baลladฤฑklarฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
Erdoฤan’ฤฑn baลlฤฑca rakibi Kemal Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu ve muhalefet ittifakฤฑ, mevcut yรถnetimin ekonomi politikalarฤฑnฤฑn รงoฤunu tersine รงevirmeyi ve daha baฤฤฑmsฤฑz bir merkez bankasฤฑ baลkanฤฑ atamayฤฑ vaat ediyordu.
Merkez Bankasฤฑ geรงen yฤฑl gevลeme dรถngรผsรผne baลladฤฑฤฤฑndan bu yana borรงlanma maliyetlerini toplam 550 baz puan dรผลรผrdรผ. Morgan Stanley’e gรถre dรถrdรผncรผ รงeyrekte lira รผzerinde artan baskฤฑ “politika faizinde kฤฑsmi bir geri dรถnรผลรผ tetikleyebilir”.
Aralarฤฑnda Hande Kรผรงรผk ve Alina Slyusarchuk’un da bulunduฤu Morgan Stanley analistleri Pazartesi gรผnรผ yayฤฑnladฤฑklarฤฑ bir raporda, “Piyasalar muhtemelen momentumun artฤฑk Erdoฤan’da olduฤunu varsayฤฑyor,” dedi. “Siyasi bir deฤiลiklik olmamasฤฑ durumunda faiz politikasฤฑnda belirleyici bir dรถnรผล gรถrmรผyoruz.” notu dรผลtรผ.
