Emeklilik iรงin รถncelikle sigortadan sonra belli bir sรผre geรงmesi, iลe giriล tarihine gรถre de prim ve yaล ลartlarฤฑnฤฑ tamamlamak gerekiyor. Sabah’ฤฑn haberine gรถre ancak emeklilik yaลฤฑnฤฑ geri รงekmek de mรผmkรผn. Bunun iรงin 5 รถnemli fฤฑrsat var.
1) KADINLARA DOฤUM ฤฐMKรNI: Kadฤฑn รงalฤฑลanlar iรงin รงocuklarฤฑ รผzerinden prim kazanma imkรขnฤฑ bulunuyor. Bu imkรขn 3 รงocuฤa kadar borรงlanma ile 2160 gรผn yani 6 yฤฑl kazandฤฑrฤฑyor. Bรถylece yaลฤฑ ve yฤฑlฤฑ dolmuล bir anne รผรง รงocuฤu varsa 6 yฤฑl erken emekli olabiliyor. Burada tek ลart annenin borรงlanacaฤฤฑ รงocuklarฤฑnฤฑn sigortalฤฑ olunan tarihten sonra dรผnyaya gelmiล olmasฤฑ.
2) ASKERLฤฐK YAลI AZALTIYOR: Erkeklerde ise askerlik sรผreleri hem yaลฤฑ geriye รงekerken hem de prim kazanma imkรขnฤฑ veriyor. Sigortalฤฑlarฤฑn askerlikte geรงen sรผrelerinin tamamฤฑnฤฑ veya bir kฤฑsmฤฑnฤฑ para รถdeyerek emeklilik hesaplarฤฑna saydฤฑrmalarฤฑ imkรขnฤฑ var. Sigortalฤฑ olduktan รถnce yapฤฑlan askerlik iรงin borรงlanฤฑlmasฤฑ, sigorta giriล tarihi borรงlandฤฑฤฤฑ gรผn kadar geriye gidiyor. 1988 giriลli birisi 1 yฤฑl askerlik borรงlanฤฑrsa 1987 giriลli oluyor ve ลartlarฤฑ buna gรถre belirleniyor. Bรถylece en az bir yaล รถnce emeklilik imkรขnฤฑ bulunuyor.
3) 15 YILDA MAAล: Kฤฑsmi emeklilik de denilen bu yรถntemde ise 15 yฤฑl ve 3600 gรผnรผ dolduranlar daha fazla รงalฤฑลmadan emekli olabiliyor. Burada ise yaล ลartฤฑ kadฤฑnlarda 58 erkeklerde ise 60’tan baลlฤฑyor. Bรถylece yaลฤฑ gelmiล ama รงalฤฑลma imkรขnฤฑ olmayan sigortalฤฑlar kฤฑsmi emeklilik imkanฤฑyla beklemeden maaล almaya baลlayabiliyor. Bu imkan 9 Eylรผl 1999 รถncesi sigortalฤฑ olanlar iรงin geรงerli. Sonrasฤฑ iรงin ise prim 4500’e yฤฑl ลartฤฑ 25’e รงฤฑkฤฑyor.
4) MALULLUK VE ENGELLฤฐ DURUMU: Saฤlฤฑk durumlarฤฑ elveriลli olmayanlar iรงin iki tรผrlรผ erken emeklilik imkรขnฤฑ bulunuyor. Malulen emeklilikte sigortalฤฑ olduktan sonra ortaya รงฤฑkan rahatsฤฑzlฤฑklar geรงerli sayฤฑlฤฑyor. Sabah’tan Faruk Erdem’in yazฤฑsฤฑna gรถre, รงalฤฑลฤฑrken iล yapabilme gรผcรผnรผ en az yรผzde 60 kaybedenler saฤlฤฑk raporu alarak bu imkรขndan yararlanฤฑp emekli olabiliyor. En az on yฤฑldan beri sigortalฤฑ bulunup, toplam olarak 1800 gรผn veya baลka birinin sรผrekli bakฤฑmฤฑna muhtaรง derecede malul olan sigortalฤฑlar iรงin ise sigortalฤฑlฤฑk sรผresi aranmaksฤฑzฤฑn 1800 gรผn bildirmek ลartฤฑyla malulen emeklilik imkรขnฤฑ veriliyor. Engelli รงalฤฑลanlar ise en az yรผzde 40 engellilik ile vergi indirimi aldฤฑklarฤฑnda yaล ลartฤฑna bakฤฑlmadan 15 yฤฑl 3 bin 600 gรผnden baลlayarak iลe giriล tarihlerine gรถre 18 yฤฑl 4680 gรผne kadar sรผreyle emekli olabiliyor.
5) YIPRANMA HAKKI: Kanunun Fiili Hizmet Sรผresi Zammฤฑ (FHSZ) diye tarif ettiฤi bu avantaj belli mesleklere uygulanฤฑyor. Aฤฤฑr iลlerde รงalฤฑลanlar, madenciler, gazeteciler, gemi adamlarฤฑ gibi mesleklerde รงalฤฑลanlar sigortalฤฑlฤฑk sรผrelerine belli oranda gรผn eklenerek ve iลe giriลi geriye รงekerek emeklilik imkรขnฤฑna kavuลuyor. Yani bir yฤฑlda 12 ay รงalฤฑลmฤฑล birisi 15 ay รงalฤฑลmฤฑล gibi kabul ediliyor ve iลe giriล tarihi de 3 ay geri รงekiliyor. Bu da normal รงalฤฑลanlara gรถre erken emeklilik ortaya รงฤฑkartฤฑyor. (Hรผrriyet)
