Michigan รniversitesi’nde yapฤฑlan araลtฤฑrmaya gรถre, kaฤฤฑt yaban arฤฑsฤฑ adlฤฑ eลek arฤฑsฤฑ tรผrรผ “geรงiลli รงฤฑkarsama” olarak bilinen bir akฤฑl yรผrรผtme yรถntemiyle, bilinen iliลkileri, bilinmeyen iliลkilerden ayฤฑrt edebiliyor.
Bir baลka ifadeyle bu arฤฑlar, tฤฑpkฤฑ insanlar gibi “X, Y’den, Y de Z’den bรผyรผkse, X, Z’den bรผyรผktรผr” รงฤฑkarฤฑmฤฑnฤฑ yapabiliyor.
Mantฤฑksal รงฤฑkarฤฑm yapabilen ilk omurgasฤฑz hayvanlar
ฤฐnsanlarฤฑn dฤฑลฤฑnda kuล, maymun ve balฤฑk gibi omurgalฤฑ hayvanlarฤฑn da bu yeteneฤe sahip olduklarฤฑ biliniyor. Ancak araลtฤฑrma ilk kez bir omurgasฤฑz hayvanฤฑn da bรถyle bir yeteneฤi olduฤunu gรถsteriyor.
Evrim biyoloฤu Elizabeth Tibbetts รถncรผlรผฤรผnde yapฤฑlan araลtฤฑrma kapsamฤฑnda, bir grup eลek arฤฑsฤฑna bazฤฑ eลleลtirilmiล renkleri tanฤฑmalarฤฑ รถฤretildi.
Arฤฑlarฤฑn daha sonra bilgiyi, yeni renk รงiftleriyle karลฤฑlaลtฤฑklarฤฑnda, renklere dayalฤฑ bir hiyerarลi kurmak iรงin kullandฤฑklarฤฑ gรถrรผldรผ.
Daha รถnce yapฤฑlan bir araลtฤฑrma, kaฤฤฑt yaban arฤฑlarฤฑnฤฑn diฤer arฤฑlarฤฑn yรผzlerindeki iลaretleri tanฤฑyabildiฤi ve iลaretlerini tanฤฑmadฤฑklarฤฑ arฤฑlara karลฤฑ agresif davrandฤฑklarฤฑnฤฑ ortaya รงฤฑkarmฤฑลtฤฑ.
Tibbetts, “Biology Letters” adlฤฑ bilim dergisinde yayฤฑmlanan yeni bulgularฤฑ izah ederken “รrneฤin bir eลek arฤฑsฤฑ daha รถnce kavgada yendiฤi Jane’in Lisa’yฤฑ yendiฤine tanฤฑk olmuลsa, Lisa’yฤฑ alt edebileceฤi รงฤฑkarฤฑmฤฑnda bulunabiliyor” dedi.
Eลek arฤฑlarฤฑ, diฤer arฤฑlarla daha รถnceki etkileลimlerini hafฤฑzalarฤฑnda tutabildikleri iรงin davranฤฑลlarฤฑnฤฑ buna gรถre belirliyor.
Bal arฤฑlarฤฑnฤฑn da eลek arฤฑlarฤฑnฤฑn da beyinleri pirinรง tanesi kadar
Bal arฤฑlarฤฑnฤฑn mantฤฑksal รงฤฑkarฤฑm yapma yeteneฤi olmadฤฑฤฤฑ biliniyor. Araลtฤฑrmacฤฑlar, bunun bal arฤฑlarฤฑnฤฑn beyinlerinin pirinรง tanesi kadar kรผรงรผk olmasฤฑna baฤlฤฑyordu. Ancak eลek arฤฑlarฤฑnฤฑn beyinleri de aynฤฑ bรผyรผklรผkte.
20 yฤฑldฤฑr eลek arฤฑlarฤฑ รผzerinde รงalฤฑลan Tibbetts, bunun hayvanlarฤฑn sosyal รงevrelerindeki etkileลimle kazanฤฑlmฤฑล bir yetenek olabileceฤini sรถylรผyor.
ฤฐลรงi bal arฤฑlarฤฑ, kraliรงeliฤe yรผkselebiliyor
Araลtฤฑrmacฤฑlara gรถre, bal arฤฑlarฤฑnฤฑn hiyerarลisinde, bir iลรงi arฤฑnฤฑn kraliรงe arฤฑ olabilmesi mรผmkรผn deฤil. Ancak eลek arฤฑlarฤฑnda bu geรงiล mรผmkรผn ve hayvanlarฤฑn mantฤฑksal รงฤฑkarฤฑm yetenekleri bu รถrgรผtlenme aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk รถnem taลฤฑyor.
Eลek arฤฑlarฤฑ kolonileri tamamen diลilerden oluลuyor. Erkek eลek arฤฑlarฤฑnฤฑn sosyal dinamiklere hiรงbir katkฤฑsฤฑnฤฑn olmadฤฑฤฤฑ belirtiliyor. (BBC Tรผrkรงe)
