Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn sรผregelmesi, et ve sรผt รผrรผnlerinin geleceฤini tehlikeye sokuyor. Global gฤฑda fiyatlarฤฑ, arzda yaลanan kฤฑsฤฑtlamalar ve Rusya Ukrayna savaลฤฑ ile tฤฑrmanฤฑลa geรงerken, sรผt ve et sektรถrรผnรผn temel girdilerinden olan yemdeki fiyat artฤฑลlarฤฑ sektรถrรผn geleceฤini tehdit ediyor. Bรผyรผk รงiftliklerin en fazla bir aylฤฑk stoklarla รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ yem fiyatlarฤฑ kilogram baลฤฑna 5.75 TL’ye kadar รงฤฑkarken, litre baลฤฑna 4.70 TL kazanan sรผt รผreticisinin zararฤฑ karลฤฑlanamaz boyutlara doฤru ilerliyor.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre geรงen yฤฑl 4.8 milyar dolarlฤฑk hayvan yemi ithal eden Tรผrkiye’nin ana ithalat pazarlarฤฑnda รงฤฑkan savaล bu sektรถrรผn de รถnรผnde รถnemli bir sฤฑnav olarak duruyor. Yem hammaddesinin yรผzde 30’unun buฤday kepeฤinden oluลtuฤunu ve Tรผrkiye’de 150 bin ton kadar bir รผretime sahip olduฤunu anlatan Tรผm Sรผt Et ve Damฤฑzlฤฑk Sฤฑฤฤฑr Yetiลtiricileri Derneฤi Baลkanฤฑ Sencer Solakoฤlu, 150 bin tonun ise Ukrayna’dan ithal edildiฤini aktardฤฑ.
ลu anda yem fabrikalarฤฑnda problem olduฤunu ve fiyatlarฤฑn yรผkseldiฤini kaydeden Solakoฤlu, normal koลullarda 15 gรผnlรผk veya 1 aylฤฑk stoklarla รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ kรผรงรผk รผreticilerin ise haftalฤฑk sevkiyatlar ile sรผt paralarฤฑ geldikรงe alฤฑm yaptฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ. 1 kilogram yemin fiyatฤฑnฤฑn 5.75 kuruลa kadar รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ ve 1 litre รงiฤ sรผt fiyatฤฑnฤฑn 4.70 kuruล olduฤunu hatฤฑrlatan Solakoฤlu, sektรถrรผn รงok zor durumda olduฤunu vurguladฤฑ.
Mฤฑsฤฑr ve soya enerjiye kaydฤฑ
Petrol fiyatlarฤฑnฤฑn sektรถrรผ etkilediฤini enerjinin bazฤฑ alanlarฤฑ ile yem sektรถrรผnรผn benzer hammadde kullandฤฑฤฤฑnฤฑ aktaran Solakoฤlu, โPetrol fiyatlarฤฑ etanol tรผketimini รงok artฤฑrฤฑyor. Etanol hammaddesi mฤฑsฤฑr, aynฤฑ zamanda yemin de ana hammaddesi. Mฤฑsฤฑr da etonol รผretimine kaydฤฑฤฤฑ iรงin fiyatlarda fรผze etkisi yarattฤฑ. Biodizelde de soya yaฤฤฑ var. Soya olmadan mฤฑsฤฑr olmadan ne tavukรงuluk yapฤฑlabilir ne de et sรผt รผretilirโ deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
1.7 milyon hayvan kesime gitti
Sektรถr olarak bir hesap yaptฤฑklarฤฑnฤฑ ve 2008’de 1 milyon damฤฑzlฤฑk hayvanฤฑn krizden dolayฤฑ kesime gittiฤini kaydeden Solakoฤlu, Temmuz 2021’den bu yana 1.7 milyon hayvanฤฑn kesime gittiฤini tahmin ettiklerini sรถyledi. Solakoฤlu, resmi makamlarฤฑn 500 bin hayvanฤฑn kesime gittiฤi tahminini yaptฤฑฤฤฑnฤฑ ancak kendi tahminlerinin bunu katladฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Tรผrkiye’de karkas etin kilo fiyatฤฑnฤฑn 70 TL olduฤunu, en uygun fiyatlฤฑ Polonya’da ise canlฤฑ hayvanda kilogram fiyatฤฑnฤฑn 60 TL olduฤunu sรถyleyen Solakoฤlu, โ2008’de ucuz ithalat mรผmkรผndรผ ama ลu anda ucuz ithalat mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑ iรงin bu fiyatlarฤฑ tutabilecekleri hiรงbir dayanaklarฤฑ kalmadฤฑโ dedi.
