Kiralarฤฑn geldiฤi uรงuk seviyeden sonra โbu kadar kira รถdemek yerine ev alฤฑr, kredi รถderimโ dรผลรผncesi artฤฑk tamamen hayal oldu.
Bugรผn รผlke genelinde ortalama bรผyรผklรผkteki satฤฑlฤฑk evlerin ortalama fiyatฤฑ 1 milyon lirayฤฑ aลmฤฑล durumda. ฤฐstanbulโda ise bu fiyatlar 2 milyon liraya yaklaลฤฑyor.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre konut kredisi รงekmek iรงin รถdenmesi gereken aylฤฑk taksit tutarlarฤฑ 21 bin liradan baลlฤฑyor. Tabii รถzel sektรถrde รงalฤฑลanฤฑn bu krediyi รงekebilmesi iรงin, รถdeme gรผcรผnรผn taksit tutarฤฑnฤฑn en az 2 katฤฑ fazla olmasฤฑ gibi kriterler aranฤฑyor. Tรผrkiyeโde ise ortalama รผcretler neredeyse asgari รผcret seviyesinde. Asgari รผcret ise yฤฑlฤฑn daha ikinci ayฤฑnda aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn altฤฑnda kaldฤฑ.
Merkez Bankasฤฑ (TCMB) verilerine gรถre, 2022 ลubat itibarฤฑyla รผlke genelinde ortalama konut metrekare fiyatฤฑ 8 bin 640 lira. Yani 120 metrekare bir evin ortalama fiyatฤฑ 1 milyon lirayฤฑ aลmฤฑล durumda.
Konutta ortalama metrekare fiyatlarฤฑ ฤฐstanbulโda ise 13 bin 836 lirayฤฑ buldu. Bu, ฤฐstanbulโda 120 metrekare bir evin ortalama fiyatฤฑnฤฑn 1 milyon 660 bin liraya รงฤฑktฤฑฤฤฑ anlamฤฑna geliyor.
Peki konut kredi faizleri ve aylฤฑk taksit tutarlarฤฑ durumda?ย
Kamu bankalarฤฑnฤฑn konut kredisi faizleri yรผzde 1,29 ila yรผzde 1,34 aralฤฑฤฤฑnda deฤiลiyor. รzellerde ise 1,95โten baลlayฤฑp 2,40โa kadar รงฤฑkฤฑyor.
Halihazฤฑrda bankalar genellikle ekspertiz deฤeri 500 bin lira ve altฤฑ kadar olan evler iรงin, deฤerin yรผzde 90โฤฑna kadar; ekspertiz deฤeri 500 bin lira รผstรผ olan evler iรงin ise, deฤerin yรผzde 80โi kadar kredi veriyor.
Yani bugรผn ancak, en az 332 bin lira birikimi olanlar ฤฐstanbulโda ortalama fiyatlฤฑ bir daireyi satฤฑn alabilir.
Diyelim ki bu birikime sahipsiniz, geri kalan 1 milyon 328 bin liralฤฑk konut kredisi iรงin aylฤฑk yapฤฑlmasฤฑ gereken รถdeme miktarฤฑ en az 21 bin 817 TL. รzel bankalarda bu tutar 31 bin lirayฤฑ aลabiliyor.
Bu da, eฤer kamu bankasฤฑndan kredi kullanฤฑlฤฑrsa, bankaya 10 yฤฑlda toplam 2,7 milyon lira รถdenmesine, yani bir ev parasฤฑ kadar da faiz รถdenmesi anlamฤฑna geliyor.ย
Peki bu taksitleri kim รถdeyebilir?
DฤฐSK-ARโฤฑn 2022 asgari รผcreti belli olmadan hemen รถnce yayฤฑmladฤฑฤฤฑ โAsgari รcret Gerรงeฤi 2022 Raporuโ, asgari รผcretin hฤฑzla รผlkedeki ortalama รผcret haline geldiฤini ortaya koymuลtu.
Rapordaki gรผncel verilere gรถre, toplam 18,7 milyon รผcretli รงalฤฑลanฤฑn yรผzde 78,7โsi 4 bin 650 TL maaล alฤฑyordu. รcretle รงalฤฑลanlarฤฑn yรผzde 33’8’i ise (yaklaลฤฑk 6,3 milyonu) asgari รผcret ve altฤฑnda bir รผcretle รงalฤฑลฤฑyordu.
Bugรผn gelinen noktada ise, 4 bin 253 TLโye รงฤฑkan asgari รผcretin aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn altฤฑnda kaldฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Tรผrk-ฤฐล verilerine gรถre, yฤฑlฤฑn henรผz ikinci ayฤฑnda aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ asgari รผcreti geรงti. 2022 ลubatโta aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ asgari รผcretin 300 TL รผzerine รงฤฑkarak 4 bin 552 TLโye yรผkseldi. ลubatta yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑ ise 15 bin lirayฤฑ aลtฤฑ.
Tรผrk-ฤฐลโin son aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ 2022 Mart verileri ise, aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn 5 bin liraya dayandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu. Mart itibarฤฑyla dรถrt kiลilik bir aile iรงin aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ 4 bin 928 TL olurken, yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑ 16 bin 52 TL.
รte yandan TรฤฐK verilerine gรถre, 2022 Martโta toplam konut satฤฑลlarฤฑ iรงinde kredili satฤฑล olarak nitelenen ipotekli satฤฑลlarฤฑn payฤฑ yรผzde 22,6 olmuลtu.
Tรผrkiye Bankalar Birliฤi Risk Merkeziโnin son verilerine gรถre ise, 2022 ลubatโta konut kredisi kullanan kiลi sayฤฑsฤฑ 15 bin olmuลtu.
2021-2022 ลubat aralฤฑฤฤฑnda konut kredisi borcu olanlarฤฑn sayฤฑsฤฑ yรผzde 3,5 azalฤฑrken, bankalara olan toplam konut kredisi borcu yรผzde 9,9 oranฤฑnda arttฤฑ.
2022 ลubat itibarฤฑyla รผlke genelinde 2,4 milyon vatandaลฤฑn 313,5 milyar TL konut kredisi borcu bulunuyor.
Kredi eฤer รถzel bir bankadan kullanฤฑldฤฑysa da toplam รถdeme miktarฤฑ 10 yฤฑlda 3,7 milyon lirayฤฑ buluyor. Bu ise, satฤฑn alฤฑnan evin tutarฤฑndan da fazla faiz รถdemesi yapฤฑlmasฤฑ demek.
