Birikimi bulunan hemen herkes bunu en iyi biรงimde deฤerlendirmenin yollarฤฑnฤฑ arฤฑyor. Bazฤฑlarฤฑ parasฤฑnฤฑ faizde tutuyor, bazฤฑlarฤฑ ev ve araba alฤฑyor, bazฤฑlarฤฑ ise yatฤฑrฤฑmฤฑnฤฑ sanal paralara yapฤฑyor.
Peki, 10 yฤฑl รถnce 150 bin TLโsi olan bir yatฤฑrฤฑmcฤฑ, dolara, faize veya gayrimenkule yatฤฑrฤฑm yapsaydฤฑ bugรผn ne olurdu?
Hรผrriyet’ten Gaye Kobal ve Barฤฑล รzkan’ฤฑn haberine gรถre; Gayrimenkul Uzmanฤฑ Ahmet Bรผyรผkduman konuttaki kira getirisine dikkat รงekerken, รฤretim Gรถrevlisi Doรง. Dr. Hakkฤฑ รztรผrk, konuyu deฤerlendirdi.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ parasฤฑnฤฑ faize yatฤฑrsaydฤฑ ne olurdu?
2011 baลฤฑnda 150 bin TLโsi olan bir yatฤฑrฤฑmcฤฑ her ay, aylฤฑk olarak mevduat yaptฤฑฤฤฑnda 2021 Nisan sonunda yaklaลฤฑk net 379 bin 367 TLโye ulaลฤฑyordu. (Tรผrkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasฤฑ (TCMB): Bankalarca 1 Aya Kadar Vadeli TL รผzerinden aรงฤฑlan mevduatlara uygulanan faiz oranฤฑ kullanฤฑlarak ve stopajlar dรผลรผlerek hesaplanmฤฑลtฤฑr). Bu yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn 10 yฤฑl sonundaki nominal getirisi ise yรผzde 153 olur.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ gayrimenkul satฤฑn alsaydฤฑ ne olurdu?
Bir baลka senaryo ise yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn parasฤฑnฤฑ gayrimenkul olarak deฤerlendirmesi. Aynฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ 2011 yฤฑlฤฑ Ocak ayฤฑnda ฤฐstanbulโdan 150 bin TL deฤerinde bir konut alsaydฤฑ bugรผn deฤeri yaklaลฤฑk 637 bin 500 TL olacaktฤฑ. TCMB verilerine gรถre ฤฐstanbulโda ortalama m2 birim fiyatlarฤฑ 2011 Ocak-2021 Nisan arasฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 325 arttฤฑ. (Tรผrkiyeโde ise ortalama m2 birim fiyatlarฤฑ TCMB verisine gรถre aynฤฑ dรถnemde yรผzde 314 arttฤฑ.)
Aynฤฑ zamanda yatฤฑrฤฑmcฤฑ aldฤฑฤฤฑ konutu yรผzde 325 artฤฑลฤฑn haricinde, kiraya vermesi durumunda ek olarak kira gelirlerinin de olacaฤฤฑnฤฑ unutmamak gerekir.
Dolar yatฤฑrฤฑmฤฑ yapsaydฤฑ ne olurdu?
Aynฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ 2011 yฤฑlฤฑnฤฑn baลฤฑnda 150 bin TL ile dolara yatฤฑrฤฑm yapsaydฤฑ, o zaman 1.56 TL olan kur ile yaklaลฤฑk 96 bin 154 dolar alabiliyordu. Bu parayฤฑ her ay dolar bazlฤฑ mevduat yapmฤฑล olsa ve stopajlarda dรผลรผldรผkten sonra 2021 Nisan sonunda 112 bin 255 dolarฤฑ olacaktฤฑ. Yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn TL olarak da parasฤฑ yaklaลฤฑk 955 bin TLโye ulaลacaktฤฑ. Dolar yatฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn da 10 yฤฑl sonundaki nominal getirisi ise yรผzde 537.
Son 10 yฤฑlda TL mevduat yatฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn enflasyonun altฤฑnda getiri getirdiฤini belirten รztรผrk, โKonut ve dolar yatฤฑrฤฑmฤฑ enflasyonun รงok รผzerinde reel getiri saฤlamฤฑล. Farklฤฑ dรถnemler iรงin analiz yapฤฑldฤฑฤฤฑnda hem nominal hem de reel getiriler yukarฤฑda bahsedilen yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑ iรงin deฤiลirโ ifadelerini kullandฤฑ.
‘Konut uzun vadede getiri saฤlar’
Konut yatฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn ekonomik kriz dรถnemlerinde kฤฑsa vadede bazen reel getiri saฤlamadฤฑฤฤฑnฤฑn gรถzlemlendiฤini sรถyleyen รztรผrk, “Genellikle uzun vadede konut yatฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn Tรผrkiyeโde reel getiri saฤladฤฑฤฤฑ gรถrรผlmรผลtรผr. Tabii ki burada konutun alฤฑล fiyatฤฑna, bulunduฤu bรถlgeye, kira yaratma kapasitesine ve kira รงarpanฤฑna dikkat edilmelidir. Zaten Tรผrk yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑnฤฑn da en รงok sevdiฤi ve yฤฑllardฤฑr deฤiลmeyen yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑ dolar, gayrimenkul yatฤฑrฤฑmฤฑ ve altฤฑn yatฤฑrฤฑmฤฑdฤฑrโ dedi.
โKirayฤฑ faize yatฤฑrabilirsinizโ
Konut yatฤฑrฤฑmฤฑnda kira getirisine dikkat รงeken Ahmet Bรผyรผkduman, โAlฤฑnan konutun 10 yฤฑl iรงinde deฤerlenmesinin yanฤฑ sฤฑra kira getirisini de hesaba katmalฤฑyฤฑz. Bir konutun masraflar ve vergiler รงฤฑktฤฑktan sonra kira getirisi deฤerinin yรผzde dรถrdรผ gibidir. Ayrฤฑca elde edilen kira gelirinin dรผzenli olarak faize yatฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve bu birikimlerden de gelir elde edildiฤini dikkate almalฤฑyฤฑzโ dedi.
