Evini gรผnlรผk kiraya verenlerin vergi cezasฤฑ alma riski var. Peki gerรงekte durum ne? Kanun ne diyor? Hรผrriyet yazarlarฤฑndan Ahmet Karabฤฑyฤฑk’ฤฑn kรถลe yazฤฑsฤฑnda aktarฤฑlanlar ลรถyle:
“ฤฐnternet bankacฤฑlฤฑฤฤฑ kullananlar sรผrekli bu seรงeneฤin รผzerini tฤฑklarlar.
Her bir havale-EFT iลleminde ekrana bu seรงenek gelirโฆ. รdeme tรผrรผ โkiraโ ise รผzerine tฤฑklanฤฑr, sonra iลleme devam edilebilir. (Veya โdiฤerโ seรงeneฤi seรงilerek iลlem yapฤฑlฤฑr.)
Kira รถdemesini bizzat bankaya giderek giลeden รถdeme yapanlar da, dekont aรงฤฑklamasฤฑnda kira รถdemesi ลeklinde aรงฤฑklama yazdฤฑrฤฑrlar.
2008/Kasฤฑmโda gelmiลti bu zorunlulukโฆ ฤฐลyeri kirasฤฑ รถdemelerinin tรผmรผ iรงin, bankadan veya PTT vasฤฑtasฤฑyla mรผlk sahiplerine รถdeme yapฤฑlmasฤฑ zorunlu. Konut kira รถdemelerinde ise aylฤฑk 500 lirayฤฑ aลtฤฑฤฤฑnda bu zorunluluk baลlฤฑyor. ลimdi; 1 Temmuzโdan itibaren haftalฤฑk, gรผnlรผk veya benzeri ลekilde โkฤฑsa sรผreli konut kiralamalarฤฑnda daโ tutara bakฤฑlmaksฤฑzฤฑn รถdemelerin bankadan veya PTTโden yapฤฑlmasฤฑ zorunluluฤu geldi. (9.6.2017 tarihli Resmi Gazete: 268 Seri Noโlu Gelir Vergisi Genel Tebliฤi โnde Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Dair Tebliฤ – Seri No: 298)
Bรถylece, kiracฤฑlar รถdemelerini bankadan yapmasฤฑna raฤmen, kira geliri elde edenler bu gelirlerini beyan etmezlerse kayฤฑt dฤฑลฤฑlฤฑk รงok rahat tespit edilebilir hale geldi. Nitekim yฤฑllar itibariyle diฤer vergi mรผkelleflerinin (ticari kazanรง elde eden iลletmeler, kurumlar vergisi mรผkellefi ลirketler…) toplam sayฤฑsฤฑnda รงok dรผลรผk oranlarda artฤฑล yaลanmฤฑลken, kira gelirinden dolayฤฑ beyanname veren mรผkellef sayฤฑsฤฑnda ise 2008โden bugรผne katlanarak artฤฑล gรถrรผldรผ. (2008โden sonra kira gelirinden dolayฤฑ beyanname veren kiลi sayฤฑsฤฑ 750 binlerden, รถnce 1 milyona, sonra 1,5 milyona รงฤฑktฤฑ ve 2017โye gelindiฤinde ise 1.9 milyonu buldu.)
VERGฤฐSEL FARKI VAR MI?
ฤฐลyeri kiralarฤฑnda olsun, konut kiralarฤฑnda olsun vergileme kurallarฤฑ belli…
2017โde elde edilen iลyeri kiralamalarฤฑnda beyan sฤฑnฤฑrฤฑ (net 24.000 lira) brรผt 30 bin lira. Eฤer iลyeri basit usuldeki bir mรผkellefe kiraya verilmiลse (veya vergi kesintisi zorunluluฤu olmayanlarca kiralanmฤฑล ise) beyanname verme sฤฑnฤฑrฤฑ 2017 gelirleri iรงin 1.600 lira (GVK Md. 86/1-d).
Konut kiralarฤฑnda ise; 2017โde elde edilen/edilecek gelir yฤฑllฤฑk 3.900 lirayฤฑ aลtฤฑฤฤฑnda beyan zorunluluฤu baลlฤฑyor. (296 no.lu GV Genel Tebliฤi)
2017 yฤฑlฤฑnda elde edilen ve saydฤฑฤฤฑmฤฑz tutarlarฤฑ aลan kira gelirleri 2018 Martโda (1-25 Mart) beyan edildiฤinde vergi รถdevi yerine getirilmiล oluyor. Ve bu kira gelirleri beyannameye gayrimenkul sermaye iradฤฑ (GMSฤฐ) olarak dahil ediliyor…
Ancak gรผnlรผk-haftalฤฑk kira geliri elde edenler iรงin kritik bir konu varโฆ Elde edilen gelirler โGMSฤฐโ sayฤฑlmayabiliyor. Her ne kadar kira geliri olarak tahsil edildiฤi dรผลรผnรผlse de bu gelirler โticari kazanรงโ olarak kabul edilebiliyor.
Bu durumda, yani elde edilen gelir ticari kazanรง sayฤฑlฤฑnca mรผlk sahibi iรงin ne deฤiลiyor? GMSฤฐโde yฤฑlda bir kez Gelir Vergisi (GV) beyannamesi vermek yeterli iken ticari kazanรงta ise (gerรงek usulde) defter tutma zorunluluฤu, dรผzenli olarak KDV beyannamesi (ve iลlemlere baฤlฤฑ olarak muhtasar beyanname) verme zorunluluฤu gibi meลakkatli yรผkรผmlรผlรผkler de beraberinde baลlฤฑyor. Tabii ki yฤฑllฤฑk GV beyannamesi zorunluluฤu da varโฆ Dolayฤฑsฤฑyla kira geliri ticari kazanรง olarak gรถrรผlรผnce mรผlk sahibi iรงin yรผkรผmlรผlรผkler oldukรงa artฤฑyor. Peki, gรผnlรผk kiralamalarฤฑ Maliye neden โticari kazanรงโ olarak gรถrรผyor? โUzun sรผreli kiralamaya gรถre daha fazla gelir elde edildiฤi, sรผreklilik arz edecek ลekilde her kiracฤฑ ayrฤฑldฤฑฤฤฑnda tekrar kullanฤฑma hazฤฑr tutulduฤuโ yaklaลฤฑmฤฑyla ticari kazanรง olarak gรถrรผlmekte. Ayrฤฑca Maliye, bu tip kiralamalar iรงin organizasyon gerektiฤini dolayฤฑsฤฑyla kira geliri olarak deฤil โticari kazanรงโ olarak vergilendirilmesi gerektiฤini belirtiyor. (Ankara Vergi Dairesi Baลkanlฤฑฤฤฑ, 13/09/2012 tarih ve 928 sayฤฑlฤฑ รzelge)
รDENMEDฤฐฤฤฐNDE CEZASI NE?
Kira รถdemelerinin banka veya PTT รผzerinden gerรงekleลtirilmesi zorunluluฤuna uymayanlara kira bedelinin yรผzde 5โi kadar (her bir iลlem iรงin) ceza รถngรถrรผlmekte (ceza, รถzel usulsรผzlรผk cezasฤฑndan az olamฤฑyor.)
Gรผnlรผk kiralama yapan mรผlk sahiplerinin adli riskleri de dikkate almasฤฑ gerek ayrฤฑca. Gรผnlรผk- saatlik kiralamalarda kiralayanฤฑn kimliฤi bilinmiyor รงoฤu zaman. Terรถr รถrgรผtleri ve fuhuล รงetelerinin de bu konutlarฤฑ kiralama riski var. 22 Kasฤฑm 2016โda Resmi Gazeteโde yayฤฑnlanan 678 sayฤฑlฤฑ Kanun Hรผkmรผnde Kararname (KHK) kapsamฤฑnda, gรผnรผbirlik ev kiralayanlara da kimlik bildirimi zorunlu hale getirildi.
Dolayฤฑsฤฑyla; gรผnlรผk-haftalฤฑk kiralama yapan mรผlk sahiplerinin, bir yandan aylฤฑk-yฤฑllฤฑk kiralamalara gรถre daha yรผksek tutarlarda gelir elde ederlerken, diฤer yandan artan gelirleriyle beraber vergi cezasฤฑ risklerini ve adli riskleri de deฤerlendirmeleri gerekiyor. “
