AA muhabirinin derlediฤi bilgiye gรถre, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan tarafฤฑndan aรงฤฑklanan Ekonomi Reform Paketi รงerรงevesinde faizsiz finans sistemini gรผรงlendirmeye yรถnelik hedefler, aralarฤฑnda Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ, Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Finans Ofisi ile Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) bulunduฤu sorumlu kurumlarca yapฤฑlacak.
Faizsiz finans sisteminin gรผรงlendirilmesi konusunda “Katฤฑlฤฑm Finans Kanunu’nun รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ, tรผm sektรถrlere yรถnelik uluslararasฤฑ standartlarda Merkezi Danฤฑลma Kurulu” ve “katฤฑlฤฑm finans derecelendirmesi sisteminin hayata geรงirilmesi”, “katฤฑlฤฑm finans tahkim mekanizmasฤฑnฤฑn ฤฐstanbul Finans Merkezi’nde (ฤฐFM) kurulmasฤฑna” yรถnelik 3 ana baลlฤฑktan oluลan eylemlerin, yฤฑl sonuna kadar tamamlanmasฤฑ planlanฤฑyor.
Ekonomi Reformlarฤฑ Eylem Planฤฑ’na iliลkin takvim kapsamฤฑnda, 31 Aralฤฑk 2021’e kadar mรผstakil bir Katฤฑlฤฑm Finans Kanunu hazฤฑrlanarak รงeลitli kanunlar altฤฑnda dรผzenlenen katฤฑlฤฑm finans sektรถrรผ tek bir รงatฤฑ altฤฑnda toplanacak, katฤฑlฤฑm finans altฤฑnda yer alan tรผm sektรถrlere yรถnelik uluslararasฤฑ standartlarda Merkezi Danฤฑลma Kurulu hayata geรงirilecek.
Katฤฑlฤฑm finans kuruluลlarฤฑnฤฑn katฤฑlฤฑm finans ilkelerine uyum dรผzeylerinin baฤฤฑmsฤฑz bir ลekilde derecelendirilmesini saฤlamak รผzere “katฤฑlฤฑm finans derecelendirmesi” sistemi hayata geรงirilecek.
Yine yฤฑl sonuna kadar uluslararasฤฑ standartlarda bir katฤฑlฤฑm finans tahkim mekanizmasฤฑ ฤฐFM’de kurulacak.
“Mevcut derecelendirme kuruluลlarฤฑ katฤฑlฤฑm finansฤฑn temel ilkelerini dikkate almฤฑyor”
ฤฐstanbul รniversitesi ฤฐslam ฤฐktisadฤฑ ve Finansฤฑ Uygulama ve Araลtฤฑrma Merkezi (ฤฐSฤฐFAM) Mรผdรผrรผ Prof. Dr. Necmettin Kฤฑzฤฑlkaya, Ekonomi Reformlarฤฑ Eylem Planฤฑ’na iliลkin AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, sektรถrde karลฤฑlaลฤฑlan bazฤฑ kronikleลmiล sorunlarฤฑn reform paketindeki dรผzenlemeler ile ortadan kalkacaฤฤฑnฤฑ belirterek, faizsiz finans sisteminin gรผรงlendirilmesine yรถnelik adฤฑmlarฤฑn katฤฑlฤฑm finansฤฑn Tรผrkiye’de hak ettiฤi yere gelmesini saฤlayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Tรผrkiye’nin uzun zamandฤฑr katฤฑlฤฑm finans alanฤฑnda sektรถrel olarak bรผyรผdรผฤรผnรผ ifade eden Kฤฑzฤฑlkaya, “Uzun yฤฑllar katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ, bir yรถnetmelik ile varlฤฑฤฤฑnฤฑ sรผrdรผrdรผ. Bu ise birรงok noktada dezavantajlar getirmekteydi. Bankacฤฑlฤฑk, sรผrekli geliลen ve deฤiลen bir sektรถr ve ciddi rekabetin bulunduฤu bir alan. Bu tรผr bir ortamda katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ ve sistemin diฤer paydaลlarฤฑnฤฑn rekabet etme imkanฤฑ oldukรงa sฤฑnฤฑrlฤฑ hale gelmekte. Dolayฤฑsฤฑyla katฤฑlฤฑm finans sektรถrรผ ile ilgili kanuni dรผzenleme yapฤฑlmasฤฑ elzemdi. Geรง kalฤฑnmฤฑล olan bu adฤฑmฤฑn atฤฑlฤฑyor olmasฤฑ sektรถr adฤฑna oldukรงa รผmit verici.” ลeklinde konuลtu.
Kฤฑzฤฑlkaya, paket kapsamฤฑnda hayata geรงirilecek “katฤฑlฤฑm finans derecelendirmesi” sistemine iliลkin de ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bankalarฤฑn varlฤฑk ve รผrรผnlerinin risk profillerinin deฤerlendirilmesi, kredi riskinin belirlenerek uluslararasฤฑ ve ulusal finans piyasalarฤฑnฤฑn geliลimini kolaylaลtฤฑrmak aรงฤฑsฤฑndan รถnem arz eder. Zira kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn karar verme sรผreรงleri, bu derecelendirmelere baฤlฤฑ olarak geliลir. ฤฐslami hassasiyetleri olan yatฤฑrฤฑmcฤฑlar da bu noktada ortaya konacak derecelendirmeyi dikkate alacaklardฤฑr. Ancak Moody’s, Fitch ve S&P gibi mevcut kuruluลlar, katฤฑlฤฑm finansฤฑn temel ilkelerini dikkate almadan derecelendirme yapmaktadฤฑrlar.
Kurulacak bir derecelendirme kurumunun geniล kabul gรถreceฤini dรผลรผnรผyorum. Katฤฑlฤฑm finans derecelendirme sisteminin ekosistemde yer alan kurumlarฤฑn ulusal ve uluslararasฤฑ piyasalarda daha gรผรงlรผ hale gelmesine yardฤฑmcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Katฤฑlฤฑma dayalฤฑ finansal รผrรผn ve hizmetler iรงin ฤฐslam hukukuna uygunluk aรงฤฑsฤฑndan yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ve finansรถrlerin gรผvenebileceฤi bir referans oluลturulmasฤฑ kaรงฤฑnฤฑlmaz hale gelmiลtir. Bu รงerรงevede uluslararasฤฑ derecelendirme kuruluลlarฤฑnฤฑn bu konuda ciddi eksiklikleri olduฤu bilinmektedir. Bu nedenle katฤฑlฤฑm finans derecelendirme sisteminin faydalฤฑ olacaฤฤฑ kanaatindeyim”
“Tรผrkiye’nin uluslararasฤฑ boyuttaki aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ ve itibarฤฑ artacak”
ฤฐstanbul รniversitesi รฤretim รyesi Prof. Dr. Mehmet Saraรง da dรผnyada 1970’lerden sonra hฤฑzlฤฑ biรงimde belirginleลen ve รถnemli bir hacme ulaลan ฤฐslami finansฤฑn, Tรผrkiye’de kurumsallaลmasฤฑnฤฑn ancak 1980’lerin ortalarฤฑnda baลladฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ederek, Tรผrkiye’de katฤฑlฤฑm finansฤฑnฤฑn diฤer ฤฐslam รผlkelerine gรถre daha geride olduฤunu sรถyledi.
Saraรง, Tรผrkiye’nin faizsiz finans kapasitesine iลaret ederek, ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“รlkemizin gerek son 20 yฤฑlda dรผnya siyaset ve ekonomisinde hฤฑzla artan aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ gerekse tarihi perspektiften bakฤฑldฤฑฤฤฑnda รงok deฤerli bir miras olan Osmanlฤฑ tecrรผbesi, katฤฑlฤฑm finansฤฑnda da Tรผrkiye’nin รถnde gelen รผlkelerden olmasฤฑnฤฑ gerektiriyor. Tรผrkiye’nin, dรผnyadaki siyaset ve ekonomideki belirleyiciliฤinin en รถnemli araรงlarฤฑndan biri olarak deฤerlendirdiฤi ฤฐstanbul Finans Merkezi projesinin iki temel รถnceliฤinden biri katฤฑlฤฑm finansฤฑdฤฑr.
Bugรผn ฤฐslam รผlkelerinin yanฤฑnda geliลmiล Batฤฑ รผlkelerinde de yaygฤฑnlaลan katฤฑlฤฑm finansฤฑnฤฑn Tรผrkiye merkezli bรผyรผmesi iรงin tahkim merkezinin burada kurulmasฤฑ oldukรงa รถnemli bir dรผลรผncedir. ฤฐstanbul’un tarihi, kรผltรผrel ve jeopolitik รถzellikleri bu yapฤฑlanmanฤฑn ฤฐstanbul’da olmasฤฑ gerekliliฤini ortaya koymaktadฤฑr. Tรผrkiye, ฤฐslam uygarlฤฑฤฤฑnฤฑn son imparatorluฤu olan Osmanlฤฑ’nฤฑn mirasรงฤฑsฤฑ olarak elbette bugรผnkรผ ฤฐslam toplumlarฤฑndaki finans hukukunun da merkezi olmayฤฑ hak ediyor. Bu merkezin ฤฐstanbul’da kurulmasฤฑyla Tรผrkiye’nin uluslararasฤฑ boyuttaki aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ ve itibarฤฑ artacak, doฤal olarak ciddi bir sermaye giriลine vesile olacaktฤฑr.”
Tรผrkiye’de faizsiz finans sisteminin altyapฤฑsฤฑna yรถnelik mรผspet adฤฑmlar atฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Saraรง, sektรถre yรถnelik kanun รงalฤฑลmasฤฑ ve Merkezi Danฤฑลma Kurulu’nun, sektรถrรผn toplum nezdindeki farkฤฑndalฤฑk ve itibarฤฑnฤฑn artmasฤฑna katkฤฑ saฤlayacaฤฤฑnฤฑ kaydetti.
