ABD Merkez Bankasฤฑ FEDโin baลkanฤฑ Janet Yellenโฤฑn gรถrev sรผresi 2018 baลฤฑnda doluyor. Baลkan Donald Trump, yeni FED baลkanฤฑnฤฑ seรงmeye รงok yakฤฑn olduฤunu sรถylรผyor. ABDโnin en รถnemli ekonomi gรถrevi iรงin ise aday sayฤฑsฤฑ en az beล.
Amerika’nฤฑn Sesi sitesine gรถre Yellen hala adaylardan biri. Baลฤฑ รงeken diฤer dรถrt aday, FED Yรถnetim Kurulu รyesi Jerome Powell, yine yรถnetim kurulu eski รผyelerinden Kevin Warsh, Standford รniversitesiโnden Ekonomi Profesรถrรผ John Taylor ve Trumpโฤฑn ekonomi danฤฑลmanฤฑ Gary Cohn.
Kredi derecelendirme kuruluลu Moodyโs uzmanlarฤฑndan Ryan Sweet, yeni FED baลkanฤฑnฤฑn, hali hazฤฑrdaki para politikalarฤฑnฤฑ hiรง olmazsa bir sรผre daha devam ettireceฤini dรผลรผnรผyor. Zira mevcut durumu bozmak mali piyasalarฤฑ sarsabilir.
ABD Merkez Bankasฤฑโnฤฑn gรถrevi, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ekonomisini istihdam saฤlayarak ve fiyatlarฤฑ sabit tutmaya รงalฤฑลarak yรถnetmek. Ekonomik gerileme dรถnemlerinde FED faiz oranlarฤฑnฤฑ dรผลรผrerek ekonomik bรผyรผmeyi sรผrdรผrmeye ve daha fazla istihdam yaratmaya รงalฤฑลฤฑr. Son ekonomik durgunluk dรถneminde de FED faiz oranlarฤฑnฤฑ neredeyse sฤฑfฤฑra รงekti. Bu sayede iลsizlik oranฤฑ yรผzde 10โdan yรผzde 4,2โye geriledi ve ekonomik daralma yerini yavaล da olsa bรผyรผmeye bฤฑraktฤฑ.
Ancak faiz oranlarฤฑnฤฑn rekor seviyede dรผลรผrรผlmesini eleลtirenler, bu oranlarฤฑ sรผrdรผrmenin yรผksek enflasyona neden olarak ekonomiye zarar verebileceฤini savunuyor. Yine de enflasyon oranฤฑ hala yรผzde ikinin altฤฑnda ve birรงok uzman bunun ekonomi iรงin en iyisi olduฤu gรถrรผลรผnde.
Adaylar
Baลkanlฤฑฤฤฑndan รถnce uzun sรผre FEDโin yรถnetim kurulunda yer alan Janet Yellen, dรผลรผk faiz oranlarฤฑnฤฑ savundu ve normal oranlara yavaล yavaล geรงilmesini destekledi. Uzmanlar ayrฤฑca Yellenโin FED ile mali piyasalar arasฤฑnda iletiลimi gรผรงlendirdiฤini bรถylelikle belirsizlikleri azaltarak yatฤฑrฤฑmcฤฑlara gรผven verdiฤini sรถylรผyor. Trump kampanyasฤฑ boyunca Yellen’ฤฑ eleลtirdi ancak gรถreve geldikten sonra Yellen’ฤฑn yaptฤฑฤฤฑ iลleri รถvdรผ. Haber ajansฤฑ Reutersโin ekonomi analistlerinden Tom Buerkle da, Kongreโnin harekete geรงmeye direndiฤi bir krizde FEDโin etkili eylemlerine dikkat รงekiyor.
Eski bir yatฤฑrฤฑm bankacฤฑsฤฑ ve Beyaz Sarayโda Ulusal Ekonomi Konseyiโnin baลฤฑndaki isim Gary Cohn FED baลkanlฤฑฤฤฑ iรงin bir diฤer aday. Cohn halen vergi reformu ve ABDโnin altyapฤฑ harcamalarฤฑnฤฑn gรผรงlendirilmesi iรงin รงalฤฑลฤฑyor.
Bir diฤer aday FED yรถnetim kurulu รผyesi Jerome Powell, Cumhuriyetรงi bir isim. รzel sermaye ลirketi geรงmiล olan ama Maliye Bakanlฤฑฤฤฑโnda gรถrev de yapmฤฑล. Powell, Yelllenโin kriz sรผresince faizleri indirme ve ekonomi toparlanana kadar tarihi dรผลรผk seviyelerde tutmasฤฑna destek vermiลti.
Faizler neredeyse sฤฑfฤฑra รงekildiฤinde, FED yetkilileri bir adฤฑm daha atarak, bรผyรผk miktarda bono satฤฑn aldฤฑ. Amaรง uzun vadeli faiz oranlarฤฑnฤฑ da bastฤฑrarak ekonomiye ilave canlฤฑlฤฑk kazandฤฑrmaktฤฑ. Bu karmaลฤฑk iลlemin adฤฑ โparasal gevลeme.โ Moodyโs uzmanฤฑ Ryan Sweet, bir sonraki ekonomik durgunlukta, Powellโฤฑn bu tรผr iลlemleri kullanmaya, muhafazakar adaylar Kevin Warsh ve John Taylorโdan daha istekli olacaฤฤฑnฤฑ gรถrรผลรผnde.
FEDโin eski yรถnetim kurulu รผyesi Kevin Warsh, avukat. Daha รถnce bรผyรผk bir maliye firmasฤฑnda yรถneticilik yaptฤฑ. Trumpโฤฑn Ulusal Ekonomi Konseyiโnde de yer aldฤฑ.
Stanford รniversitesi Profesรถrรผ John Taylor, ABD baลkanlarฤฑ ve Kongre iรงin danฤฑลma konseylerinde gรถrev yapmฤฑล, ekonomi kitaplarฤฑ yazmฤฑล saygฤฑn bir ekonomist. โTaylor Kuralฤฑโ olarak bilinen denkleminin de yaratฤฑcฤฑsฤฑ. Bu kurala gรถre ekonomideki gevลeme dฤฑลฤฑnda enflasyon da faiz oranlarฤฑnฤฑ belirlemedeki kalemlerden biri. Bazฤฑ muhafazakar uzmanlar, Taylor Kuralฤฑโnฤฑn politikalar oluลturmayฤฑ geliลtirebileceฤini sรถylรผyor. Eleลtirenler ise ekonominin bir bilgisayar tarafฤฑndan yรถnlendirilmek iรงin fazla karmaลฤฑk olduฤunu ve Taylor Kuralฤฑโnฤฑn FEDโin baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑnฤฑ ve etkinliฤini azaltacaฤฤฑnฤฑ savunuyorlar.
Indeed.com adlฤฑ iล bulma sitesinden Tara Sinclair ise, etkili bir para politikasฤฑnฤฑn en รถnemli รถฤelerinde birinin baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk olduฤuna dikkat รงekiyor. Sinclair, faiz oranฤฑ oluลturma sรผrecinin ve diฤer kararlarฤฑn Kongreโden ve Beyaz Sarayโdan ayrฤฑ tutulmasฤฑ gerektiฤini sรถylรผyor. Bรถylelikle ekonomi politikalarฤฑ uzun vadede siyaset deฤil ihtiyaรงlar รผzerinden ลekillenebilir.
Politico dergisi Donald Trump’ฤฑn, Powell ve Taylor arasฤฑnda bir seรงim yapacaฤฤฑnฤฑ iddia ediyor. Trumpโฤฑn kararฤฑnฤฑ gelecek hafta aรงฤฑklamasฤฑ bekleniyor.
