Tรผrkiye’deki son ekonomik geliลmeleri deฤerlendiren ฤฐngiliz Financial Times gazetesi, dรถvizin gidiลatฤฑ yรผzรผnden Tรผrkiye’de iลletmeler iรงin tehlike รงanlarฤฑnฤฑn รงaldฤฑฤฤฑnฤฑ yazdฤฑ.
Financial Times’taki haber, gazetenin Ankara’daki Tรผrkiye muhabiri Laura Pitel’in imzasฤฑnฤฑ taลฤฑyor.
Haberin baลฤฑnda oto yedek parรงa รผretimi yapan Albert Saydam’ฤฑn ekonominin gidiลatฤฑna yรถnelik gรถrรผลleri yer alฤฑyor:
“Bu kesinlikle รงok sayฤฑda ลirket iรงin yeni bir durum. Hem yรผksek enflasyonla hem de dalgalฤฑ bir kurla karลฤฑ karลฤฑyayฤฑz.”
Haber ลu satฤฑrlarla sรผrรผyor:
“Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn piyasalarฤฑ ลok ederek faiz oranlarฤฑnฤฑ sabit tutmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Tรผrk Lirasฤฑ yรผzde 4,2 deฤer kaybetti. Merkez Bankasฤฑ Para Politikasฤฑ Kurulu, kendisini yรผksek faizin “dรผลmanฤฑ” olarak ilan eden Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn damadฤฑ Berat Albayrak’ฤฑ ekonominin baลฤฑna getirmesinden sonra ilk kez toplanmฤฑลtฤฑ.
“Sayฤฑn Albayrak hฤฑzla artan enflasyonla mรผcadele sรถzรผ ve Tรผrkiye’nin ‘piyasalarla savaลmayacaฤฤฑ’ garantisi vererek, atamasฤฑna yรถnelik kaygฤฑlarฤฑ gidermeye รงalฤฑลtฤฑ. Ancak Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn Salฤฑ gรผnkรผ kararฤฑ, Ankara’nฤฑn Sayฤฑn Erdoฤan’ฤฑn geรงen ayki seรงim zaferi sonrasฤฑ daha ortodoks bir para politikasฤฑna dรถnme sinyali vereceฤine dair umutlara darbe indirdi.”
Financial Times’taki haberde, Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki dรผลรผล sonrasฤฑ tehlikeli รงanlarฤฑnฤฑn รงaldฤฑฤฤฑ; zayฤฑflayan liranฤฑn enflasyonu tetikleme, borcu yรผksek รถzel sektรถr รผzerindeki baskฤฑyฤฑ artฤฑrma ve hayati รถnemdeki yabancฤฑ sermayeyi caydฤฑrma riski olduฤu belirtiliyor.
ฤฐnan Demir: Tรผrkiye’nin kฤฑsฤฑr dรถngรผde kilitlenme riski var
Nomura’da geliลmekte olan piyasalar ekonomisti olarak gรถrev yapan ฤฐnan Demir’in gรถrรผลleri ลรถyle:
“Liranฤฑn zayฤฑflamasฤฑ, ลirketlerin ve bankalarฤฑn bilanรงolarฤฑ รผzerinde bรผyรผk bir baskฤฑ oluลturacaktฤฑr.
“Yabancฤฑ alacaklฤฑlarฤฑn Tรผrkiye’de รถzel sektรถrรผn bilanรงosuna yรถnelik kaygฤฑlarฤฑ muhtemelen sermaye akฤฑลฤฑnฤฑn azalmasฤฑna yol aรงacak. Tรผrk Lirasฤฑ รผzerindeki baskฤฑ daha da artacak. Bu nedenle Tรผrkiye’nin kฤฑsฤฑr dรถngรผde kilitlenme riski var.”
Tรผrk Lirasฤฑ bu yฤฑl Amerikan dolarฤฑ karลฤฑsฤฑnda yรผzde 20’den fazla deฤer kaybetti.
Ekonomi geรงen yฤฑl yรผzde 7,4 bรผyรผse de, enflasyon Haziran ayฤฑnda yรผzde 15’e yรผkseldi. Cari aรงฤฑฤฤฑn gayri safi yurt iรงi hasฤฑlaya oranฤฑ da yรผzde 6’nฤฑn รผzerine รงฤฑktฤฑ.
Tรผm bu verilerin hatฤฑrlatฤฑldฤฑฤฤฑ Financial Times’taki haberde Tรผrkiye’de dรผn ekmeฤe de yรผzde 15 zam geldiฤi de belirtiliyor.
Aynฤฑ zamanda Taลฤฑt Araรงlarฤฑ Yan Sanayicileri Derneฤi (TAYSAD) Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ olan Albert Saydam da tam bu noktada, derneฤin 400 รผyesinin tรผmรผmรผn รถzellikle kur artฤฑลฤฑ yรผzรผnden baskฤฑ altฤฑnda olduklarฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Albert Saydam her yฤฑl 4 bin ton doฤal kauรงuk ithal etmek zorunda olduฤunu, bunun maliyetinin Ocak 2016’dan bu yana ikiye katlandฤฑฤฤฑnฤฑ vurguluyor.
‘Uzmanlar tehdidin boyutu konusunda ikiye bรถlรผnmรผล durumda’
Haber ลรถyle devam ediyor:
“Ekonomistlerin en bรผyรผk kaygฤฑlarฤฑndan biri de bu. Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn deฤer kaybetmesinin dรถviz cinsinden 300 milyar dolar borcu olan ลirketler รผzerinde baskฤฑ unsuru olduฤunu sรถylรผyorlar. Tรผrk Telekom bu hafta, yฤฑlฤฑn ikinci รงeyreฤindeki zararฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk 1 milyar lira olduฤunu aรงฤฑkladฤฑ… Bankalardan, kredi borรงlarฤฑnฤฑ yeniden yapฤฑlandฤฑrmalarฤฑnฤฑ isteyen รงok sayฤฑda yรผksek profilli grup arasฤฑnda Yฤฑldฤฑz Holding de var.
“Batฤฑk kredilerin oranฤฑ yรผzde 3 ile dรผลรผk bir seviyede olsa da sorunlu kredilerin gelecekte Tรผrkiye’de bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ รผzerinde de baskฤฑ oluลturmasฤฑndan korkuluyor.
“Uzmanlar ise tehdidin boyutu konusunda ikiye bรถlรผnmรผล durumda. Zira Tรผrk bankalarฤฑ 2000’lerin baลฤฑndaki mali krizden sonra yeniden yapฤฑlandฤฑrฤฑlmฤฑลlardฤฑ. Sermaye yeterlilik oranlarฤฑ yรผksek.”
ING’de geliลmekte olan piyasalara yรถnelik kredi uzmanฤฑ olarak gรถrev yapan Nick Smallwood, “Sistemin temelleri saฤlam. ลimdilik, bรผyรผk ลirketlerin รงok azฤฑ sorunlar yaลadฤฑฤฤฑndan รงok kaygฤฑlฤฑ deฤiliz” diyor.
Washington merkezli Uluslararasฤฑ Finans Enstitรผsรผ’nden Uฤraล รlkรผ ise Tรผrk bankalarฤฑnฤฑn geรงici ลoklarฤฑn รผstesinden gelebileceklerini sรถylese de ekliyor:
“Eฤer bu baskฤฑ ve piyasalardaki stres yoฤunlaลฤฑrsa, er ya da geรง bankalarฤฑn kรขrlarฤฑ bundan รงok olumsuz etkilenecektir.” BBC Tรผrkรงe
