ฤฐngiliz Financial Times gazetesi, Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan’ฤฑn baลkanlฤฑk sistemi ฤฑsrarฤฑnฤฑn Tรผrkiye’nin ekonomik ve sosyal istikrarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan tehlike oluลturabileceฤini yazdฤฑ.
Tรผrkiye’de son gรผnlerde yaลanan siyasi geliลmelerin deฤerlendirildiฤi haber, Tรผrkiye’nin istikrarฤฑnฤฑn Avrupa Birliฤi’nin รงok bรผyรผk รงฤฑkarฤฑna olduฤunu hatฤฑrlatarak baลlฤฑyor.
“Erdoฤan hakkฤฑnda kim ne dรผลรผnรผrse dรผลรผnsรผn, korkusuzluฤunun herkes tarafฤฑndan takdir edilmesi gerek” diyen Financial Times, Erdoฤan’ฤฑn son 14 yฤฑlda ordu, hukuk sistemi, basฤฑn ve teknokratlar รผzerinde kurduฤu hรขkimiyetle AKP’yi birรงok Tรผrk iรงin devletle eล anlamlฤฑ hale getirdiฤini belirtiyor. Ama Financial Times’a gรถre elinde topladฤฑฤฤฑ bu gรผรง Erdoฤan iรงin yeterli deฤil:
“Erdoฤan’ฤฑn ลu an iรงin tek รถnceliฤi, kendi tek adam yรถnetimini meลru kฤฑlacak olan baลkanlฤฑk sistemini kabul ettirmek. Bu uฤurda Baลbakan Ahmet Davutoฤlu’nu bile gรถrevi bฤฑrakmaya zorladฤฑ. Az da olsa baฤฤฑmsฤฑz hareket etme cรผretini gรถstermiล olan Davutoฤlu’nun yerine, bu hafta sonu yapฤฑlacak olan Ak Parti kongresinde daha uysal ve ‘dรผลรผk profilli’ bir isim getirilecek.”
Gazete baลbakan deฤiลikliฤinin, Erdoฤan’ฤฑn anayasada istediฤi deฤiลiklikleri yapmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olabileceฤini belirtiyor.
โErdoฤan’ฤฑn hรขkimiyetinin zararlฤฑ etkileri ortadaโ
Ancak Financial Times’a gรถre Erdoฤan’ฤฑn bu tahakkรผmรผnรผn Tรผrkiye’ye zarar veren etkileri bulunuyor. Gazete bunlarฤฑ Kรผrtlerle รงatฤฑลmanฤฑn yeniden alevlenmesi, ekonominin risk altฤฑnda olmasฤฑ ve Avrupa deฤerlerinden uzaklaลma olarak sฤฑralฤฑyor:
“Cumhurbaลkanฤฑ, Kรผrtlerle barฤฑล ลansฤฑnฤฑ, seรงimi kazanabilmek iรงin feda etti. HDP’nin geรงen yazki yรผkseliลinin karลฤฑsฤฑnda milliyetรงiliฤi kullanarak iรงten iรงe yanan ateลi yeniden kรถrรผkledi. […] Kรผrler bir zamanlar daha fazla siyasi ve kรผltรผrel รถzerklik iรงin anayasa deฤiลimini bir ลans olarak gรถrรผyordu. ลimdi sรผreรงten tamamen dฤฑลlanฤฑrlarsa, ลiddete alternatif bulmakta zorlanฤฑrlar”.
Gazete Tรผrkiye’nin ekonomisinin de risk altฤฑnda olduฤu deฤerlendirmesinde bulunuyor. “Aralฤฑksฤฑz sรผren seรงim propagandasฤฑ, yapฤฑsal reformlarฤฑ durdurdu” diyen gazete, kabinede ekonomiden sorumlu isimlerin deฤiลtirilebileceฤini ve yeni Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ’na faizleri dรผลรผrmesi iรงin baskฤฑ yapฤฑlabileceฤini belirtiyor.
โAB’nin bu kabulleniลi tehlikeliโ
Financial Times, ลu an Erdoฤan’ฤฑ kontrol edebilecek hiรงbir gรผรง olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor ve Erdoฤan’ฤฑn Batฤฑlฤฑ deฤerleri aรงฤฑkรงa hiรงe saymasฤฑna raฤmen, Avrupa Birliฤi’nin gรถรงmen anlaลmasฤฑ nedeniyle Tรผrkiye ile anlaลmazlฤฑฤa dรผลmek istemediฤi iรงin tepki gรถsteremediฤi yorumunu yapฤฑyor:
“Bu kabulleniล tehlikeli. Tรผrkiye’nin uzun dรถnemli sosyal ve ekonomik istikrarฤฑ, Avrupa Birliฤi’nin รงok bรผyรผk รงฤฑkarฤฑna… AB liderleri, Erdoฤan’ฤฑn otokrat heveslerine sonsuza kadar razฤฑ olmayacaklarฤฑnฤฑ belli etmeli. Zaten kฤฑrฤฑlgan olan gรถรงmen anlaลmasฤฑnฤฑ yฤฑrtฤฑp bir kenara atamazlar ama Erdoฤan’ฤฑn bu davranฤฑลlarฤฑnฤฑn AB รผyeliฤi sรผreciyle uyuลmadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkรงa sรถylemeliler.”
Yazฤฑ Erdoฤan’ฤฑn baลbakanlฤฑฤฤฑnฤฑn ilk yฤฑllarฤฑnda, รงatฤฑลma ve ekonomik krizlerle dolu 90’lฤฑ yฤฑllarฤฑn geride bฤฑrakฤฑlmasฤฑnda รงok etkili olduฤu, ancak ลu an sฤฑnฤฑrsฤฑz gรผรง iรงin her ลeyi ikinci plana atarak, Tรผrkiye’yi o gรผnlere geri dรถnme riskine attฤฑฤฤฑ yorumuyla son buluyor. (T24)
