Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑnฤฑn 2019’a yรถnelik yฤฑllฤฑk programฤฑnda, kamulaลtฤฑrma, toplulaลtฤฑrma ve imar uygulamalarฤฑnฤฑn etkililiฤini artฤฑrmak ve piyasanฤฑn daha saฤlฤฑklฤฑ iลlemesini saฤlamak รผzere objektif รถlรงรผtlere dayalฤฑ bir Gayrimenkul Deฤerleme Sistemi’nin geliลtirileceฤine yer verildi.
Resmi Gazete’nin mรผkerrer sayฤฑsฤฑnda yayฤฑmlanan “2019 Yฤฑlฤฑ Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Yฤฑllฤฑk Programฤฑ”na gรถre, mekansal planlama sistemi, merkezin dรผzenleyici ve denetleyici rol รผstleneceฤi, planlama ve uygulamanฤฑn ise yerinde gerรงekleลtirileceฤi, ortak karar alma sรผreรงlerini gรผรงlendiren bir yapฤฑya dรถnรผลtรผrรผlecek.
ฤฐmar planฤฑ izleme, deฤerlendirme ve denetim sisteminin kurulmasฤฑna yรถnelik รงalฤฑลmalar sรผrdรผrรผlecek ve imar planlarฤฑnฤฑn yapฤฑm, uygulama ve deฤiลiklik sรผreรงlerinin mevzuatta yer alan kriterlere gรถre denetlenmesine iliลkin mekanizmalar etkili hale getirilecek. ฤฐzleme ve denetim iรงin model alternatifleri geliลtirilecek.
ฤฐmar uygulamalarฤฑnฤฑn yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ ve bรถlgelerin koลullarฤฑna gรถre รงeลitlendirilmesi amacฤฑyla alternatif yรถntemler geliลtirilecek ve tecrรผbe paylaลฤฑmฤฑ saฤlanacak.
Bu kapsamda, imar uygulamalarฤฑnฤฑn yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ desteklenecek, imar hakkฤฑ transferi, trampa ve deฤer esaslฤฑ imar uygulamalarฤฑ gibi alternatif yรถntemler iรงin yaygฤฑnlaลtฤฑrma รงalฤฑลmalarฤฑ yapฤฑlacak ve eฤitimler dรผzenlenecek.
Mimari ve ลehircilik bakฤฑmฤฑndan รถzgรผn deฤerlere sahip yรถrelere iliลkin planlama ve mimari yapฤฑlaลma kurallarฤฑnฤฑn yazฤฑlmasฤฑ desteklenecek.
Gayrimenkul deฤerleme sistemi geliลtirilecek. Gayrimenkul Deฤerleme Sistemi iรงin gerekli yasal, kurumsal ve teknik altyapฤฑya dair dรผzenleme ve iyileลtirme รถnerileri geliลtirilecek. Toplu deฤerleme sistemine yรถnelik veri ve deฤerleme standartlarฤฑ oluลturulacak.
Coฤrafi bilgi sistemlerinin ulusal dรผzeydeki iลlerliฤini saฤlamak รผzere gerekli stratejiler belirlenecek ve bu doฤrultuda eylem planฤฑ hazฤฑrlanacak. Bu alandaki proje ve faaliyetlerin uyumlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ ve kaynak kullanฤฑmฤฑnda etkinliฤin saฤlanmasฤฑna yรถnelik strateji ve eylemler ortaya konulacak.
– 591 bin 827 baฤฤฑmsฤฑz birim, riskli yapฤฑ olarak tespit edildi
6306 sayฤฑlฤฑ Afet Riski Altฤฑndaki Alanlarฤฑn Dรถnรผลtรผrรผlmesi Hakkฤฑnda Kanun kapsamฤฑnda, Ekim 2018 itibarฤฑyla toplam 4 milyonu aลkฤฑn kiลinin yaลadฤฑฤฤฑ 28 bin 122 hektar alanda 230 adet riskli alan, 140 kentsel dรถnรผลรผm ve geliลim proje alanฤฑ ve 9 adet yenileme alanฤฑ ilan edildi. Ayrฤฑca 29 ilde toplamda 43 bin 635 hektarlฤฑk 160 adet rezerv yapฤฑ alanฤฑ belirlendi.
Riskli yapฤฑlarฤฑ tespit etmek รผzere 57 รผniversite, 15 kamu ortaklฤฑ ลirket, 1 kamu kurumu, 4 sivil toplum kuruluลu, 607 tรผzel kiลi, 315 yapฤฑ denetim kuruluลu ve 52 yapฤฑ laboratuvarฤฑ ve 1 meslek odasฤฑ olmak รผzere toplam 1052 kurum ve kuruluล lisanslandฤฑrฤฑldฤฑ. Bu kurum ve kuruluลlarca 516 bin 853 konut ve 74 bin 974 iล yerini barฤฑndฤฑran toplam 591 bin 827 baฤฤฑmsฤฑz birim riskli yapฤฑ olarak tespit edildi.
– Dรถnรผลรผme 6 yฤฑlda 8,1 milyar lira harcandฤฑ
Dรถnรผลรผm Projeleri รzel Hesabฤฑ’nฤฑn ihdas edildiฤi 2012’den itibaren, baลta kurumsal ve bireysel kira yardฤฑmฤฑ, faiz desteฤi, kamulaลtฤฑrma ve dรถnรผลรผm uygulamalarฤฑ olmak รผzere yaklaลฤฑk 8,1 milyar lira harcama yapฤฑldฤฑ. 2017 yฤฑlฤฑnda yaklaลฤฑk 817 bin olarak tahmin edilen konut ihtiyacฤฑna karลฤฑlฤฑk ise yapฤฑ kullanma izni alan konut sayฤฑsฤฑ 823 bin olarak gerรงekleลti.
Bu yฤฑlฤฑn haziran ayฤฑ itibarฤฑyla yaklaลฤฑk 397 bin konut iรงin yapฤฑ kullanma izni alฤฑndฤฑ. Toplu Konut ฤฐdaresi Baลkanlฤฑฤฤฑnca (TOKฤฐ) 2003’ten itibaren inลaatฤฑna baลlanan 831 bin 334 konutun 641 bin 423’รผ, 2018 Eylรผl ayฤฑ sonu itibarฤฑyla sosyal ve teknik donatฤฑlarฤฑyla birlikte tamamlandฤฑ.
Kentsel dรถnรผลรผmde รถncelikle afet riski taลฤฑyan alanlarฤฑn sosyal, ekonomik ve รงevresel boyutlar dikkate alฤฑnarak yenilenmesi, daha direnรงli hale getirilmesi ve kentsel ekonominin yaลam kalitesiyle birlikte gรผรงlendirilmesi amaรงlanฤฑyor. Bu doฤrultuda riskli alanlara yรถnelik kentsel dรถnรผลรผm uygulamalarฤฑ iรงin ulusal ve yerel dรผzeyde รถnceliklendirme yapฤฑlacak ve stratejiler geliลtirilecek.
Kentsel dรถnรผลรผmde, niteliฤi ve sรผreรงleri iyi tanฤฑmlanmฤฑล, sosyo-ekonomik boyutlarฤฑ gรผรงlendirilmiล ve katฤฑlฤฑmcฤฑ bir yaklaลฤฑma dayanan bรผtรผncรผl bir uygulama modeli yapฤฑlacak. Bu modelin mevzuat altyapฤฑsฤฑ oluลturulacak ve merkezi ve yerel idarelerin teknik, mali ve idari kapasiteleri bu doฤrultuda gรผรงlendirilecektir. Ayrฤฑca, bu modeli destekleyecek, yerel ve merkezi uygulamalarฤฑ yรถnlendirecek planlama kriterleri belirlenecek.
Konut piyasasฤฑnda arz-talep dengesinin kurulabilmesi iรงin kapsamlฤฑ, gรผvenilir, dรผzenli veri altyapฤฑsฤฑ oluลturulacak ayrฤฑca kentsel dรถnรผลรผm projelerinin sosyal boyutunun gรผรงlendirilmesine yรถnelik analiz รงalฤฑลmalarฤฑ yapฤฑlacak.
Kentsel dรถnรผลรผm projelerinin vatandaลฤฑn beklenti ve ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ, sosyal ve kรผltรผrel deฤerlerini ve katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ gรถzetmesi teลvik edilecek. Bu kapsamda, sosyal analiz yรถntemleri geliลtirilerek saha uygulamalarฤฑna geรงilecek ve sonuรงlar deฤerlendirilecek.
Kentsel dรถnรผลรผm uygulamalarฤฑyla tarihi ve geleneksel kent merkezlerinin canlandฤฑrฤฑlmasฤฑ faaliyetleri kapsamฤฑnda yerel yรถnetimlere teknik ve finansal destek saฤlanacak.
Kentsel dรถnรผลรผm faaliyetlerinin il bazฤฑnda hazฤฑrlanacak sosyal boyut ve altyapฤฑya etkilerinin de dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑ strateji belgeleri doฤrultusunda hazฤฑrlanmasฤฑna yรถnelik รงalฤฑลmalar yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlacak.
– Dezavantajlฤฑ gruplarฤฑn barฤฑnma ihtiyacฤฑ iรงin raporu hazฤฑrlanacak
Yerel dรผzeyde de รถnceliklendirme kriterleri geliลtirilecek ve yerel yรถnetimler iรงin kentsel dรถnรผลรผm strateji belgesi hazฤฑrlama rehberi oluลturulacak
Kentsel dรถnรผลรผm uygulamalarฤฑnda planlama ilkeleri ve kriterlerinin yaygฤฑn kullanฤฑmฤฑ saฤlanacak.
Saฤlฤฑklฤฑ, engelsiz, gรผvenli, รงevre ve รงocuk dostu konut ve konut alanlarฤฑnฤฑn geliลtirilmesi iรงin mevcut standartlar gรถzden geรงirilerek yenilenecek; yasal, idari ve finansal mekanizmalar bu yรถnde gรผรงlendirilecek.
Konut projelerinde dar gelirliler, engelliler, yaลlฤฑlar, kadฤฑnlar, รถฤrenciler gibi dezavantajlฤฑ gruplarฤฑn barฤฑnma ihtiyacฤฑnฤฑn karลฤฑlanmasฤฑna yรถnelik bir araลtฤฑrma raporu da hazฤฑrlanacak.
– “Sฤฑfฤฑr Atฤฑk Projesi” uygulamalarฤฑ yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlacak
Kentsel alt yapฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑ kapsamฤฑnda ฤฐLBANK’ฤฑn yรผrรผttรผฤรผ Su ve Kanalizasyon Programฤฑndan (SUKAP) faydalanan proje sayฤฑsฤฑ Eylรผl 2018 itibarฤฑyla 1289’e ulaลtฤฑ. 2011-2018 dรถneminde merkezi yรถnetim bรผtรงesinden yaklaลฤฑk 3,4 milyar lira hibe ve uygun ลartlarla 5,3 milyar lira kredi de ฤฐLBANK aracฤฑlฤฑฤฤฑyla belediyelere proje karลฤฑlฤฑฤฤฑ tahsis edildi.
ฤฐรงme suyu ve kanalizasyon yatฤฑrฤฑm taleplerinin saฤlฤฑklฤฑ bir ลekilde yรถnetilebilmesi iรงin ilgili kurumlara yรถnelik finansman modelleri geliลtirilecek.
รte yandan, atฤฑk su arฤฑtma tesisi yรถnetim modeli geliลtirilecek. Bรถylece mevcut evsel atฤฑk su arฤฑtma tesisleri incelenerek Tรผrkiye genelinde uygulanacak evsel atฤฑk su arฤฑtma tesislerinin finansmanฤฑ, iลletilmesi ve denetimine yรถnelik model ortaya konulacak.
Katฤฑ atฤฑk yรถnetiminde ise mahalli idare birliklerinin etkin รงalฤฑลmasฤฑna yรถnelik mevzuat dรผzenlemesi yapฤฑlacaktฤฑr.
“Sฤฑfฤฑr Atฤฑk Projesi” uygulamalarฤฑ kamu kurumlarฤฑnda yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlacak.
– Personelin niteliฤini artฤฑrmaya yรถnelik eฤitimler verilecek
Mahalli idarelerin daha etkin, hฤฑzlฤฑ ve nitelikli hizmet sunabilen, katฤฑlฤฑmcฤฑ, ลeffaf, รงevreye duyarlฤฑ, dezavantajlฤฑ kesimlerin ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ gรถzeten ve mali sรผrdรผrรผlebilirliฤi saฤlamฤฑล bir yapฤฑya kavuลturulmalarฤฑ ve vatandaลlara yeterli hizmet sunmalarฤฑ temel amacฤฑnฤฑ oluลturuyor.
Bu kapsamda kรผรงรผk รถlรงekli belediyelerin sosyal donatฤฑ projeleri iรงin finansman modeli geliลtirilecek. Mali gรผcรผ yetersiz ve borรงlanma kapasitesi olmayan kรผรงรผk รถlรงekli ve mali durumu yetersiz belediyelerde sosyal donatฤฑ ihtiyaรง analizi รงalฤฑลmasฤฑ yapฤฑlacak.
Mahalli idarelerde รงalฤฑลan personelin niteliฤini artฤฑrmaya yรถnelik eฤitimler verilecek.
Bรผyรผkลehir belediyelerinin hizmet sunum yรถntemleri yeni bir model รงerรงevesinde deฤerlendirilerek gerekli idari, kurumsal ve mevzuat dรผzenleme รงalฤฑลmalarฤฑ sรผrdรผrรผlecek.
Mahalli idarelerin asgari hizmet standartlarฤฑnฤฑn tespitine yรถnelik teknik standart belirlenerek mevzuat dรผzenlemesi yapฤฑlacak.
รevre mevzuatฤฑnฤฑn eksiklikleri giderilecek, etkin uygulanmasฤฑ iรงin รถlรงรผm, izleme, denetim, kontrol ve raporlama altyapฤฑsฤฑ etkinleลtirilecek.
Ayrฤฑca, iklim deฤiลikliฤi ile mรผcadele ve uyum iรงin ulusal uygulamalar gรผรงlendirilecek.
