Birleลmiล Milletler Gฤฑda ve Tarฤฑm รrgรผtรผ (FAO)’dan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, รrgรผtรผn son “Gฤฑda Gรถrรผnรผmรผ Raporu”nun ayrฤฑntฤฑlarฤฑna verildi.
Rapora gรถre, kรผresel gฤฑda ithalat faturasฤฑ bu yฤฑl 1,8 trilyon dolarla yeni bir rekora ulaลma yolunda ilerliyor. Sรถz konusu artฤฑลฤฑn bรผyรผk kฤฑsmฤฑnฤฑ yรผksek fiyatlar ve nakliye maliyetleri oluลturuyor.
Birรงok kฤฑrฤฑlgan รผlkenin daha fazla para รถdeyip daha az gฤฑda alacaฤฤฑ, kรผresel gฤฑda ithalat faturasฤฑnฤฑn geรงen yฤฑla kฤฑyasla 51 milyar dolar fazla olacaฤฤฑ tahmin ediliyor.
Bunlarฤฑn “gฤฑda gรผvenliฤi aรงฤฑsฤฑndan endiลe verici” iลaretler olduฤu deฤerlendirilen raporda, ithalatรงฤฑlarฤฑn artan uluslararasฤฑ maliyetleri finanse etmekte zorlanacaklarฤฑ ve daha yรผksek fiyatlara karลฤฑ dayanฤฑklฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn sona ereceฤi รถngรถrรผlรผyor.
FAO, gฤฑda ithalatฤฑna en รงok baฤฤฑmlฤฑ olan dรผลรผk gelirli รผlkelere gฤฑda gรผvenliฤini korumak ve รถdeme dengesi desteฤi saฤlamak iรงin “Gฤฑda ฤฐthalatฤฑ Finansman Kolaylฤฑฤฤฑ”nฤฑ รถneriyor.
Bitkisel yaฤ tรผketimi, รผretimini aลacak
Raporda, kรผresel bitkisel yaฤ tรผketiminin, รผretimi geride bฤฑrakacaฤฤฑ tahmin ediliyor.
2022’de tahmin edilenden daha yรผksek ithalat faturalarฤฑna eriลilmesinde hayvansal ve bitkisel yaฤlarฤฑn rol oynayabileceฤi deฤerlendiriliyor.
Dรผnya ana tahฤฑl รผretiminin 4 yฤฑl iรงinde ilk kez 2022’de dรผลmesi beklenirken, kรผresel kullanฤฑmฤฑn da 20 yฤฑldฤฑr ilk kez dรผลรผลe geรงtiฤi gรถzlemleniyor.
Toplam kullanฤฑmdaki dรผลรผลรผn buฤday, kaba tahฤฑllar ve pirincin yem olarak daha az kullanฤฑlmasฤฑndan kaynaklanacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Dรผnya buฤday stoklarฤฑnฤฑn รin, Rusya ve Ukrayna’daki stoklarda beklenen artฤฑลlarla yฤฑl iรงinde yรผkseleceฤi tahmin ediliyor.
ลeker รผretiminde yรผkseliล bekleniyor
Arjantin, Avrupa Birliฤi (AB) ve ABD’de et รผretiminin dรผลmesi beklenirken, kรผresel รผretimin รin’deki domuz eti รผretiminde รถngรถrรผlen yรผzde 8’lik artฤฑลla yรผzde 1,4 yรผkseleceฤi tahmin ediliyor.
Dรผnya sรผt รผretiminin, sรผt sรผrรผsรผ sayฤฑlarฤฑnฤฑn dรผลmesi ve birkaรง bรผyรผk รผretim bรถlgesinde daha dรผลรผk kar marjlarฤฑ kฤฑsฤฑtlanmasฤฑ nedeniyle รถnceki yฤฑllara gรถre daha yavaล artmasฤฑ beklenirken, sรผt ticaretinin ise 2021’in gerisinde kalmasฤฑ bekleniyor.
Dรผnya ลeker รผretiminin ise 3 yฤฑllฤฑk dรผลรผลรผn ardฤฑndan yรผkseleceฤi รถngรถrรผlรผyor.
Kรผresel su รผrรผnleri yetiลtiriciliฤi รผretiminin yรผzde 2,9, olta balฤฑkรงฤฑlฤฑฤฤฑ รผretiminin yรผzde 0,2 artacaฤฤฑ tahmin ediliyor. Balฤฑkรงฤฑlฤฑk ve su รผrรผnleri yetiลtiriciliฤi รผrรผnlerinden elde edilen toplam ihracat gelirlerinin yรผzde 2,8 yรผkselmesi bekleniyor.
“Gฤฑda faturalarฤฑ rekor seviyeye iลaret ediyor”
Yฤฑlda 2 kez yayฤฑnlanan Gฤฑda Gรถrรผnรผmรผ Raporu’nda FAO’nun tahฤฑllar, yaฤlฤฑ รผrรผnler, ลeker, et ve sรผt รผrรผnleri ve balฤฑklar gibi baลlฤฑca gฤฑda maddeleri iรงin piyasa arz ve talep eฤilimlerine iliลkin incelemeleri de bulunuyor.
Raporda, yakฤฑt ve gรผbre gibi tarฤฑmsal girdiler iรงin artan fiyatlarฤฑn rolรผnรผ ve Ukrayna’daki savaลฤฑn kรผresel gฤฑda emtia piyasalarฤฑ iรงin yarattฤฑฤฤฑ riskleri inceleyen iki รถzel bรถlรผm de yer alฤฑyor.
Aรงฤฑklamada gรถrรผลlerine yer verilen FAO ekonomisti Upali Galketi Aratchilage, “Artan girdi fiyatlarฤฑ, hava durumuyla ilgili endiลeler ve Ukrayna’daki savaลtan kaynaklฤฑ artan piyasa belirsizlikleri gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, FAO’nun son tahminleri, gฤฑda piyasalarฤฑnda olasฤฑ bir daralmaya ve gฤฑda ithalat faturalarฤฑnฤฑn yeni bir rekor seviyeye ulaลtฤฑฤฤฑna iลaret ediyor.” deฤerlendirmesinde bulundu.
