Geleneksel bankacฤฑlฤฑk sisteminin dฤฑลฤฑnda faaliyet gรถsteren ve “gรถlge bankacฤฑlฤฑk” olarak adlandฤฑrฤฑlan 3 trilyon dolarlฤฑk รถzel kredi piyasasฤฑnda artan riskler, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ giderek artan oranda endiลelendiriyor.
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk para yรถneticilerinin bu alandaki hฤฑzlฤฑ bรผyรผmesinin yeni bir finansal krize yol aรงabileceฤi endiลesiyle, Apollo, Blackstone, KKR ve Ares gibi dev ลirketlerin hisseleri sert satฤฑล baskฤฑsฤฑ altฤฑna girdi.
Sรถz konusu ลirketlerin hisseleri, ABD borsalarฤฑnฤฑn rekor seviyelere ulaลtฤฑฤฤฑ bir ortamda, geรงtiฤimiz ay ortalama yรผzde 10’un รผzerinde deฤer kaybetti. S&P 500 endeksi ise aynฤฑ dรถnemde yรผzde 3,4’lรผk bir yรผkseliล kaydetmiลti.
Gรถlge Bankacฤฑlฤฑk ฤฐle รzel Kredinin Yรผkseliลi ve Artan Riskler
Baลlangฤฑรงta รถzel sermaye yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ olarak bilinen bu fonlar, 2008 finansal krizinden bu yana “รถzel kredi” alanฤฑna doฤru agresif bir ลekilde geniลledi. Sฤฑkฤฑ denetim altฤฑndaki bankalarฤฑn ve ลeffaf tahvil piyasalarฤฑnฤฑn yerini alarak ลirketlere doฤrudan kredi saฤlayan gรถlge bankacฤฑlฤฑk piyasasฤฑ, Morgan Stanley’e gรถre 3 trilyon dolarlฤฑk devasa bir bรผyรผklรผฤe ulaลtฤฑ ve sadece son beล yฤฑlda 1 trilyon dolar bรผyรผdรผ. รrneฤin, Apollo’nun yรถnettiฤi kredi portfรถyรผ yaklaลฤฑk 700 milyar dolara ulaลarak, 150 milyar dolarlฤฑk รถzel sermaye portfรถyรผnรผ gรถlgede bฤฑraktฤฑ.
Piyasalarฤฑ korkutan teknoloji hisselerindeki รงรถkรผล uyarฤฑlarฤฑyla birlikte, รถzel kredi alan รงok sayฤฑda borรงlunun geri รถdeme yapamayacaฤฤฑna dair endiลeler artฤฑyor. Finansal Davranฤฑล Otoritesi (FCA) Perลembe gรผnรผ piyasalarฤฑ “dikkatli olunmasฤฑ gerektiฤi” konusunda uyardฤฑ. ABD’li otomobil parรงasฤฑ tedarikรงisi First Brands’ฤฑn iflasฤฑ da endiลeleri artฤฑrdฤฑ.
‘Gรถlge Bankacฤฑlฤฑk’ Sisteminde Stres ฤฐลaretleri
JP Morgan, mรผลterilerine gรถnderdiฤi bir notta, gรถrรผnรผลte dรผลรผk olan temerrรผt oranlarฤฑna raฤmen “yรผzeyin altฤฑnda stresin arttฤฑฤฤฑna dair iลaretler olabileceฤi” uyarฤฑsฤฑnda bulundu. Banka, zor durumdaki borรงlulara esneklik gรถsterildiฤini ve ekonomik koลullarฤฑn kรถtรผleลmesi halinde daha yaygฤฑn sorunlarฤฑn ortaya รงฤฑkabileceฤini belirtti.
ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ gibi dรผzenleyici kurumlar da son yฤฑllarda gรถlge bankacฤฑlฤฑฤฤฑn finansal sisteme yรถnelik tehditleri konusunda uyarฤฑlarda bulunmuลtu. Sektรถre yรถnelik en bรผyรผk eleลtirilerden biri, borรงlular geri รถdeme zorluฤu yaลadฤฑฤฤฑnda, kredi veren kuruluลlarฤฑn bu kredileri uygun ลekilde yeniden deฤerleyip deฤerlemediฤi konusundaki ลeffaflฤฑk eksikliฤi.
Ares’in TalkTalk Kredisi Mercek Altฤฑnda
รzel kredi deฤerlemelerine iliลkin endiลeler, Ares’in sorunlu ฤฐngiliz geniล bant saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ TalkTalk’a verdiฤi kredilerle somut bir รถrnek kazandฤฑ. 572 milyar dolarlฤฑk varlฤฑฤฤฑ yรถneten Ares, telekom ลirketine 500 milyon sterlin borรง vermiลti.
TalkTalk’un halka aรงฤฑk tahvillerinin piyasada รงok dรผลรผk deฤerlerden iลlem gรถrmesi, borcun geri รถdenip รถdenmeyeceฤi konusunda ciddi belirsizlikler olduฤunu gรถsteriyor. New Street Research analisti James Ratzer, “Borรง piyasasฤฑ, buradaki hisse senedi deฤerinin sฤฑfฤฑr olduฤunu sรถylรผyor,” dedi. Ares ise TalkTalk’a verdiฤi krediyi silip silmediฤi konusunda yorum yapmayฤฑ reddetti.
Kredi Standartlarฤฑ ve Yapay Zekรข Balonu Riski
Yatฤฑrฤฑm fonu Oaktree Capital Management yรถneticisi Howard Marks, bu yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda bazฤฑ yรถneticilerin sermayeyi kullanmak iรงin acele ederek kredi standartlarฤฑnฤฑ gevลettiฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunmuลtu. รzel sektรถr kredileri, ABD borsasฤฑnฤฑ rekor seviyelere taลฤฑyan yapay zeka patlamasฤฑnฤฑn finansmanฤฑnda da รถnemli bir rol oynadฤฑ.
UBS rakamlarฤฑna gรถre, dotcom benzeri bir รงรถkรผล, teknoloji sektรถrรผne verilen yaklaลฤฑk 450 milyar dolarlฤฑk รถzel krediyi doฤrudan tehdit edebilir. JP Morgan CEO’su Jamie Dimon da potansiyel bir yapay zeka รงรถkรผลรผ konusunda “diฤerlerine oranla รงok daha endiลeli” olduฤunu sรถyledi.
