Küresel güneş paneli üreticileri, gümüş fiyatlarının son bir yıl içerisinde %130 oranında değer kazanmasının ardından, maliyet baskısını hafifletmek amacıyla beyaz metal yerine bakır gibi alternatif ham maddelere geçiş çalışmalarını hızlandırdı.
Özellikle Çin’deki üretim kapasitesi fazlalığı nedeniyle halihazırda baskı altında olan kar marjları, değerli metallerdeki bu sert yükselişle birlikte yeni bir sınav veriyor. Sektör temsilcileri, beyaz metalin güneş paneli üretim maliyetlerindeki en büyük artış kalemini oluşturduğunu ve panellerin toplam maliyetinin son 12 ayda %7 ile %15 arasında yükseldiğini belirtiyor.
Fotovoltaik panellerin üretiminde kritik bir bileşen olan gümüş pastası, Heraeus analistlerinin verilerine göre toplam güneş hücresi maliyetinin %30’unu oluşturuyor. 2025 yılı boyunca %147 oranında ralli yapan gümüş fiyatları, fiziksel arzın daralması ve perakende talebinin etkisiyle Ocak ayında ons başına 121,64 dolar ile tüm zamanların en yüksek seviyesini test etti.
Fiyatların daha sonra 77 dolar seviyelerine dengelenmesine rağmen, mücevherat, elektronik ve yatırım amaçlı kullanımın yanı sıra toplam beyaz metal talebinin %17’sini (yaklaşık 196 milyon troy ons) tek başına karşılayan fotovoltaik sektörü, bu oynaklıktan en çok etkilenen iş kolu konumunda bulunuyor.
Güneş paneli maliyetleri ve bakıra geçiş stratejileri
Cherry Street Energy Teknoloji Başkanı Ben Damiani, ABD pazarındaki maliyet artışına dikkat çekerek, 450 watt’lık bir modül başına gümüş pastası maliyetinin 2025 başındaki 5,22 dolar seviyesinden yaklaşık 17,65 dolara yükseldiğini ifade etti.
Beyaz metalin metrik ton fiyatının 2,5 milyon dolara ulaşması, üreticileri tonu yaklaşık 12 bin 823 dolar olan bakıra yönlendiriyor. Dünyanın önde gelen panel üreticilerinden Çin merkezli LONGi Green Energy Technology, baz metalleri içeren maliyet düşürücü teknolojilerde önemli ilerlemeler kaydettiklerini ve Nisan ile Haziran ayları arasında seri üretime geçmeyi planladıklarını açıkladı.
Rystad Energy ise bu yıl sektör genelinde saf bakır metalizasyonu ve hibrit gümüş-bakır pastalarına doğru stratejik bir kayma beklendiğini vurguluyor.
Sektör uzmanları, gümüşün elektriksel iletkenliğinin bakıra oranla daha yüksek olması nedeniyle bu değişimin teknik zorluklar barındırdığını ancak ekonomik getirinin göz ardı edilemeyecek kadar büyük olduğunu kaydediyor.
Bakırın gümüşün yaklaşık %0,5’i fiyatına işlem görmesi, üretim bandındaki dönüşümü finansal açıdan cazip kılıyor. Küresel ölçekte yıllık 500 gigawatt’lık bir güneş enerjisi üretimi baz alındığında, gümüşten bakır bazlı metalizasyona geçişin sektöre yıllık yaklaşık 15 milyar dolarlık bir tasarruf sağlayabileceği öngörülüyor.
Fotovoltaik sektöründe arz güvenliği ve gelecek beklentileri
Güneş enerjisi teknolojilerindeki bu dönüşüm, sadece bir maliyet yönetimi hamlesi değil, aynı zamanda uzun vadeli bir arz güvenliği stratejisi olarak değerlendiriliyor. Yenilenebilir enerjiye olan küresel talebin katlanarak artması, sınırlı gümüş rezervleri üzerinde sürdürülebilir olmayan bir baskı yaratıyor.
Analistler, bakır entegrasyonunun başarılı olması durumunda güneş paneli fiyatlarında kalıcı bir düşüş trendinin başlayabileceğini ve bunun da yeşil enerji dönüşümünü hızlandıracağını öngörüyor. Piyasa beklentileri, önümüzdeki iki çeyrek boyunca büyük üreticilerin Ar-Ge çıktılarını ticari ürünlere dönüştürmesiyle birlikte, metal piyasalarındaki gümüş talebinin yeniden şekilleneceği yönünde birleşiyor.
