Günün ardından önemli başlıklar – 5 Eylül 2024 

Yurt içinde ve yurt dışında, ekonomik, finansal ve siyasal alanda bugün yaşanan gelişmelerden özetler 

Merkez Bankası rezervlerinde düşüş ikinci haftasında da sürdü 

– Merkez Bankası’nın toplam rezervleri, geçen hafta 1 milyar 40 milyon dolar düşüş gösterdi ve 149 milyar 373 milyon dolara indi. 

-Brüt rezervler 90 milyar 715 milyon dolardan 89 milyar 329 milyon dolara geriledi.

– Bir önceki hafta 43 milyar 688 milyon dolar olan net uluslararası rezervler, söz konusu haftada 2 milyar 801 milyon dolar azalarak 40 milyar 887 milyon dolara indi.

 

OVP açıklandı: Enflasyon beklentisi yükseldi; dolar/TL tahmini düştü

– OVP’de 2024 enflasyon hedefi yüzde 41,5’a revize edildi Geçen sene açıklanan OVP’de 2024 yıl son enflasyon beklentisi yüzde 33’tü

– OVP’de GSYH beklentisi 2024 için yüzde 3,5 (Önceki yüzde 4), 2025 için yüzde 4 (Önceki yüzde 4,5), 2026 yılı yüzde 4,5 (Önceki yüzde 5), 2027 yılı yüzde 5

– Kişi başına milli gelirin 2024’te 15.551 dolar, 2025’te 17.028 dolar, 2026’da 18.990 dolar ve 2027’de 20.420 dolar olması hedefleniyor.

– OVP’de işsizlik oranı beklentisi 2024 için yüzde 9,3 (Önceki yüzde 10,3), 2025 için yüzde 9,6 (Önceki yüzde 9,9), 2026 yılı yüzde 9,2 (Önceki yüzde 9,3), 2027 yılı yüzde 8,8

– OVP hesaplamasında kullanılan ortalama dolar/TL tahmini 2024 için 33,2, 2025 için 42, 2026 için 44,4 ve 2027 için 46,9

Mehmet Şimşek: Kısa vadede temel hedef fiyat istikrarı

– Bakan Şimşek, OVP’nin açıklandığı toplantıda değerlendirmede bulunurken, kısa vadede temel hedefin önce fiyat istikrarını sağlamak, sonra da kalıcı refah artışı ve bunun adil dağılımı olduğunu ifade etti.
–  Şimşek, “Kalıcı refah artışı, sürdürülebilir yüksek büyüme için mutlaka enflasyonu düşük tek haneye indirip orada tutacak fiyat istikrarını sağlamamız lazım” dedi.

TÜSİAD’dan uyarı:  En becerikli, eğitimli, yetenekli gençlerimizi başka ülkelere kaybediyoruz

– TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, “Araştırmalar, şirketlerin, aradıkları beceri ve yetkinliklere sahip iş gücünü bulmakta çok zorlandığını gösteriyor. Özellikle teknoloji yetkinliği gerektiren iş kollarında yaşanan beyin göçü ise yetenek ihtiyacını belirginleştiriyor. En becerikli, eğitimli, yetenekli gençlerimizi, daha iyi eğitim, yaşam ve çalışma koşulları gibi sebeplerle başka ülkelere kaybediyoruz.” dedi.
– Turan, 2025 için belirlenen yüzde 17,6’lık enflasyon hedefini iyimser bulurken, ekonominin soğumasının işsizliği artıracağını kaydetti.
 

Yabancılar BİST’te hissede satışa döndü, tahvilde alım yaptı

– Yurt dışı yerleşikler hissede satış yaparken, tahvil aldı. Yabancılar önceki hafta 66 milyon dolarlık hisse almıştı.
– Yabancı yatırımcılar, 23 Ağustos haftasında 66 milyon dolarlık net alım yaparken, 16 Ağustos haftasında 297,6 milyon, 9 Ağustos haftasında 323,5 milyon, 2 Ağustos haftasında da 169,2 milyon dolar hisse satışı yapmıştı. Ağustos ayında yabancılar nette 743,8 milyon dolarlık hisse satışı yaptı. 
– Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan verilere göre, aynı hafta DİBS (Kesin Alım) net alımları 682,9 milyon dolar oldu.
– Yurt dışında yerleşiklerin DİBS (Ters Repo) satımları net 3,4 milyon dolar, net DİBS (Teminat) alımları 10,1 milyon dolar oldu. DİBS (Ödünç) işlemi gerçekleşmezken, şirket borçlanma senetleri satımları net 20,7 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

KKM ve katılma hesaplarındaki erime ivme kaybetti

– Kur korumalı TL mevduat ve katılma hesaplarındaki düşüş devam ederken, ağustosun son haftasında çıkış, son 7 haftadır görülen düşüşlerin gerisinde kaldı.
– Kur korumalı TL mevduat ve katılma hesapları 1 trilyon 619,2 milyar TL’den 1 trilyon 594,4 milyar TL’ye geriledi.
– Son 7 haftadır ortalama 50 milyar TL’lik çıkışların ardından, ağustos ayının son haftasında çıkış ortalama 25 milyar TL oldu.
– BDDK verilerine göre KKM’deki mevduatın büyüklüğü 786 milyon dolar gerilemeyle 47 milyar 279 milyon dolar oldu.
– KKM, toplam mevduatın yüzde 9,14 seviyesine geriledi.

Giyimde istihdam eriyor

– Tekstil ve hazır giyimde toplam istihdam, son 4 yılın en düşük seviyesine geriledi. 
– 2 yıldan az sürede 263 bin, bir ayda ise 25 bin kişinin işsiz kaldığı iki sektörde istihdam 983 bine geriledi. 
– Sektör temsilcileri, istihdam kaybının süreceğinden endişeli

İstanbul’da bir ailenin aylık masrafı 68 bin 933 lira: Yıllık artış yüzde 61,84

– İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı, ağustos ayında bir ailenin ortalama yaşam maliyetini hesapladı. Yaşama maliyeti bir yılda TÜİK’in açıkladığı enflasyonunu aşarak yüzde 61,84 artarak 68 bin 933 liraya ulaştı.
– İstanbul’da ortalama yaşam maliyeti, geçen aya göre 2 bin 383 lira arttı.

Hisarcıklıoğlu: Reel sektörün sesine daha fazla kulak verilmesini önemli görüyoruz

 – Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, “Programın uygulanma sürecinde, finansmana erişimin kolaylaştırılması başta olmak üzere, reel sektörün sesine daha fazla kulak verilmesini ve kamu özel sektör istişaresinin artırılmasını önemli görüyoruz” dedi. 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar: Yatırım izin süreçlerini kısaltacağız

-Çok yakın bir zamanda Meclis gündemine getirmeyi düşündüğümüz tasarı ile izin süreçlerini kısaltmak suretiyle yatırımcıların bu alandaki önünde açmayı hedefliyoruz

Rusya Devlet Başkanı Putin’den enerji sektörüne yönelik açıklamalar 

-Doğal gaz tedarik kontratlarımızı sürdürme arayışındayız
-(Rus gazının Avrupa’ya Ukrayna üzerinden taşınması  anlaşmasının 31 Aralık 2024’te sona erecek olması konusunda) Bu nakliyatı reddetmiyoruz
-Ukrayna bu transitten çekilirse, bunu korumaya zorlayamayız
-Rusya, bunun yerine Türkiye’ye doğal gaz ihracatını artırabilir
-Avrupa Rus doğal gazını istemiyor gibi görünüyor, bu durumda Rusya’nın Avrupa’ya doğal gaz ihracatı azalacak

Bankacılık sisteminde mevduat azalırken, kredi hacmi arttı

-Bankacılık sistemi mevduatı 29 Ağustos itibarıyla 17 trilyon 441.37 milyar TL (Önceki hafta: 17  trilyon 503.66 milyar, Yılbaşı: 14 trilyon 843.08 milyar TL)
-Bankacılık sektörü toplam kredileri 29 Ağustos itibarıyla 14 trilyon 587.19  milyar TL (Önceki hafta: 14 trilyon 490.73 milyar, Yılbaşı: 11 trilyon 630.25  milyar TL) 

Bankacılık sektöründe tüketici kredileri ve kredi kartı harcamaları arttı 

-Bankacılık sektörü bireysel kredi kartları 29 Ağustos itibarıyla 1 trilyon 586.03 milyar TL (Önceki  hafta: 1 trilyon 538.57 Yılbaşı: 1 trilyon 154.92 milyar TL)
-Bankacılık sektörü tüketici kredileri 29 Ağustos itibarıyla 1 trilyon 797.07 milyar TL (Önceki hafta:  1 trilyon 781.95 milyar Yılbaşı: 1 trilyon 513.75 milyar TL)

*Sanayide çalışan kişi başına üretim geriledi

-Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: Sanayide 2024 yılı 2. çeyreğinde çalışan kişi başına üretim %3.59 geriledi

 

Onaylanan kapasite raporu sayısı arttı

-Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından Ağustos 2024’te onaylanan kapasite raporu sayısı Ağustos 2023’e göre %7,39 (316 adet) artarak 4.591  adet oldu

*Benzin fiyatlarında 1 lira 83 kuruşluk indirim bekleniyor

-NTV internet sitesinde yayınlanan habere göre; benzin fiyatlarında 1 lira 83 kuruşluk indirim beklenirken, motorin grubunda ise herhangi bir fiyat  değişikliği öngörülmüyor

Fed’in Bej Kitabı, ekonomik faaliyetin son haftalarda yavaşladığını ortaya koydu

-ABD Merkez Bankası (Fed), son haftalarda ülke genelinde ekonomik faaliyetin yavaşladığını ve fiyatlarda ılımlı artışlar yaşandığını bildirdi
-Bankanın 12 şubesinden gelen analizlerle hazırlanan “Bej Kitap” raporunda, ekonomik  faaliyetin 3 bölgede hafif artış gösterdiği ve geçen rapor döneminde 5 olan  yatay veya azalan faaliyet bildiren bölge sayısının 9’a yükseldiği ifade  edildi

ABD’de haftalık işsizlik başvuruları geriledi 

-ABD’de işsizlik maaşı başvuruları 227 bin (Beklenti: 230 bin  Önceki R: 232 bin)
-ABD’de 4 haftalık ortalama işsizlik başvuruları 230.00 bin (Önceki R: 231.75 bin)

*Euro Bölgesi’nde perakende satışlar Temmuz’da arttı

-Euro Bölgesi’nde perakende satışlar Temmuz’da aylık: %+0.1 (Beklenti: %+0.1 Önceki: %-0.3)
-Euro Bölgesi’nde perakende satışlar Temmuz’da yıllık:% -0.1 (Beklenti: %+0.1 Önceki: %-0.3)

*Euro Bölgesi ve Almanya’da inşaat PMI açıklandı

-Euro Bölgesi’nde HCOB inşaat sektörü PMI Ağustos’ta: 41.4 (Önceki: 41.4)
-Almanya’da HCOB inşaat sektörü PMI Ağustos’ta: 38.9  (Önceki: 40.0)

 

*Fed/Daly: İşgücü piyasasını sağlıklı tutmak için faiz indirimine ihtiyaç var

-San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, ABD Merkez Bankası’nın işgücü piyasasını sağlıklı tutmak için faiz oranlarını düşürmesi gerektiğini, ancak  bunun ne kadar olacağını belirlemenin artık gelen ekonomik verilere bağlı olduğunu söyledi

 

*ABD’de özel sektör istihdam artışı beklentilerin altında kaldı

-ABD’de ADP özel sektör istihdam değişimi Ağustos’ta: +99 bin (Beklenti: +145 bin Önceki R: +111 bin)

 

Goldman/Rubner: ABD istihdam verileri yarın zayıf gelirse düzeltme olabilir

-Goldman Sachs global piyasalar icra direktörü ve taktik uzmanı Scott Rubner, ABD’de yarın açıklanacak istihdam verilerinin zayıf gelmesi halinde borsaların bir düzeltmeye gidebileceğini söyledi

*ABD’de işten çıkarmalar Ağustos ayında 3 kat arttı

-ABD’de işten çıkarmalar Ağustos’ta aylık: 75.891 (Önceki: 25.885) – Challenger

 

ABD’de tarım dışı verimlilik ve birim işgücü maliyeti açıklandı

-ABD’de 2. çeyrekte revize tarım dışı verimlilik: %+2.5  (Beklenti: %+2.5 Önceki:%+2.3)
-ABD’de 2. çeyrek revize birim işgücü maliyeti: %+0.4 (Beklenti: %+0.8 Önceki: %+0.9)

Almanya’da sanayi siparişleri beklenmedik şekilde arttı

-Almanya’da sanayi siparişleri Temmuz’da aylık %+2.9 (Beklenti: %-1.5 Önceki: %+3.9)

Ifo, Almanya için büyüme beklentisini zayıf yatırım ve sipariş nedeniyle düşürdü

-Alman ekonomisi için 2024 yılı büyüme tahmini %0.0 (Önceki: %+0.4)
-Alman ekonomisi için 2025 yılı büyüme tahmini %+0.9 (Önceki: %+1.5)
-Almanya’da ortalama enflasyonun bu yıl %2.2’ye gerilemesi bekleniyor (2023: %5.9)

BoJ/Takata: Faiz artırım tavanı konusunda önceden belirlenmiş bir fikrimiz yok 

-Eğer ekonomi ve fiyatlar tahminlerimiz doğrultusunda hareket ederse politika faizini birkaç kez ayarlayacağız
-BoJ’un faiz artırımında bir tavan olup olmadığı konusunda önceden belirlenmiş bir fikrimiz yok

 

Altın fiyatlarındaki artışa rağmen merkez bankalarının altın talebi Temmuz ayında güçlendi 

-Dünya Altın Konseyi’nin (WGC) aylık raporuna göre merkez bankalarının bildirilen net alımları, Temmuz ayında %200’den fazla artarak 37 tona çıktı