Günün önemli gelişmeleri neler oldu – 14 Haziran 2024

Türkiye’de ve Yurt dışında ekonomi, finans ve politika alanında yaşanan piyasaları etkileyen gelişmeler neler oldu? 
Haberin detayında,

Bakan Şimşek borsaya yönelik taslak vergi çalışmasını bir süreliğine ertelediklerini bildirdi
-Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergide etkinliği ve adaleti artırmaya, kayıt dışılığı azaltmaya yönelik vergisel düzenlemeleri içeren paketin yakın zamanda TBMM’ye sunulacağını belirterek, “İlgili tüm taraflardan gelen geri bildirimler doğrultusunda, borsaya yönelik taslak vergi çalışmasını yeniden değerlendirmek üzere bir süreliğine erteliyoruz.” ifadesini kullandı

*TCMB Haziran Piyasa Katılımcıları Anketi yayımlandı
-Haziran ayı sonu TÜFE beklentisi 2.52% (Önceki anket: +2.56%)
-2024 yıl sonu TÜFE beklentisi 43.52% (Önceki anket: +43.64%)
-Bankalar arası Döviz Piyasası cari ay sonu dolar kuru beklentisi 32,6376 TL
-Bankalar arası Döviz Piyasası cari yıl sonu dolar kuru beklentisi 37,7463TL
-2024 yıl sonu cari İşlemler dengesi beklentisi -29.0 milyar dolar
-2024 yıl sonu GSYH büyüme beklentisi +3.3%
-TCMB 1 hafta vadeli repo ihale faiz oranı cari ay sonu beklentisi 50.00%
-TCMB 1 hafta vadeli repo ihale faiz oranı 3 ay sonrası beklentisi 50.00%
 

[PAGE]

*Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: TCMB anketinde enflasyon beklentileri düşmeye ve hedeflerimize yaklaşmaya devam ediyor
-TCMB anketinde enflasyon beklentileri düşmeye ve hedeflerimize yaklaşmaya devam ediyor
-Siyasi istikrar ve güven ortamında, Orta Vadeli Programımızı uygulamayı sürdüreceğiz
-2025 yılında yüzde 20’nin altında, 2026 yılında tek haneli oranlara ulaşmayı hedefliyoruz
-Para politikasının yanı sıra maliye politikası ve verimliliği artıran yapısal reformlar ile sonuç alacağız
-2024 yılının ikinci yarısında başlayacak olan dezenflasyon dönemi istikrar içinde büyüme ve sosyal refahı kalıcı olarak artırma amacımıza da hizmet edecek

*Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek: Enflasyon beklentilerindeki iyileşme sürüyor 
-Programımızla artan güven ve öngörülebilirlik enflasyon beklentilerine de yansıyor
-Yıl sonu enflasyon beklentisindeki gerileme haziranda da devam etti
-12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi yüzde 31,8’e, 24 ay sonrası beklenti yüzde 20,3’e geriledi
-Beklentiler hedeflerimize yakınsamaya devam ettikçe dezenflasyon sürecimiz daha da hızlanacaktır
 

[PAGE]

*Morgan Stanley, 270 baz puan civarındaki Türkiye 5 yıllık CDS’te 217 baz puan hedefiyle satış tavsiye etti 
-Bloomberg HT’de yer alan habere göre, Morgan Stanley Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası para politikası duruşunun daha uzun daha sıkı kalmasını beklediğini belirterek maliye ve gelirler politikasının dezenflasyona desteğinin artmasının baz senaryoları olduğunu söyledi.
-Aralarında Nida Iqbal ve Hande Küçük’ün de olduğu Morgan Stanley analist ve ekonomistleri yayımladıkları notta “Yetkililerin dezenflasyona olan bağlılığı faizin 2025 birinci çeyreğe kadar değişmeyeceği tahminimizi destekliyor” denildi.
-Raporda Türk lirası hakkında iyimser görüşün korunduğu belirtilirken 2025 ortasında Dolar/TL ‘nin 39’a yükseleceği tahmin edildi.

-Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyon açığı arttı
-Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonu Nisan ayında -325,3 milyar dolar (Önceki: -317,6 milyar dolar)
 

[PAGE]

*Tarım ÜFE Mayıs’ta geriledi
-Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi Mayıs’ta yıllık +61.24% (Önceki: +60.77%)
-Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi Mayıs’ta aylık -0.91% (Önceki: +2.71%)

*Hizmet üretim endeksi arttı
-Hizmet üretim endeksi Nisan’da yıllık % +2.3 (Önceki: +6.8%)
-Hizmet üretim endeksi Nisan’da aylık %-2.2 (Önceki: 0.0%)

*Ücret çalışan sayısı arttı
-Ücretli çalışanların sayısı Nisan ayında yıllık % 4,6 arttı (Önceki: +2.6%)
-Ücretli çalışanların sayısı Nisan ayında aylık % 0,2 arttı (Önceki: -0.1%)

[PAGE]

*BAE Enerji Bakanı Al Mazroui: Türkiye’de enerji, tarım, ulaşım, turizmde yatırım olanaklarına bakıyoruz
-AA’da yer alan habere göre, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Enerji Bakanı Suhail bin Mohamed Al Mazroui, Türkiye’nin çok güçlü bir ekonomiye sahip olduğunu belirterek “Türkiye’de sadece enerji tarafında değil, tarımda, ulaşımda, turizmde ve diğer alanlarda da pek çok yatırım olanağına bakıyoruz.” dedi 

*G7 Taslak Bildirgesi: Rusya’nın metal ve enerjiden gelen gelirlerini azaltmaya yönelik çabalar devam edecek
-Rusya’nın savaş makinesine maddi olarak destek veren Çin ve üçüncü taraflara karı önlemler almaya devam edeceğiz
-Rusya’nın metal ve enerjiden gelen gelirlerini azaltmaya yönelik çabaları devam ettirmeye taahhüt ederiz

*Putin, Ukrayna ile ateşkes için Rusya’nın şartlarını açıkladı
-Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’nın birliklerini Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya’dan çekmesi ve NATO’ya katılma isteğinden vazgeçmesi halinde Kiev ile müzakerelere başlayabileceklerini belirterek, “Tarihteki trajik sayfayı kapatmaya, Rusya’nın Ukrayna ve Avrupa ile güvene dayalı iyi komşuluk ilişkilerini yeniden adım adım inşa etmeye çağırıyoruz.” dedi

*NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Putin’in Ukrayna ile ateşkes şartlarına tepki gösterdi
-Ukrayna’nın kendi topraklarından kuvvetlerini çekmesi değil, Rusya’nın işgal ettiği Ukrayna topraklarından kuvvetlerini çekmesi gerekiyor
-Bu bir barış önerisi değildir
-Bu daha fazla saldırganlık ve daha fazla işgal önerisidir

[PAGE]

*Japonya Merkez Bankası politika faizini değiştirmedi
-Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini değiştirmeyerek yüzde 0 ila yüzde 0,1 aralığında bıraktı.
-BoJ iki günlük para politikası toplantısının ardından kararlarını açıkladı.
-Açıklamada, kısa vadeli faiz oranlarının yüzde 0 ila yüzde 0,1 aralığında sabit bırakılmasına karar verildiği bildirildi.
-Banka, tahvil alımları konusunda da mart ayında aldığı kararlara uyacağını belirttiği açıklamada, kararın 8-1 çoğunluk oyu ile alındığı ifade edildi.

*BoJ Başkanı Ueda: Sonraki toplantıda karar verildikten sonra tahvili alımlarının azaltılmasına hemen başlayacağız
-Bir sonraki politika toplantısında karar verildikten sonra Japon devlet tahvili alımlarının azaltılmasına hemen başlayacağız
-Japon devlet tahvili azaltımı proaktif para politikası aracı değil
-Japonya’nın uzun vadeli reel faizleri negatif bölgede kalıyor ve yeterince gevşek
-Kısa vadeli faiz oranını Japon devlet tahvili alımının azaltılmasını da dikkate alarak Temmuz PPK toplantısında belirleyeceğiz
-Kısa vadeli faiz oranlarını ana politika aracı olarak kullanacağız

[PAGE]

*ABD’de UMICH güven endeksi geriledi
-ABD’de Michigan Üniversitesi ay ortası güven endeksi Haziran’da: 65.6 (Beklenti:72.0 Önceki: 69.1)
-ABD’de Michigan Üniversitesi 12 aylık enflasyon beklentisi Haziran’da:% +3.3 (Önceki:%+3.3)
-ABD’de Michigan Üniversitesi 5 yıllık enflasyon beklentisi Haziran’da: %+3.1 (Önceki:%+3.0)

*Fed/Mester: Faizleri indirmek için çok fazla beklememek önemli 
-Enflasyonun duraksamanın ardından tekrar düşüşe geçtiğini görmeye başlıyoruz
-Birkaç ay daha enflasyon verilerinin gerilediğini görmek istiyoruz

*ABD’de ithalat fiyatları geriledi
-ABD’de ithalat fiyatları Mayıs’ta: %-0.4 (Beklenti:%+0.1 Önceki:%+0.9)
-ABD’de ihracat fiyatları Mayıs’ta: %-0.6 (Beklenti:%0.0 Önceki:%+0.5)
 

[PAGE]

*ECB/Lagarde: Hedefimiz enflasyonun 2025’in ikinci yarısında %2’ye ulaşması
-Büyük bir şok veya aşağı yönlü risk gerçekleşmediği sürece hedefimiz enflasyonun 2025’in ikinci yarısında %2’ye ulaşması

*Euro Bölgesi dış ticaret dengesi fazla vermeye devam etti
-Euro Bölgesi dış ticaret dengesi Nisan’da +15.0 milyar euro (Beklenti: +20.0 milyar euro Önceki: +24.1 milyar euro)

*Almanya’da şirket iflasları artmaya devam ediyor
-Almanya’da iflas eden şirket sayısı, yüksek enerji fiyatları ve artan kredi faiz oranları nedeniyle bu yılın ocak-mart döneminde 2023’ün aynı dönemine göre yüzde 26,5 artarak 5 bin 209 oldu

*DIW Enstitüsü, Almanya büyüme tahminini yükseltti
-Alman DIW Enstitüsü, Almanya’nın büyüme beklentisini 2024 için %0.0’dan %0.3’e çıkardı
-Alman DIW Enstitüsü, Almanya’nın büyüme beklentisini 2025 için %1.2’den %1.3’e çıkardı

*Fransa CDS’i 4 yılın en yüksek seviyesine çıktı
-Fransa’nın 5 yıllık CDS’i 36 baz puanla Mayıs 2020’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı (Son kapanış: 31 baz puan)

*ECB/Kazaks: Ana hattan sapma, büyük ve kalıcı veri sürprizleri gerektirir
-Belirsizlik yüksek ancak patika enflasyonu düşürmeye yönelik
-Bazı kısıtlamaları kaldırabiliriz ancak kısıtlayıcılığın derecesini korumalıyız

*ECB/Centeno: ECB ihtiyatlı olmalı 
-ECB faiz indirimi sonrası veriye bağlı kalmalı ve ihtiyatlı olmalı

*Euro Bölgesi ilk açık iş oranı açıklandı 
-Euro Bölgesi açık iş oranı 2024 yılının ilk çeyreğinde %2,9 (2023 yılının son çeyreği: 2.9%, 2023 yılının ilk çeyreği %3,2)

*BoE/Ipsos Anketine göre, İngiltere’de 12 aylık enflasyon beklentisi geriledi
-İngiltere’de kamunun gelecek 12 aylık enflasyon beklentisi Mayıs’ta %2.6 (Önceki: %+2.8)
-İngiltere’de kamunun gelecek 5 yıllık enflasyon beklentisi Mayıs’ta %3.1 (Önceki: %+3.1)
-İngiltere’de kamunu %42’si faizlerin düşmesinin ekonomi için en iyisi olduğunu düşünüyor, bu oran Kasım 2008’den bu yana en yüksek seviye

*BofA, İngiltere büyüme tahminini yükseltti
-BofA, İngiltere büyüme beklentisini 2024 için %0.2’den %0.7’ye yükseltti

[PAGE]

*Fitch, Çin’den elektrikli otomobil ithalatına ek vergi getirilmesinin Avrupa pazarını etkilemesini beklemiyor
-Fitch Ratings, Avrupa Birliği’nin (AB), Çin’de üretilen elektrikli otomobillerin Birlik üyesi ülkelere ithalatına ilave vergi getirmesi halinde Avrupa pazarının etkilenmesini beklemiyor

*FAO, 2024/25 sezonunda çoğu gıda emtia piyasası için istikrarlı bir görünüm öngörüyor
-Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yeni raporuna göre, aşırı hava koşulları, artan jeopolitik gerilimler, ani politika değişiklikleri ve diğer faktörler hassas küresel talep-arz dengelerini bozarak fiyatları ve küresel gıda güvenliğini etkileyebilecek olsa da, dünyada başlıca gıda emtianın çoğunda arzın 2024/25 döneminde yeterli olması bekleniyor

*Çin’de yuan cinsi kredi artışı beklentilerin altında kaldı
-Çin’de yuan cinsi krediler Mayıs sonunda yıllık %+9.3 (Beklenti: %+9.5)
-Çin’de yuan cinsi yeni krediler Ocak-Mayıs döneminde 11.14 trilyon yuan
-Çin’de M1 para arzı Mayıs’ta yıllık %-4.2 ile kayıt tutulduğundan bu yana en büyük düşüşü gösterdi
-Çin’de M2 para arzı Mayıs’ta yıllık %+7.0 (Beklenti: %+7.2)
-Çin’de M2 para azındaki büyüme en yavaş büyüme olarak kayıtlara geçti

*Piyasalarda son durum
-Saat 17.30 itibarıyla BIST 100 endeksi yüzde 0.6 artışla seyrediyor. Dolar/TL yüzde 1.2 yükselişle 32.6955 seviyesinde hareket ediyor. Brent petrolün varil fiyatı vadeli işlemlerde 81.78 dolar seviyesinde yatay hareket ediyor. Altının onsu yüzde 1.3 değer kazancıyla 2.332 dolardan alıcı buluyor.

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli kurumlara bağlı olarak emtia ve özellikle altın piyasalarında trader ve danışmanlık yaptı. Medya sektöründe (Matriks, BloombergHT vb) uzun yıllar çeşitli pozisyonlarda çalıştı.