Parola kavramฤฑ yรผzyฤฑllardฤฑr hayatฤฑmฤฑzda ve parolalarฤฑn bilgi iลlem dรผnyasฤฑna giriลi birรงoฤumuzun hatฤฑrlayabileceฤinden bile eskiye dayanฤฑyor. Ortalama bir kiลinin hatฤฑrlamasฤฑ gereken 100 giriล bilgisi olduฤu ve bu sayฤฑnฤฑn gittikรงe arttฤฑฤฤฑ bir รงaฤda yaลฤฑyoruz. Birรงok kiลi, kendilerine kolaylฤฑk olsun diye, kฤฑsa yollarฤฑ tercih ediyor ve sonucunda da gรผvenlikle ilgili sorunlar ortaya รงฤฑkฤฑyor. Bir siber suรงlu ile kiลisel ve finansal bilgileriniz arasฤฑndaki tek ลeyin parola olduฤunu dรผลรผnรผrsek, sahtekarlarฤฑn giriล bilgilerini รงalmaya veya kฤฑrmaya neden bu kadar istekli olduฤunu anlayabiliriz. ย Parolalar dijital dรผnyanฤฑn sanal anahtarlarฤฑdฤฑr. Online bankacฤฑlฤฑฤa, e-posta ve sosyal medya hizmetlerine, Netflix hesaplarฤฑna ve bulut depolamasฤฑnda bulunan tรผm verilere eriลim saฤlar. ย
Giriล bilgilerine sahip olan bilgisayar korsanlarฤฑ neler yapabilir:
Kiลisel kimlik bilgilerini รงalmak ve bu bilgileri baลka suรงlulara satmak
Hesabฤฑn kendisine eriลim saฤlama olanaฤฤฑnฤฑ baลkalarฤฑna satmak. Karanlฤฑk aฤdaki suรงlu sitelerinde bu kimlik bilgileriyle ticaret yapฤฑlฤฑr. Bu bilgileri alan kรถtรผ niyetli kiลiler, รผcretsiz taksi yolculuklarฤฑndan ve video yayฤฑnlarฤฑndan ele geรงirilen uรงuล mili hesaplarฤฑyla indirimli seyahatlere kadar her ลeye eriลim saฤlayabilir.
Aynฤฑ parolayฤฑ kullandฤฑฤฤฑnฤฑz diฤer hesaplara giriล yapmak iรงin parolalarฤฑ kullanmak.
Bilgisayar korsanlarฤฑ parolalarฤฑ nasฤฑl รงalฤฑyor?ย
Kimlik avฤฑ ve sosyal mรผhendislik
ฤฐnsan, hata yapabilen ve tahmin edilebilir bir varlฤฑktฤฑr. Ayrฤฑca, acele etmemiz istendiฤinde yanlฤฑล kararlar vermeye de eฤilimliyiz. Siber suรงlular, sosyal mรผhendislik yoluyla bu zayฤฑflฤฑklarฤฑmฤฑzdan faydalanฤฑrlar. Sosyal mรผhendislik, yapmamamฤฑz gereken bir ลeyi yapmamฤฑz iรงin tasarlanan psikolojik bir kandฤฑrmadฤฑr. Kimlik avฤฑ bรผyรผk ihtimalle bunun en bilinen รถrneฤidir. Kimlik avฤฑnda bilgisayar korsanlarฤฑ arkadaล, aile ve iล iliลkiniz bulunan ลirketler gibi gerรงek kiลilerin kimliฤine bรผrรผnรผr. Size gelen e-posta veya mesaj gerรงek gibi gรถrรผnรผr, ancak e-postada veya mesajda kรถtรผ amaรงlฤฑ bir baฤlantฤฑ ya da ek bulunur. Bu baฤlantฤฑya veya eke tฤฑkladฤฑฤฤฑnฤฑzda kรถtรผ amaรงlฤฑ bir yazฤฑlฤฑm indirirsiniz ya da kiลisel bilgilerinizi girmeniz gereken bir sayfaya yรถnlendirilirsiniz.ย
Burada aรงฤฑkladฤฑฤฤฑmฤฑz รผzere kimlik avฤฑ saldฤฑrฤฑsฤฑyla ilgili iลaretleri fark etmenin birรงok yolu vardฤฑr. Dolandฤฑrฤฑcฤฑlar, kurbanlarฤฑnฤฑn giriล bilgilerini ve diฤer kiลisel bilgilerini ele geรงirmek iรงin doฤrudan telefonla arayarak, genellikle teknik destek ekibi mรผhendisi gibi davranฤฑr. Bu tekniฤe โsesli kimlik hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑโ (ses tabanlฤฑ kimlik hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑ) denir.
Kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑmlarย
Parolalarฤฑnฤฑzฤฑ ele geรงirmek iรงin kullanฤฑlan popรผler yollardan biri de kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑmlardฤฑr. Kimlik avฤฑ e-postalarฤฑ, bu tรผrdeki saldฤฑrฤฑlar arasฤฑnda baลlฤฑca vektรถrdรผr. Kรถtรผ amaรงlฤฑ รงevrimiรงi bir reklama (zararlฤฑ reklam) tฤฑklayarak veya gรผvenliฤi ihlal edilmiล bir web sitesini ziyaret ederek (istemeden indirme) kurban durumuna dรผลebilirsiniz. ESET araลtฤฑrmacฤฑsฤฑ Lukas Stefanko tarafฤฑndan birรงok kez gรถsterildiฤi รผzere kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑmlar, sฤฑklฤฑkla รผรงรผncรผ taraf uygulama maฤazalarฤฑnda bulunan ve gerรงek gรถzรผken bir telefon uygulamasฤฑnda gizlenmiล bile olabilir.ย
Bilgi รงalmak iรงin kullanฤฑlan รงeลitli tรผrlerde kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑm bulunur, ancak en yaygฤฑn olanlarฤฑndan bazฤฑlarฤฑ bastฤฑฤฤฑnฤฑz tuลlarฤฑ kaydetmek veya cihazฤฑnฤฑzฤฑn ekran gรถrรผntรผsรผnรผ alarak, bu gรถrรผntรผyรผ saldฤฑrganlara gรถndermek รผzere tasarlanฤฑr.
Deneme yanฤฑlma saldฤฑrฤฑlarฤฑย
Ortalama bir kiลinin bilmesi gereken ortalama parola sayฤฑsฤฑ 2020 yฤฑlฤฑnda %25โlik bir artฤฑล gรถsterdi. Bunun sonucunda birรงoฤumuz hatฤฑrlamasฤฑ kolay parolalar seรงip bunlarฤฑ birden รงok sitede kullanฤฑyoruz. Ancak bu durum deneme yanฤฑlma saldฤฑrฤฑsฤฑ denilen teknikler iรงin kapฤฑlarฤฑ aralayabilir. Bunlardan en yaygฤฑn olanlarฤฑndan biri kimlik hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑdฤฑr. Bu teknikte saldฤฑrganlar, daha รถnce ele geรงirilmiล bรผyรผk hacimli kullanฤฑcฤฑ/parola kombinasyonlarฤฑnฤฑ otomatik bir yazฤฑlฤฑma yรผkler. Daha sonra bu araรง, kombinasyonlarฤฑ birรงok sitede deneyerek eลleลme bulmaya รงalฤฑลฤฑr. Bu sayede korsanlar yalnฤฑzca bir parola ile birรงok hesabฤฑnฤฑzฤฑ ele geรงirebilir. Bir hesaplamaya gรถre geรงtiฤimiz yฤฑl dรผnya genelinde bu ลekilde 193 milyar deneme olduฤu hesaplandฤฑ. Geรงtiฤimiz gรผnlerde bu teknikle ilgili olarak Kanada hรผkรผmeti kurban durumuna dรผลtรผ. Diฤer bir deneme yanฤฑlma tekniฤi ise parola pรผskรผrtmedir. Bu teknikte korsanlar, yaygฤฑn olarak kullanฤฑlan parolalarฤฑ deneyerek sizin hesabฤฑnฤฑzฤฑn parolasฤฑnฤฑ kฤฑrmak iรงin otomatik bir yazฤฑlฤฑm kullanฤฑr.
Tahmin
Deneme yanฤฑlma yoluyla parolanฤฑzฤฑ ele geรงirmek iรงin otomatik araรงlara sahip olmalarฤฑna raฤmen, bilgisayar korsanlarฤฑ bazen bu araรงlara ihtiyaรง duymadan, deneme yanฤฑlma saldฤฑrฤฑlarฤฑnda kullanฤฑlan daha sistematik yaklaลฤฑmฤฑn tam tersine yalnฤฑzca basit bir tahminle parolanฤฑzฤฑ ele geรงirebilir. 2020 yฤฑlฤฑndaki en รงok kullanฤฑlan parola โ123456โ idi, ikinci sฤฑrada ise โ123456789โ geliyordu. En รงok kullanฤฑlan parolalar arasฤฑnda dรถrdรผncรผ sฤฑrada ise โparolaโ kelimesi yer alฤฑyordu. Birรงok kiลi gibi birden รงok hesapta aynฤฑ parolayฤฑ kullanฤฑyor veya benzer bir parola belirliyorsanฤฑz saldฤฑrganlarฤฑn iลini kolaylaลtฤฑrฤฑyor, kimlik hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑ ve dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk ile ilgili riskinizi artฤฑrฤฑyorsunuz demektir.
Omuz รผzerinden sinsice izlemeย
ลu ana kadar incelediฤimiz parola ihlalleri sanal ortamda uygulanan yรถntemlerdi. Ancak kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn azalmasฤฑ ve birรงok รงalฤฑลanฤฑn ofiste รงalฤฑลmaya yeniden baลlamasฤฑyla birlikte, denenmiล ve iลe yaradฤฑฤฤฑ onaylanmฤฑล bazฤฑ dinleme tekniklerinin de risk oluลturduฤunu hatฤฑrlatmakta fayda var. Omuz รผzerinden sinsice izlemenin hala risk oluลturmasฤฑnฤฑn tek nedeni bu deฤildir. Geรงtiฤimiz gรผnlerde ESET รงalฤฑลanฤฑ Jake Moore, basit bir teknik kullanarak birinin Snapchat hesabฤฑnฤฑ ele geรงirmenin ne kadar kolay olduฤunu gรถstermek iรงin bir deney yaptฤฑ. Bu saldฤฑrฤฑnฤฑn Wi-Fi รผzerinden dinleme yรถntemiyle gerรงekleลtirildiฤi ve โbaฤlantฤฑyฤฑ izinsiz izlemeโ olarak bilinen yรผksek teknoloji versiyonunda, herkese aรงฤฑk Wi-Fi baฤlantฤฑlarฤฑnฤฑ izleyen korsanlar aynฤฑ aฤa baฤlฤฑ olduฤunuz sรผre iรงerisinde girdiฤiniz parolanฤฑzฤฑ รงalar. Her iki teknik de yฤฑllardฤฑr kullanฤฑyor ve tehdit oluลturmaya devam ediyor. ย ย
Giriล bilgilerinizi nasฤฑl koruyabilirsiniz?
Bu teknikleri engellemek iรงin birรงok ลey yapabilirsiniz. Parolanฤฑza ikinci bir kimlik doฤrulama ekleyebilirsiniz, parolalarฤฑnฤฑzฤฑ daha etkili bir ลekilde yรถnetebilirsiniz veya saldฤฑrฤฑ gerรงekleลmeden รถnce hฤฑrsฤฑzฤฑ durdurmaya yรถnelik adฤฑmlar atabilirsiniz. ESET uzmanlarฤฑ bilgilerinizi korumak iรงin yapabileceklerinizi ลu ลekilde รถzetliyor; ย
Bankacฤฑlฤฑk, e-posta ve sosyal medya hesaplarฤฑnฤฑz baลta olmak รผzere tรผm รงevrimiรงi hesaplarฤฑnฤฑzda yalnฤฑzca gรผรงlรผ ve eลsiz parolalar veya geรงiล kodlarฤฑ kullanฤฑn
Birden รงok hesapta aynฤฑ giriล bilgilerini kullanmaktan veya yaygฤฑn olarak yapฤฑlan parola hatalarฤฑndan kaรงฤฑnฤฑn
Tรผm hesaplarฤฑnฤฑzda iki faktรถrlรผ kimlik doฤrulamaya (2FA) geรงiล yapฤฑn
Tรผm siteler ve hesaplar iรงin gรผรงlรผ, benzersiz parolalarฤฑ saklayan ve bu sayede giriล yapmayฤฑ kolaylaลtฤฑrฤฑp gรผvenli hale getiren bir parola yรถneticisi kullanฤฑn
Bir saฤlayฤฑcฤฑ, bilgilerinizin ihlal edildiฤini size bildirir bildirmez parolanฤฑzฤฑ deฤiลtirin
Giriล yapmak iรงin yalnฤฑzca HTTPS siteler kullanฤฑn
Doฤrulanmayan e-postalardaki baฤlantฤฑlara tฤฑklamayฤฑn veya ekleri aรงmayฤฑn
Yalnฤฑzca resmi uygulama maฤazalarฤฑndan uygulama indirin
Tรผm cihazlarฤฑnฤฑz iรงin saygฤฑn bir saฤlayฤฑcฤฑnฤฑn gรผvenlik yazฤฑlฤฑmฤฑna yatฤฑrฤฑm yapฤฑnย
Tรผm iลletim sistemlerinin ve uygulamalarฤฑn en gรผncel sรผrรผmde olduฤundan emin olun
Ortak kullanฤฑm alanlarฤฑnda omuz รผzerinden sinsice izleyenlere karลฤฑ dikkatli olun
Herkese aรงฤฑk Wi-Fi kullanฤฑyorsanฤฑz asla bir hesaba giriล yapmayฤฑn, giriล yapmanฤฑz gerekirse VPN kullanฤฑn ย
รnรผmรผzdeki on yฤฑl iรงerisinde parolalarฤฑn tarihe karฤฑลacaฤฤฑ tahmin ediliyor. Ancak parolaya alternatif yรถntemler hรขlรข parolanฤฑn yerini alma konusunda zorluklarla karลฤฑlaลฤฑyor. Dolayฤฑsฤฑyla bu konuda kullanฤฑcฤฑlar inisiyatifi ele almalฤฑdฤฑr. Dikkatli olun ve giriล verilerinizi gรผvende tutun. ย
