ABD ve Avrupa’daki havayollarฤฑ, motor รผreticisi Pratt & Whitney’in (P&W) geรงen ay bir รผrรผn geri รงaฤฤฑrma aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan uรงuล iptallerinden kaรงฤฑnmak iรงin yedek parรงa bulma yarฤฑลฤฑna girdi.
P&W’nin Temmuz ayฤฑnda Airbus uรงaklarฤฑndan binden fazla motorun รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ ve denetlenmesi gerekeceฤini aรงฤฑklamasฤฑ, ABD’de Spirit Airlines, JetBlue Airways ve Hawaiian Airlines ve Avrupa’da Wizz Air dahil olmak รผzere รงok sayฤฑda havayolunu uรงuล programlarฤฑnฤฑ deฤiลtirmeye ya da uรงaklarฤฑnฤฑ yere รงekmeye zorladฤฑ.
Birรงok hava yolu operasyonlarฤฑnda deฤiลikliฤe gitti
Wizz Air, aรงฤฑklama sonrasฤฑ bรผyรผme hedefini dรผลรผrรผrken bazฤฑ uรงuลlarฤฑ veya rotalarฤฑ geรงici olarak askฤฑya almayฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผ belirtti ve motor sorunlarฤฑnฤฑn bakฤฑm operasyonlarฤฑ รผzerinde baskฤฑ oluลturduฤu konusunda uyarฤฑda bulundu.
Spirit Airlines bu ay yatฤฑrฤฑmcฤฑlara, uรงacak daha az uรงakla dรถrdรผncรผ รงeyrekte ve 2024’รผn baลlarฤฑnda muhtemelen ihtiyaรงlarฤฑnฤฑn รผzerinde personel รงalฤฑลtฤฑracaklarฤฑnฤฑ belirtti.
JetBlue CEO’su Joanna Geraghty, bu ay yatฤฑrฤฑmcฤฑlara, ลirketin รถnรผmรผzdeki ay uรงaklardan belli sayฤฑda motor รงฤฑkarmanฤฑn etkilerini en aza indirmek iรงin motor kiralamak istediฤini sรถyledi.
Geraghty, โKendi baลฤฑmฤฑza alabileceฤimiz mevcut tรผm รถnlemleri almaya รงalฤฑลฤฑyoruz ancak bilindiฤi รผzere arz oldukรงa kฤฑsฤฑtlฤฑโ ifadelerini kullandฤฑ.
P&W, belirli motor parรงalarฤฑnฤฑ รผretmek iรงin kullanฤฑlan metaldeki kirlenmenin รงatlaklara neden olabileceฤini keลfettikten sonra geri รงaฤฤฑrmayฤฑ yayฤฑmlamฤฑลtฤฑ. Konuyla ilgili aรงฤฑklamada bulunan P&W’nin รงatฤฑ ลirketi Raytheon Technologies (RTX), ลirketin 3 bin diลli turbofan motorundan yaklaลฤฑk 1.200’รผnรผn planlanandan daha รถnce denetlenmesi gerektiฤini duyurdu. Eylรผl ortasฤฑna kadar bu denetimlerin yaklaลฤฑk 200’รผ gerรงekleลtirilecek.
2016 yฤฑlฤฑnda tanฤฑtฤฑlan GTF motoru, dรผnyanฤฑn en รงok satan uรงaฤฤฑ olan Airbus A320neo dar gรถvde jetinde kullanฤฑlabilen iki motordan biri olarak biliniyor. Melius Research Analisti Rob Spingarn, geri รงaฤฤฑrmalarฤฑn RTX’in nakit akฤฑลฤฑnฤฑ tehdit ettiฤini, ancak yaลanan durumun P&Wโnin gรผvenilir bรผyรผk ticari motor รผretici olarak itibarฤฑnฤฑn zarar gรถrmesi gibi รงok daha kรถtรผ bir sonucu olabileceฤinin altฤฑnฤฑ รงizdi.
RTX zarar gรถren havayollarฤฑnฤฑ tazmin etme sรถzรผ verdi
รte yandan RTX zarar gรถren havayollarฤฑnฤฑ tazmin etme sรถzรผ verdi. ลirket CEOโsu Greg Hayes geรงtiฤimiz ay gerรงekleลtirilen bir toplantฤฑda geri รงaฤฤฑrmanฤฑn ne RTX ne de P&W iรงin varoluลsal bir tehdit olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ancak โpahalฤฑโ olacaฤฤฑnฤฑ kabul etti.
Bรผyรผk motor รผreticileri Boeing ve Airbus yeni uรงak talebini karลฤฑlamakta zorlandฤฑฤฤฑndan, uรงak motoru arzฤฑ bir yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir kฤฑsฤฑtlฤฑ bir ลekilde saฤlanabiliyor.
Danฤฑลmanlฤฑk ลirketi IBA’ya gรถre 57’den fazla havayolunun GTF ile รงalฤฑลan uรงaklarฤฑ park edilmiล veya depolanmฤฑล durumda.
Veri saฤlayฤฑcฤฑ Cirium tarafฤฑndan yapฤฑlan analiz, ลu ana kadar teslim edilen GTF ile รงalฤฑลan A320 filosunun yaklaลฤฑk yรผzde 11’inin ลu anda park edilmiล durumda olduฤunu, bu oranฤฑn CFM International tarafฤฑndan รผretilen rakip Leap motorlarฤฑyla รงalฤฑลan uรงaklar iรงin yรผzde 2’nin biraz รผzerinde olduฤunu ortaya รงฤฑkardฤฑ.
Park halindeki bu uรงaklarฤฑn neredeyse รผรงte biri, iflas iลlemleri sonuรงlanana kadar operasyonlarฤฑ askฤฑya alฤฑnan Hintli havayolu ลirketi Go First’e ait.
Sorun havayollarฤฑnฤฑ yetersiz kapasiteye bฤฑrakabilir
Cirium’un danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Ascend Baลkanฤฑ Rob Morris, P&W motorlarฤฑnฤฑn geri รงaฤrฤฑlmasฤฑnฤฑn “havayollarฤฑnฤฑ potansiyel olarak yetersiz kapasiteye bฤฑrakan istenmeyen yeni bir sorun” olduฤunu sรถyledi.
Wizz, geri รงaฤฤฑrma nedeniyle yaz bรผyรผme hedefini yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 30’dan yรผzde 25’e dรผลรผrdรผ. Havayolunun CEOโsu Jรณzsef Vรกradi, bu durumun tedarik zinciri sorunlarฤฑna katkฤฑda bulunduฤunu sรถyledi. Vรกradi mevcut durumun, รงok az sayฤฑda yedek motor ve sฤฑkฤฑลฤฑk onarฤฑm programlarฤฑyla birlikte “uรงaฤฤฑn kullanฤฑlabilirliฤini ve operasyonlarฤฑn bรผtรผnlรผฤรผnรผ etkileyen รถnemli bir problem olduฤunu belirtti.
Eski uรงaklara olan talep arzฤฑ geรงti
Bununla birlikte havayollarฤฑ artan seyahat talebine yanฤฑt verebilmek iรงin kira sรถzleลmelerini uzatma yoluna giderken eski uรงaklara olan talep de arzฤฑ geรงmiล durumda.
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk havacฤฑlฤฑk kiralama ลirketi AerCap’in CEO’su Aengus Kelly, ikinci รงeyrekte kullanฤฑlmฤฑล uรงak satฤฑลlarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 40’ฤฑnฤฑn havayollarฤฑna gittiฤini bu rakamฤฑn, pandemiden รถnce yรผzde 20 olduฤunu belirtti. AerCap’in ikinci รงeyrek varlฤฑk satฤฑลlarฤฑnฤฑn yรผzde 40’ฤฑnฤฑ temsil eden motorlar da ciddi talep gรถrรผyor.
Uzmanlar havacฤฑlฤฑkta yaลanan temel arz ve talep dengesizliฤinin birkaรง yฤฑl sรผrebileceฤine dikkat รงekiyor.
