Tรผrkiye Hazฤฑr Beton Birliฤinin 2020 raporuna gรถre geรงen yฤฑl TรFE %14,6 ve รFE %25,2 oranฤฑnda artฤฑล gรถsterirken, Hazฤฑr Beton Fiyat Endeksi sadece %11,3 oranฤฑnda arttฤฑ.
Tรผrkiye Hazฤฑr Beton Birliฤi (THBB), รผlkemiz ekonomisine รถnemli katkฤฑlar sunan hazฤฑr beton sektรถrรผnรผ 2020 yฤฑlฤฑ รถzelinde bilimsel olarak analiz eden โHazฤฑr Beton Sektรถr Raporuโnu aรงฤฑkladฤฑ. Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK), T.C. Merkez Bankasฤฑ, Tรผrkiye Odalar ve Borsalar Birliฤi (TOBB) verileri ile THBB ve รผyelerinin saฤladฤฑฤฤฑ veriler ve bilgiler ฤฑลฤฑฤฤฑnda hazฤฑrlanan Rapor, Tรผrkiye ekonomisi, inลaat sektรถrรผ ve hazฤฑr beton sektรถrรผne yรถnelik detaylฤฑ analizler, deฤerlendirmeler ve projeksiyonlar iรงeriyor. Son yฤฑllarda hazฤฑr beton sektรถrรผnรผn ciddi oranda kรผรงรผldรผฤรผnรผ ortaya koyan Rapor, รผlkenin sรผrdรผrรผlebilir kalkฤฑnmasฤฑ iรงin โฤฐnลaat Sektรถrรผ Strateji Belgesiโ hazฤฑrlanmasฤฑ gerektiฤine dikkat รงekiyor.
Tรผrkiye hazฤฑr beton รผretiminde Avrupaโnฤฑn lideridir
Tรผrkiyeโde standartlara uygun beton รผretilmesi ve inลaatlarda doฤru beton uygulamalarฤฑnฤฑn saฤlanmasฤฑ iรงin 33 yฤฑldฤฑr รงalฤฑลan THBB, kalite, รงevre, sรผrdรผrรผlebilirlik ve iล gรผvenliฤi uygulamalarฤฑyla inลaat, hazฤฑr beton ve ilgili sektรถrlerin geliลimine bรผyรผk katkฤฑ saฤlamaktadฤฑr.
THBBโnin temsilcisi olduฤu hazฤฑr beton sektรถrรผ, 2019 verilerine gรถre yฤฑllฤฑk 77 milyon metrekรผpรผ bulan รผretimi, 17 milyar Tรผrk lirasฤฑnฤฑ aลan cirosu, 31 bini aลan istihdam hacmi ile Tรผrkiye ekonomisi ve inลaat sektรถrรผ aรงฤฑsฤฑndan รงok รถnemli bir yerde durmaktadฤฑr. รlkemiz beton รผretiminde 2009โdan bu yana Avrupaโnฤฑn lideridir. Sektรถrรผmรผz, inลaat sektรถrรผne ve buna baฤlฤฑ olarak รผlke ekonomisine bรผyรผk katkฤฑ saฤlamaktadฤฑr. Bu durum, hazฤฑr beton sektรถrรผnรผn inลaat sektรถrรผnรผn en temel kolu olduฤunu gรถstermektedir.
Hazฤฑr beton sektรถrรผ, 2017 yฤฑlฤฑna kadar istikrarlฤฑ bir bรผyรผme trendi gรถstermiล ve 2017 yฤฑlฤฑnda yฤฑllฤฑk 115 milyon metrekรผp รผretim ile zirvesine ulaลmฤฑลtฤฑr. 2018 yฤฑlฤฑnda inลaat sektรถrรผnรผn daralmasฤฑ ve bunun devam etmesi ile 2019 yฤฑlฤฑnda keskin bir dรผลรผล yaลanmฤฑลtฤฑr. Hazฤฑr beton sektรถrรผ 2019 yฤฑlฤฑndaki รผretim deฤeri ile 10 yฤฑl geriye dรถnmรผลtรผr. Hacimsel dรผลรผล ile beraber firma ve tesis sayฤฑlarฤฑnda da belirgin bir azalma meydana gelmiลtir.
Hazฤฑr beton fiyatฤฑ hem รFE hem de TรFE’nin oldukรงa gerisinde kalmฤฑลtฤฑr
2020 yฤฑlฤฑnda TรFE %14,6 ve รFE %25,2 artฤฑล gรถsterirken, Hazฤฑr Beton Fiyat Endeksi sadece %11,3 oranฤฑnda artmฤฑลtฤฑr. Hazฤฑr beton fiyatฤฑ hem รFE hem de TรFE’nin oldukรงa gerisinde kalmฤฑลtฤฑr. TรฤฐK tarafฤฑndan yayฤฑmlanan bu bilgiler ฤฑลฤฑฤฤฑnda hazฤฑr beton fiyatฤฑnฤฑn 2020 yฤฑlฤฑnda anormal artฤฑล gรถsterdiฤi ile ilgili haber ve basฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn gerรงekรงi olmadฤฑฤฤฑ gรถrรผlmektedir. Ham madde fiyatlarฤฑndaki artฤฑล, faizlerin yรผkselmesi ve talepteki dalgalanma gibi birรงok olumsuz geliลmeye raฤmen hazฤฑr beton รผreticileri, hazฤฑr beton fiyatฤฑnฤฑ olmasฤฑ gereken seviyede tutamamฤฑลtฤฑr. 2016-2020 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda รFE %128, dolar kuru ise %158 artฤฑล gรถstermiลtir. Bu artฤฑล hazฤฑr beton fiyatฤฑnda %78 olarak kalmฤฑลtฤฑr. Kฤฑsacasฤฑ รFE’ye oranla %50’lik bir kayฤฑp yaลanmฤฑลtฤฑr.
Ham madde fiyatlarฤฑndaki ani ve yรผksek artฤฑลla hazฤฑr beton รผreticisini maฤdur etmiลtir
2020 yฤฑlฤฑnda talebin dalgalฤฑ olmasฤฑ, รงok hฤฑzlฤฑ deฤiลen koลullar ve belirsizlikler nedeniyle sektรถrรผn maliyet ve fiyatlandฤฑrma (maliyet odaklฤฑ) politikasฤฑnda sorunlar yaลanmฤฑลtฤฑr. รzellikle sabit fiyatlฤฑ sรถzleลmeler, ham madde fiyatlarฤฑndaki ani ve yรผksek artฤฑลla hazฤฑr beton รผreticisini maฤdur etmiลtir. Nakit akฤฑล yรถnetimi, alacak ve risk takibi ve pazar analizi de firmalarฤฑn sorun yaลadฤฑฤฤฑ konular olmuลtur. Bazฤฑ firmalar tesislerini kapatmฤฑล veya azaltmฤฑล ve ekipmanฤฑnฤฑ Afrika ve Orta Doฤu รผlkelerine satarak nakde dรถnmek zorunda kalmฤฑลtฤฑr. Ancak, pandemi sonrasฤฑ beklenmedik seviyede gerรงekleลen ani talep, firmalarฤฑ ekipman ve personel yรถnetimi konularฤฑnda hazฤฑrlฤฑksฤฑz yakalamฤฑลtฤฑr. Yรผksek rekabet seviyesi รผreticileri olumsuz etkileyen bir baลka unsur olmuลtur.
Sektรถrรผn 2020 yฤฑlฤฑnda %17-%22 arasฤฑnda bir bรผyรผme gerรงekleลtirdiฤi tahmin ediliyor
2020 yฤฑlฤฑnda iniลli ve รงฤฑkฤฑลlฤฑ bir sรผreรง yaลayan hazฤฑr beton sektรถrรผ tรผm olumsuzluklara raฤmen bรผyรผmeyi baลarmฤฑลtฤฑr. Elbette bu bรผyรผmenin ana nedeni, konut talebini arttฤฑrmak ve buna baฤlฤฑ olarak yeni projelerin baลlamasฤฑnฤฑ kolaylaลtฤฑrmak adฤฑna konut kredisi faizlerinin haziran-aฤustos dรถneminde dรผลรผk seviyelerde kalmasฤฑ olmuลtur. Ancak, daha sonra faizlerin artmasฤฑ ile yakalanan ivme azalmฤฑลtฤฑr. Hazฤฑr beton sektรถrรผnรผn 2020 yฤฑlฤฑnda %17-%22 arasฤฑnda bir bรผyรผme gerรงekleลtirdiฤi tahmin edilmektedir.
Yapฤฑlan sektรถr araลtฤฑrmasฤฑ kapsamฤฑnda 2021 yฤฑlฤฑnda hazฤฑr beton sektรถrรผnรผn kรถtรผmser senaryoda 2020 yฤฑlฤฑ ile aynฤฑ kalacaฤฤฑ, iyimser senaryoda ise %9 kadar bรผyรผyebileceฤi tahmin edilmektedir. Sonuรง olarak; bu iki farklฤฑ senaryo ortak bir noktada buluลtuฤunda 2021 yฤฑlฤฑ iรงin sektรถrel bรผyรผme beklentisinin %5 civarฤฑnda olduฤu sรถylenebilir.
Hazฤฑr beton sektรถrรผ yeterli desteฤi alamฤฑyor
Hazฤฑr Beton Sektรถrรผ Raporu ile ilgili deฤerlendirmelerde bulunan Tรผrkiye Hazฤฑr Beton Birliฤi Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Yavuz Iลฤฑk, inลaat sektรถrรผnde son yฤฑllarda yaลanan iflas ve konkordatolar, vadelerin uzamasฤฑ, talebin รถngรถrรผlemez olmasฤฑ, ham madde fiyatlarฤฑndaki ani artฤฑลlar, yรผksek rekabet seviyesi, yatฤฑrฤฑm kalemlerinin dรถviz kuruna baฤlฤฑ olmasฤฑ gibi birรงok neden รผreticileri kรผรงรผlmeye, risk almamaya ve gรผnรผ kurtarmaya doฤru sรผrรผklediฤine dikkat รงekti. Bunlara ilave olarak hazฤฑr betonun, รผretimden sonra iki saat gibi kฤฑsa bir sรผre iรงerisinde taลฤฑnarak yerine yerleลtirilmesi gereken son derece hassas ve kritik bir yapฤฑ malzemesi olduฤunu ifade eden Yavuz Iลฤฑk, sektรถrรผn yasak saatler, istiap haddi, tesisler iรงin ลehre yakฤฑn yer tahsisi, imar durumlarฤฑ gibi sorunlardan da olumsuz etkilendiฤini ve hazฤฑr beton sektรถrรผnden รงok ลey beklendiฤini ancak bunu baลarmasฤฑ iรงin sektรถrรผn yeterli destek alamadฤฑฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizdi.
โฤฐnลaat Sektรถrรผ Strateji Belgesiโ bir an รถnce hazฤฑrlanmalฤฑ ve uygulanmalฤฑdฤฑr
รlkemiz รถzelinde inลaat sektรถrรผ ve hazฤฑr beton sektรถrรผ iรงin yeni normalde birtakฤฑm zorluklar ortaya รงฤฑksa da bรผyรผk resme bakฤฑldฤฑฤฤฑnda oluลabilecek fฤฑrsatlar gรถrรผldรผฤรผnรผ ifade eden Yavuz Iลฤฑk, โฤฐnลaat ve inลaat sektรถrรผne hizmet eden diฤer sektรถrlerin sรผrdรผrรผlebilir bรผyรผmesi, ancak bรผtรผncรผl bir kalkฤฑnma modeli ile hayata geรงebilir. Bu model รผlkenin sรผrdรผrรผlebilir kalkฤฑnmasฤฑ iรงin de gereklidir. Bu nedenle, โฤฐnลaat Sektรถrรผ Strateji Belgesiโ bir an รถnce hazฤฑrlanmalฤฑ ve uygulanmalฤฑdฤฑr. Bu stratejiye uygun olarak da hazฤฑr beton sektรถrรผ ve diฤer ilgili tรผm sektรถrler kendi stratejilerini ve yol haritalarฤฑnฤฑ belirlemelidir.โ dedi.
