Adalet Bakanฤฑ Bekir Bozdaฤ, รผzerinde รงalฤฑลฤฑlan kira dรผzenlemesiyle miktar รผzerinden deฤil oran รผzerinden belirleme yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ belirterek, “Son aลamaya gelindiฤini ifade etmek isterim. Bu, geรงici bir dรผzenleme olacaktฤฑr, altฤฑnฤฑ รงizeyim. Kalฤฑcฤฑ bir dรผzenleme deฤil, geรงici bir dรผzenleme yapacaฤฤฑz.” dedi.
Bozdaฤ, Yozgat’ta Cemil รiรงek Personel Eฤitim Merkezi’nde yargฤฑ muhabirleriyle bir araya geldiฤi toplantฤฑda, kira konusunda fahiล artฤฑลlarฤฑn talep edildiฤini, bu artฤฑลlar karลฤฑsฤฑnda kiracฤฑlarฤฑn zorda kaldฤฑฤฤฑnฤฑ, รถzellikle ฤฐstanbul’da bunun bรผyรผk bir soruna dรถnรผลtรผฤรผnรผ belirtti.
Ev sahibinin ve kiracฤฑnฤฑn hukukunu koruyarak kiralarda fahiล fiyatlarฤฑn รถnรผne geรงmek iรงin bir formรผl arayฤฑลฤฑnda olunduฤunu dile getiren Bozdaฤ, bu konuda รevre, ลehircilik ve ฤฐklim Deฤiลikliฤi, Adalet, Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlฤฑklarฤฑnฤฑn ortak รงalฤฑลma yaptฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlattฤฑ.
Bakan Bozdaฤ, รevre, ลehircilik ve ฤฐklim Deฤiลikliฤi Bakanlฤฑฤฤฑnda kendisinin de yer aldฤฑฤฤฑ toplantฤฑda, bazฤฑ baลlฤฑklar รผzerinde durulduฤuna dikkati รงekerek, ลรถyle devam etti:
“Birinci baลlฤฑk ilk defa kiraya verecek ev sahibi ile kiraya tutacak kiลi arasฤฑnda kira miktarฤฑyla ilgili nasฤฑl bir รถlรงรผ konabilir, iki tarafฤฑn hukukunu koruyan bununla ilgili รงalฤฑลma yapฤฑlmasฤฑ talimatฤฑnฤฑ verdik. Arkasฤฑndan oturanlarla ilgili artฤฑล oranฤฑ nasฤฑl olacak, ne olacak, neye gรถre yapฤฑlacak, TรFE, TEFE, diฤer enflasyon rakamlarฤฑ, baลka ลeyler, bรผtรผn bunlarฤฑ da dikkate alarak hem ev sahibinin hem de kiracฤฑnฤฑn hukukunu koruyan ortak bir formรผl. Bunlarla ilgili รงalฤฑลmalar yapฤฑlฤฑyor.”
Denetim mekanizmasฤฑ konusunda da รงalฤฑลma yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ aktaran Bozdaฤ, ana รงerรงeve รผzerinde istiลarelerin yรผrรผtรผldรผฤรผnรผ, ลu ana kadar da รถnemli mesafeler alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ, bazฤฑ formรผllerin ortaya konduฤunu bildirdi.
Borรงlar Kanunu’nda bu konuda yeteri kadar dรผzenlemenin bulunduฤuna iลaret eden Bozdaฤ, mevcut mevzuattan da ilham alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Adalet Bakanฤฑ Bozdaฤ, “Oran รผzerinden bir belirleme yapacaฤฤฑz. Miktar รผzerinden deฤil. รรผnkรผ oran รผzerinden bir belirlemenin makul olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz. Oran รผzerinden yaptฤฑฤฤฑmฤฑzda maliyet her miktara gรถre farklฤฑ ลekilde oluลacaktฤฑr. Son aลamaya gelindiฤini ifade etmek isterim. Bu, geรงici bir dรผzenleme olacaktฤฑr, altฤฑnฤฑ รงizeyim. Kalฤฑcฤฑ bir dรผzenleme deฤil, geรงici bir dรผzenleme yapacaฤฤฑz. Sรผre bittikten sonra da bu eski hale devam edeceฤiz.” diye konuลtu.
Bakan Bozdaฤ, soru รผzerine kira ihtilaflarฤฑnฤฑ arabulucuya devretmeyi, bu usulle uyuลmazlฤฑklarฤฑ รงรถzmeyi hedeflediklerini belirtti. Bunun uyuลmazlฤฑklarฤฑn kฤฑsa sรผrede รงรถzรผlmesini saฤlayacaฤฤฑnฤฑ kaydeden Bozdaฤ, taraflar arasฤฑndaki ihtilafฤฑn husumete dรถnรผลmesinin de bu yolla engelleneceฤini ifade etti.
“Deฤiลken bir oran mฤฑ olacak?” sorusu รผzerine Bozdaฤ, “ลimdi sabit bir oran olacak. Yine TรFE vesaire gibi bir esas alฤฑnacak ama oran dediฤimizde ลu anda bu rakamlar yรผksek. Bu yรผksek rakamlarฤฑn her tarafฤฑn kabul edeceฤi makul bir orana รงekilmesi.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
Makulรผ, herkesin kabul edebileceฤi รงรถzรผmรผ aradฤฑklarฤฑnฤฑ vurgulayan Bozdaฤ, “Ev sahiplerinin, talep sahibi olan kiracฤฑlarฤฑn da hukukunu koruyan, kรผlfeti paylaลtฤฑran bir formรผlรผ ortaya koyacaฤฤฑz.” gรถrรผลรผnรผ paylaลtฤฑ.
Bekir Bozdaฤ, denetim mekanizmasฤฑnฤฑn nasฤฑl olacaฤฤฑ konusunda da รงalฤฑลmalarฤฑn sรผrdรผฤรผnรผ aktardฤฑ.
“Cezai yaptฤฑrฤฑm dรผลรผnรผlmรผyor”
Sรถzleลme hรผrriyetinin korunmasฤฑ gerektiฤini belirten Bozdaฤ, aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑ ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Burada bir hassas terazi dengesi olduฤunu ifade etmekte fayda var. Buradaki amaรง birilerini cezalandฤฑrmak deฤil, teraziyi dengeli tutabilmek. Bu ihtilaflar hukuki ihtilaf, sonuรงta yargฤฑya gidecek. Cezayฤฑ gerektiren konu deฤil, herhangi bir ceza รถngรถrรผlmesi de sรถz konusu deฤil. Sรถzleลmeden dolayฤฑ cezalar hรผrriyeti baฤlayฤฑcฤฑ, bir ceza konulmayacaฤฤฑ Anayasa’da aรงฤฑk bir ลekilde ifade ediliyor. Herhangi bir cezai yaptฤฑrฤฑm dรผลรผnรผlmรผyor.”
ฤฐlk defa kiraya vereceklerle ilgili dรผzenlemenin nasฤฑl olacaฤฤฑnฤฑn sorulmasฤฑ รผzerine Bozdaฤ, ลunlarฤฑ kaydetti.
“Geรงici olmak kaydฤฑyla bir formรผl รผzerinde รงalฤฑลฤฑlฤฑyor. Avrupa’nฤฑn bazฤฑ รผlkelerinde uygulanan formรผller var. Evin maliyeti รผzerinden, emlak deฤeri รผzerinden bir oranlamayla hesap yapan รผlkeler var. Vergi geliri รผzerinden oranlamayla hesap yapan yerler var. Bu konuda dรผnyada muhtelif รถrnekler var. Biz bu รถrnekleri inceliyoruz. Bize yakฤฑn, toplumumuzun kabul edebileceฤi, doฤru olduฤunu dรผลรผndรผฤรผmรผz รถrneklerden istifade edebiliriz. Hollanda’da ve baลka รผlkelerde bu anlamda birtakฤฑm dรผzenlemeler var. Ev sahibinin hukukunu da kiracฤฑnฤฑn hukukunu da koruyacak. Bรถylesi bir zamanda fฤฑrsatรงฤฑlฤฑk yaparak, fahiล fiyatla hak etmediฤi kira bedeli almak isteyenin รถnรผne geรงilecek. Yoksa hak ettiฤi kira bedelini herkes alacak. รlkedeki artan fiyatlar nedeniyle hak etmediฤi bir kirayฤฑ almamasฤฑ saฤlanacak. Yoksa herkes evini dilediฤi gibi kiraya verecek. Ona bir mรผdahale yok.โ
Bir รงerรงeve รงizildiฤini, konu รผzerinde รงalฤฑลmalarฤฑn devam ettiฤini dile getiren Bozdaฤ, “ฤฐlk defa kiraya vermede de devam eden kira sรถzleลmesi iรงerisinde kira artฤฑrฤฑmฤฑnda da belli bir oranฤฑn konmasฤฑnฤฑn faydalฤฑ olacaฤฤฑ deฤerlendirildi.” ifadesini kullandฤฑ.
Adalet Bakanฤฑ Bozdaฤ, ลu bilgileri verdi:
“Tรผrkiye’deki durum geรงici bir durum, bizim yaptฤฑฤฤฑmฤฑz da geรงici bir dรผzenleme. Yoksa kalฤฑcฤฑ bir ลekilde, taraflarฤฑn iradesine, sรถzleลme hรผrriyetine mรผdahale etmeyi dรผลรผnen dรผzenleme deฤil. Kฤฑsa sรผreli olacak, o yรผzden de kalฤฑcฤฑ dรผzenleme olmayacak. Borรงlar Hukukumuzda bu konuda yeteri kadar hatta fazlasฤฑyla hรผkรผm var. O hรผkรผmlerin saฤlฤฑklฤฑ iลlemesi halinde zaten sorun sรถz konusu deฤil. Olan ลey, bu hรผkรผmlere raฤmen iลleyen fazla kira talepleri. Enflasyonun da TEFE’nin de TรFE’nin de ortalamasฤฑnฤฑn da hepsinin รผstรผnde istenen bir ลey var. Normal ลartlarda her ลey cereyan etmiล olsa bรถyle bir konu gรผndeme de gelmezdi. ลimdiye kadar gelmedi, ลimdi de gelmezdi. ลu anda รถyle gรถzรผkรผyor ki enflasyonun da รผstรผnde, TEFE, TรFE ortalamasฤฑnฤฑn da รผstรผnde, TรFE’nin รผstรผnde bir fiyatlandฤฑrma durumu var. Bu, onunla ilgili.”
Geรงici bir durumun sรถz konusu olduฤuna deฤinen Bozdaฤ, geรงmiลte enflasyonu indirdiklerini, yine enflasyonun aลaฤฤฑya รงekileceฤini dile getirdi. Bekir Bozdaฤ, geรงici dalgalanmalara karลฤฑ kalฤฑcฤฑ dรผzenleme yapmanฤฑn doฤru olmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Ev sahibinin de kiracฤฑnฤฑn da dรผลรผnรผlmesi gerektiฤini kaydeden Bozdaฤ, vatandaลlara, sรถzleลme yaparken tรผm hรผkรผmleri tek tek okumalarฤฑnฤฑ ve gerektiฤinde de bir avukata danฤฑลmalarฤฑ รถnerisinde bulundu.
