ฤฐngiltere’deki AB referandumunun ayrฤฑlฤฑk yanlฤฑlarฤฑnฤฑn zaferi ile sonuรงlanmasฤฑ kรผresel piyasalarda sert satฤฑลlara neden olurken; gรผne yรผzde 5 dรผลรผลle baลlayan BIST-100’de kayฤฑplar kฤฑsmen azalฤฑrken ฤฐngiltere’ye yoฤun ihracat gerรงekleลtiren ลirketlerdeki dรผลรผล dikkat รงekiyor.
ฤฐngiltere, 2015 sonu itibariyle 10.5 milyar dolar ile Almanya’nฤฑn ardฤฑndan Tรผrkiye’nin en bรผyรผk ikinci ihracat pazarฤฑ konumunda bulunurken; ฤฐngiltere’nin AB ile Gรผmrรผk Birliฤi anlaลmasฤฑ imzalayฤฑp imzalamayacaฤฤฑ ve gรผmrรผk vergilerinde olasฤฑ deฤiลikliฤe yรถnelik belirsizlik Tรผrkiye’deki ihracatรงฤฑ ลirketleri baskฤฑlฤฑyor.
Toplam satฤฑลlarฤฑnda ฤฐngiltere’nin รถnemli bir paya sahip olduฤu Ford Otosan, Tofaล, Arรงelik ve Vestel gibi ลirketlerdeki ilk tepki daha yรผksek olurken; sรถz konusu hisseler saat 1242 itibariyle endeksin รผzerinde satฤฑcฤฑlฤฑ seyrediyor.
Tofaล hisseleri yรผzde 6.7, Ford Otosan yรผzde 6.1, Arรงelik yรผzde 5.7, Vestel Elektronik ise yรผzde 4 satฤฑcฤฑlฤฑ. BIST-100 endeksi ise aynฤฑ saatte yรผzde 3.9 dรผลรผลte.
ฤฐngiltere, dรผn gerรงekleลen tarihi referandum sonucunda AB’den ayrฤฑlma yรถnรผnde oy kullanarak รผlkenin geleceฤini belirsizliฤe sรผrรผkledi. ฤฐngiltere Baลbakanฤฑ David Cameron, sonuรงlarฤฑn ardฤฑndan Ekim ayฤฑna kadar baลbakanlฤฑฤฤฑ bฤฑrakacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Brexit kararฤฑnฤฑn kรผresel piyasalarda ลok etkisi yarattฤฑฤฤฑnฤฑ belirten ALB Forex Araลtฤฑrma Mรผdรผrรผ Kenan รฤฑnar, “Ayrฤฑlma yรถnรผnde bir sonuรง piyasalarฤฑn baz senaryosu deฤildi. Bu nedenle bir pozisyonlanma sorunu oluลtu. ลu anda yatฤฑrฤฑmcฤฑlar likit varlฤฑklarฤฑnฤฑ satฤฑp portfรถy ayarlamasฤฑ yapฤฑyor” dedi ve ekledi:
“ฤฐngiltere’nin AB’den รงฤฑkacak olmasฤฑ kรผresel bรผyรผme beklentilerini de olumsuz etkiliyor. Japonya ve Avrupa’da baลlayan toparlanmanฤฑn olumsuz etkileneceฤi beklentisi iรงerideki algฤฑyฤฑ da etkiliyor. Bugรผnkรผ ilk tepkinin boyutu gelecek bir ay iรงin de endekse sฤฑnฤฑr teลkil edecek.”
SATIลLARDA TรKETฤฐME YรNELฤฐK HฤฐSSELER รNE รIKIYOR
รฤฑnar, Brexit’in Avrupa’daki bรผyรผme beklentilerinde yaratacaฤฤฑ bozulma, tรผketici kredilerinde yaลanacak dรผลรผล ve ihracatฤฑn olumsuz etkileneceฤi beklentisi satฤฑล baskฤฑsฤฑnฤฑn รถzellikle otomotiv ve tรผketime dรถnรผk diฤer hisselerde รถne รงฤฑktฤฑฤฤฑna dikkat รงekti.
รฤฑnar, “Ticarette daralma olacaฤฤฑ beklentisi ihracat yapan ลirketleri etkiliyor. Sadece ฤฐngiltere’ye ihracat yapan deฤil, Avrupa pazarฤฑna da ฤฐngiltere รผzerine giren ลirketlerin daha รงok etkileneceฤi dรผลรผncesi satฤฑล getiriyor” dedi ve ekledi:
“Ancak bu, bugรผnden yarฤฑna ลirket kรขrlarฤฑna yansฤฑyacak bir olay deฤil. ฤฐki yฤฑllฤฑk bir geรงiล sรผresi var. Bu sรผreรงte taraflar pazarlฤฑk yoluyla koลullarฤฑ iyileลtirecektir. Dolayฤฑsฤฑyla ลu anda hisseler รผzerinde satฤฑล baskฤฑsฤฑ yaratan kaygฤฑlarฤฑn รงok bรผyรผk bรถlรผmรผ orta vadede gerรงekleลmeyecektir.”
ฤฐล Yatฤฑrฤฑm’ฤฑn konuya iliลkin yayฤฑnladฤฑฤฤฑ nota gรถre; ฤฐngiltere’nin Ford Otosan’ฤฑn toplam cirosundaki payฤฑ yaklaลฤฑk yรผzde 25 seviyesinde bulunuyor. ฤฐngiltere’nin Arรงelik’in toplam cirosunda payฤฑ yรผzde 10, Tofaล’ฤฑn toplam cirosundaki payฤฑ ise yรผzde 6 seviyesinde bulunuyor.
BGC Partners’ฤฑn notuna gรถre de, Brexit’ten รถncelikli olarak olumsuz olarak etkilenebilecek ลirketler arasฤฑnda yer alan Vestel Elektronik’in toplam cirosunda ise ฤฐngiltere’nin payฤฑ yรผzde 12 seviyesinde bulunuyor.
Uzmanlar ลu anda ฤฐngiltere’nin baลka รผlkelerle ticaret iliลkilerinde kฤฑsa vadede deฤiลiklik beklenmediฤini ve anlaลmalarda รถngรถrรผlen iki yฤฑllฤฑk geรงiล sรผreci sonunda mevcut ticaret anlaลmalarฤฑnฤฑ ikame edecek baลka anlaลmalarฤฑn yapฤฑlabileceฤini belirtiyor ancak yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn bazฤฑ endiลeleri olabileceฤini ifade ediyorlar.
ฤฐล Yatฤฑrฤฑm’dan yapฤฑlan deฤerlendirmede, “(ฤฐngiltere’nin) AB’den รงฤฑkฤฑลฤฑnฤฑn gerรงekleลmesinden รถnce gรผmrรผk anlaลmalarฤฑ iรงin yaklaลฤฑk iki yฤฑl kadar geรงiล dรถnemi olabileceฤini dรผลรผnรผyoruz. Gรผmrรผk anlaลmasฤฑndaki belirsizlik Tรผrkiye’deki ihracatรงฤฑlarฤฑ kฤฑsa vadede baskฤฑlayabilir” denildi.
Ford Otosan tarafฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamada ลirketin doฤrudan sterlin kur riski bulunmadฤฑฤฤฑ belirtilerek, “ฤฐngiltere’ye ihracatฤฑmฤฑz adet olarak yรผksek olabilir ama Ford Europe ile yapฤฑlan anlaลma รผzerinden yรผrรผyor, doฤrudan satฤฑลฤฑmฤฑz yok. Ayrฤฑca anlaลma euro cinsinden satฤฑล รถngรถrdรผฤรผ iรงin ลirkette doฤrudan sterlin pozisyon bulunmuyor. ฤฐngiltere pazarฤฑnฤฑn hacimsel geliลimini ise izlemek gerekecek” denildi.
Tofaล tarafฤฑndan haber anฤฑnda aรงฤฑklama yapฤฑlmadฤฑ.
Tรผrkiye’den ฤฐngiltere’ye yapฤฑlan taลฤฑt ihracatฤฑnฤฑn neredeyse tamamฤฑnฤฑn hafif ticari araรง olduฤunu belirten Ata Yatฤฑrฤฑm Araลtฤฑrma Mรผdรผr Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mahir Ereren AB’den ayrฤฑlma kararฤฑ sonrasฤฑ ฤฐngiltere otomotiv pazarฤฑnฤฑn geliลiminin izlenmesi gerekeceฤini ifade ederek, “KOBฤฐ ve tรผketici gรผveninde bozulma olursa pazarฤฑn yavaลlamasฤฑ sรถz konusu olabilir ve otomotiv ลirketlerini bu kanaldan etkileyebilir” dedi
