Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan ve Rusya Devlet Baลkanฤฑ Vladimir Putin arasฤฑnda, Suriye’deki durum ve Ukrayna tahฤฑlฤฑnฤฑn dรผnya pazarฤฑna sevkiyatฤฑna yรถnelik yapฤฑlan anlaลmanฤฑn detaylarฤฑ ile ilgili Rusya’nฤฑn Soรงi kentinde dรผzenlenen gรถrรผลme tamamlandฤฑ.
Yaklaลฤฑk 4 saat sรผren gรถrรผลmenin sona ermesi ile birlikte Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan ve beraberindeki heyet Soรงi kentindeki Sonatoryum Rus binasฤฑndan ayrฤฑlarak, Soรงi Uluslararasฤฑ Havaalanฤฑ’ndan Tรผrkiyeโye dรถnรผล yoluna geรงti.
Erdoฤan ile Rusya Putin arasฤฑnda bugรผn Rusyaโnฤฑn Soรงi kentinde gerรงekleลtirilen gรถrรผลmenin ardฤฑndan ortak bildiri yayฤฑnlandฤฑ. Bildiride, iki รผlke arasฤฑndaki ticari ve ekonomik iliลkilerin geniลletilmesine yรถnelik ortak ifadeler kullanฤฑlarak ลรถyle denildi:
* ฤฐki lider, Tรผrkiye-Rusya iliลkilerinin, mevcut bรถlgesel ve kรผresel tรผm sฤฑnamalara raฤmen, karลฤฑlฤฑklฤฑ saygฤฑ ve mรผtekabil รงฤฑkarlarฤฑn tanฤฑnmasฤฑ temelinde ve uluslararasฤฑ yรผkรผmlรผlรผklerle uyumlu olarak ilerletilmesi yรถnรผndeki ortak iradelerini teyit etmiลlerdir. Bu anlayฤฑล รงerรงevesinde Tรผrkiye-Rusya ikili iliลkilerinin gรผndeminde yer alan konular รผzerinde kapsamlฤฑ istiลarelerde bulunan Liderler, iki รผlke arasฤฑndaki ticaret hacminin tespit edilen hedefler doฤrultusunda ve dengeli bir temelde artฤฑrฤฑlmasฤฑ, ekonomi ve enerji alanlarฤฑnda iki รผlkenin birbirlerinden beklentilerinin mรผtekabiliyet รงerรงevesinde karลฤฑlanmasฤฑ, ulaลtฤฑrma, ticaret, tarฤฑm, sanayi, finans, turizm ve inลaat gibi sektรถrlerde uzun sรผredir iki รผlke gรผndeminde bulunan konularda iลbirliฤinin gรผรงlendirilmesi yรถnรผnde somut adฤฑmlar atฤฑlmasฤฑ รผzerinde mutabฤฑk kalmฤฑลlardฤฑr.
Ortak bildirinin devamฤฑnda, Liderlerin Ukrayna tahฤฑlฤฑnฤฑn dรผnya pazarฤฑna ulaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ yรถnรผnde ฤฐstanbulโda yapฤฑlan anlaลma detaylarฤฑnฤฑn ele alฤฑndฤฑฤฤฑ belirtilerek, โBรถlgesel konular baฤlamฤฑnda, Liderler, Tรผrkiye ile Rusya arasฤฑnda var olan samimi, aรงฤฑk sรถzlรผ ve gรผvene dayalฤฑ iliลkilerin bรถlgesel ve uluslararasฤฑ istikrarฤฑn tesisi aรงฤฑsฤฑndan taลฤฑdฤฑฤฤฑ kilit รถneme iลaret etmiลledir. ฤฐki lider bu รงerรงevede, Ukrayna limanlarฤฑndan tahฤฑl ve gฤฑda รผrรผnlerinin emniyetli taลฤฑnmasฤฑna yรถnelik ฤฐstanbul Mutabakatฤฑna varฤฑlmasฤฑnda iki รผlke arasฤฑndaki yapฤฑcฤฑ iliลkilerin rol oynadฤฑฤฤฑnฤฑ teyit etmiลlerdir. ฤฐki lider, Rusya’nฤฑn tahฤฑl, gรผbre ve gรผbre รผretimi iรงin gerekli hammaddenin kesintisiz ihracฤฑ dahil, ฤฐstanbul mutabakatฤฑnฤฑn lafzฤฑ ve ruhuna uygun ลekilde tam olarak uygulanmasฤฑnฤฑn gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รงizmiลlerdirโ sรถzlerine yer verildi.
Bildirinin sonunda ise iki รผlkenin, Suriye ve Libya meseleleriyle ilgili bakฤฑล aรงฤฑsฤฑna deฤinilerek ลu ifadeler kullanฤฑldฤฑ:
* Suriye’deki son geliลmeler รผzerinde durulan gรถrรผลmede Liderler, รผlkede kalฤฑcฤฑ รงรถzรผme ulaลฤฑlmasฤฑ iรงin siyasi sรผrecin ilerletilmesine atfettikleri รถnemin altฤฑnฤฑ รงizmiลlerdir. Liderler, Suriye’nin siyasi birliฤinin ve toprak bรผtรผnlรผฤรผnรผn korunmasฤฑna atfettikleri รถneme iลaretle, Suriye’de tรผm terรถr รถrgรผtlerine karลฤฑ mรผcadelede dayanฤฑลma ve eลgรผdรผm iรงinde hareket etme kararlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ teyit etmiลlerdir.
* ฤฐki lider, Libya’nฤฑn egemenliฤine, toprak bรผtรผnlรผฤรผne ve ulusal birliฤine olan gรผรงlรผ baฤlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ vurgulamฤฑลlardฤฑr. Libyalฤฑlar arasฤฑnda mรผmkรผn olan en geniล mutabakat temelinde serbest, adil ve muteber seรงimlerin dรผzenlenmesinin รถnemini vurgulamฤฑล ve BM himayesinde yรผrรผtรผlen Libya liderliฤindeki ve Libya sahipliฤindeki siyasi sรผrece desteklerini yinelemiลlerdirโ denildi.
Ayrฤฑca metinde, โLiderler, Tรผrkiye-Rusya Yรผksek Dรผzeyli ฤฐลbirliฤi Konseyi’nin mรผteakip toplantฤฑsฤฑnฤฑn Tรผrkiye’de gerรงekleลtirilmesi รผzerinde mutabฤฑk kalmฤฑลlardฤฑrโ ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
Erdoฤan ilePutin arasฤฑnda Rusyaโnฤฑn Soรงi kentinde dรผzenlenen gรถrรผลmenin ardฤฑndan Rusya Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Aleksandr Novak รถnemli aรงฤฑklamalarda bulundu. Rusya ve Tรผrkiyeโnin doฤalgaz รถdemesinin kฤฑsmi olarak Rus para birimi ruble ile รถdenmesi konusunda uzlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Novak, โYฤฑlda 26 milyar dรผzeyinde olan Tรผrkiyeโye gaz tedariki konuลuldu. Bu ciddi bir rakam. ฤฐlk aลamada, tedarikin bir kฤฑsmฤฑ Rus rublesi ile รถdenecekโ dedi.
Ayrฤฑca iki รผlke arasฤฑnda ticari รถdemelerin yapฤฑlmasฤฑ iรงin bankacฤฑlฤฑk sistemlerinin geliลtirilmesi yรถnรผnde gรถrรผล alฤฑลveriลinde bulunulduฤunu belirten Novak, โTicari ลirketlerimizin ve vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑn turistik gezilerde รถdeme yapabilmeleri ve ticaret รงerรงevesinde para alฤฑลveriลi yapabilmeleri iรงin, รผzerinde bรผyรผk anlaลmalarฤฑn da yapฤฑldฤฑฤฤฑ finansal bankacฤฑlฤฑk sistemini gรถrรผลtรผkโ ifadelerini kullandฤฑ.
Putin gรถrรผลme รถncesinde yaptฤฑฤฤฑ kฤฑsa aรงฤฑklamada tahฤฑl anlaลmasฤฑndaki rolรผ iรงin Tรผrkiyeโye teลekkรผr etmiล, Rusyaโdan โkesintisiz gaz akฤฑลฤฑโ nedeniyle Avrupaโnฤฑn Erdoฤan ve Tรผrkiyeโye mรผteลekkir olmasฤฑ gerektiฤini sรถylemiลti. Erdoฤan ise โBugรผn dรผnyanฤฑn gรถzรผ Soรงiโdeโ ifadesini kullanmฤฑลtฤฑ.
Erdoฤan, gรถrรผลme รถncesinde yaptฤฑฤฤฑ basฤฑn aรงฤฑklamasฤฑnda, โSuriye’deki geliลmeleri ele almamฤฑz bรถlgeye rahatlama getirecektirโ demiลti.
