Gรผmrรผk ve Ticaret Bakanฤฑ Bรผlent Tรผfenkci, ikinci el motorlu kara taลฤฑtฤฑnฤฑn satฤฑลฤฑnฤฑ yapan veya satฤฑลฤฑna aracฤฑlฤฑk eden iลletmelere, taลฤฑtฤฑn motor ve ลanzฤฑman gibi parรงalarฤฑna satฤฑล tarihinden itibaren belli bir sรผre veya kilometre iรงin geรงerli olacak ลekilde garanti verme yรผkรผmlรผlรผฤรผ getireceklerini bildirerek, “Aracฤฑnฤฑ galeriden veya bu iลle iลtigal eden bir iล yerinden aldฤฑฤฤฑnda, 5 veya 500 kilometre gittiฤinde ya da 5 gรผn sonra arฤฑza vermemesi gerekir. Kilometre sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ tam netleลtirmedik ama ikinci el ticaret yapanlarฤฑ zorda bฤฑrakacak bir kilometre garantisi deฤil makul bir sรผre olacak.” dedi.
Tรผfenkci, Otonomi’de dรผzenlenen toplantฤฑda, “ฤฐkinci El Motorlu Kara Taลฤฑtlarฤฑnฤฑn Ticareti Hakkฤฑnda Yรถnetmelik Taslaฤฤฑ”na iliลkin aรงฤฑklamalarda bulundu.
Yurt dฤฑลฤฑndan sฤฑfฤฑr diye ithal edilen ama AB mevzuatฤฑna gรถre ikinci el olarak deฤerlendirilen araรงlarฤฑn, Tรผrkiye’de kullanฤฑmฤฑnda gรผmrรผk mevzuatฤฑ aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑlar รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Tรผfenkci, gรผmrรผk idarelerince yapฤฑlan incelemelerde, bazฤฑ araรงlara el konulduฤunu, bazฤฑlarฤฑnฤฑn takibe alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ, bazฤฑlarฤฑnฤฑn da incelemelerinin sรผrdรผฤรผnรผ sรถyledi. Yurt dฤฑลฤฑndan getirilen araรงlarฤฑn, รผlkeye girdikten sonra ikinci, รผรงรผncรผ hatta dรถrdรผncรผ ele ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ bildiren Tรผfenkci, burada iyi niyetli รผรงรผncรผ kiลilerin maฤduriyetine yol aรงan uygulamalarla karลฤฑlaลtฤฑklarฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
Tรผfenkci, bu konuda inceleme yaptฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek, “Tรผrkiye’de bu mevzuat tehdidi altฤฑnda bulunan yaklaลฤฑk 40 bin araรง mevcuttu. Bunlarฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑn incelemeleri tamamlanmฤฑล ve gรผmrรผk otoparklarฤฑnฤฑ รงekilmiล, bir kฤฑsmฤฑnฤฑn da incelemesi ve takibatฤฑ devam ediyordu. Son รงฤฑkan torba yasa ile beraber, sektรถrden bรผyรผk bir talep vardฤฑ… Bu alanda bir dรผzenleme ihtiyacฤฑ hissettik ve kฤฑsa zamanda dรผzenlemeyi yaparak, hayata geรงirdik.” diye konuลtu.
Gรผmrรผk Kanunu’nun ilgili maddesinde, “Eลyanฤฑn ithali, lisansa, ลarta, izne, kฤฑsฤฑntฤฑya veya belli kuruluลlarฤฑn vereceฤi uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduฤu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi deฤilmiล veya belge alฤฑnmฤฑล gibi beyan edildiฤinin tespit edilmesi halinde, eลyanฤฑn gรผmrรผk vergilerinin yanฤฑ sฤฑra, eลyanฤฑn gรผmrรผklenmiล deฤerinin iki katฤฑ idari para cezasฤฑ verilir.” hรผkmรผnรผn yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ anฤฑmsatan Tรผfenkci, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bu tip eลyalarda, gรผmrรผklenmiล deฤerinin yรผzde 25’ini 6 ay iรงinde yatฤฑrdฤฑฤฤฑ takdirde, araรง kimin elindeyse, kim yatฤฑrฤฑrsa o aracฤฑ elinde olan vatandaลa yatฤฑrdฤฑฤฤฑnda, o aracฤฑ kendisine iade edelim. Bundan sonra da yakalamalarda bulunulmasฤฑn, sadece ลรผphelenilen ve incelemeye tabi olan araรงlar sicile ลerh verilerek, araรง sahibinde kalsฤฑn. ฤฐnceleme sonucuna gรถre, bir karar verilsin hรผkmรผnรผ getirdik. Ayrฤฑca bu durumda olup da halen incelemeye baลlanmamฤฑล veya inceleme aลamasฤฑnda olan araรงlarฤฑn sahipleri de yine 6 ay iรงinde baลvurmalarฤฑ halinde bu sefer yรผzde 15’lik ceza รถdeyerek, bu takibattan kurtulmuล olacaklar.”
Tรผfenkci, dรผzenlemenin elinde bu tip araรง bulunanlara, bir rahatlama getireceฤine iลaret ederek, onlarฤฑ her ana araรงlarฤฑna el konulmasฤฑ korkusundan kurtarmฤฑล olacaklarฤฑnฤฑ dile getirdi. Gรผmrรผklerde bekleyen araรงlarฤฑ รงรผrรผmekten kurtararak, bunlarฤฑ yeniden ekonomiye kazandฤฑracaklarฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizen Tรผfenkci, bรถylece elinde bu tip araรง olanlara, kendileri beyanda bulunduฤunda bir imkan getirileceฤini ve takibattan kurtulacaklarฤฑnฤฑ kaydetti.
Yetki belgesi olmayan ikinci el otomobil satamayacak
Perakende Ticaretin Dรผzenlenmesi Hakkฤฑnda Kanununda, 2. el motorlu kara taลฤฑtlarฤฑnฤฑn ticaretine iliลkin usul ve esaslarฤฑn dรผzenlenmesi amacฤฑyla “ฤฐkinci El Motorlu Kara Taลฤฑtlarฤฑnฤฑn Ticareti Hakkฤฑnda Yรถnetmelik Taslaฤฤฑ” hazฤฑrlandฤฑฤฤฑna deฤinen Tรผfenkci, taslaฤฤฑn bakanlฤฑklar, diฤer kamu kurum ve kuruluลlarฤฑnฤฑn, dernek ve federasyonlarฤฑn gรถrรผลรผne aรงฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlattฤฑ.
Yรถnetmelik taslaฤฤฑnฤฑn ikinci el motorlu kara taลฤฑtฤฑ ticaretiyle iลtigal eden gerรงek ve tรผzel kiลi tacirler ile esnaf ve sanatkarlarฤฑn ikinci el taลฤฑt alฤฑm satฤฑm faaliyetlerini, noterlerin bu faaliyetlere iliลkin yรผkรผmlรผlรผklerini, yetki belgesinin verilmesi, yenilenmesi ve iptaline iliลkin usul ve esaslarฤฑ, ikinci el taลฤฑt ticareti yapฤฑlan iลletme, toplu iล yeri ve pazarlarda aranan ลartlarฤฑ, bakanlฤฑk ve yetkili idarelerin ikinci el taลฤฑt ticaretine iliลkin gรถrev, yetki ve sorumluluklarฤฑnฤฑ dรผzenleyeceฤini anlatan Tรผfenkci, “ฤฐkinci el motorlu kara taลฤฑtlarฤฑnฤฑn ticaretinin yetki belgesi almฤฑล ve yalnฤฑzca bu iลle iลtigal eden tacirler ile esnaf ve sanatkarlar tarafฤฑndan yapฤฑlmasฤฑ รถngรถrรผyoruz. ฤฐkinci el taลฤฑt ticaretiyle iลtigal edecek tacirler ile esnaf ve sanatkarlara, her bir iลletmesi iรงin yetki belgesi alma ลartฤฑ getirilecek. Her รถnรผne gelen, ‘Ben ikinci el otomobil alฤฑp satฤฑyorum’ diye ortaya รงฤฑkamayacak. Yetkilendirilmiล, yetki belgesi almฤฑล, bu iลle iลtigal eden esnaflarฤฑmฤฑz ve tacirlerimiz tarafฤฑndan bu ticari faaliyet sรผrdรผrรผlecek. Yetki belgesi, bakanlฤฑkรงa รถngรถrรผlecek gerekli eฤitimleri alฤฑnmasฤฑ koลuluna baฤlanacak.” ลeklinde konuลtu.
Tรผfenkci, bu iลle iลtigal etmeyen gerรงek ve tรผzel kiลiler ile รถzel hukuk tรผzel kiลilerinin, bir takvim yฤฑlฤฑ iรงinde ikinci el taลฤฑt satฤฑลฤฑ yapmalarฤฑnฤฑn belli koลullara baฤlandฤฑฤฤฑna deฤinerek, getirilen dรผzenlemeyle ikinci el taลฤฑt ticaretindeki aktรถr profilini netleลtirmeyi ve kayฤฑt dฤฑลฤฑ faaliyetlerle vergi kayฤฑplarฤฑnฤฑn รถnรผne geรงmeyi hedeflediklerini vurguladฤฑ. ฤฐkinci el motorlu kara taลฤฑtฤฑ satฤฑลฤฑna aracฤฑlฤฑk eden iลletmelere, kendisine teslim edilen taลฤฑtlar iรงin taลฤฑtฤฑn adฤฑna tescilli olduฤu kiลiye verilmek รผzere, taลฤฑt teslim belgesi dรผzenlenmesi ลartฤฑ ve satฤฑลa sunulan taลฤฑtฤฑn รถn yรผzรผnde, araca iliลkin tanฤฑtฤฑcฤฑ bilgilerin bulundurulmasฤฑ ลartฤฑ getireceklerinin altฤฑnฤฑ รงizen Tรผfenkci, belli bir yaลฤฑn veya kilometrenin altฤฑnda olan ikinci el taลฤฑtlar iรงin iลletmelere taลฤฑt satฤฑลฤฑ รถncesinde ekspertiz raporu alma ve bir nรผshasฤฑnฤฑ alฤฑcฤฑya teslim etme zorunluluฤu getireceklerini de aktardฤฑ.
Garanti konusunda da ikinci el motorlu kara taลฤฑtฤฑnฤฑn satฤฑลฤฑnฤฑ yapan veya satฤฑลฤฑna aracฤฑlฤฑk eden iลletmelere, taลฤฑtฤฑn motor ve ลanzฤฑman gibi parรงalarฤฑna satฤฑล tarihinden itibaren belli bir sรผre veya kilometre iรงin geรงerli olacak ลekilde garanti verme yรผkรผmlรผlรผฤรผ getirdiklerine deฤinen Tรผfenkci, ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Aracฤฑnฤฑ galeriden veya bu iลle iลtigal eden bir iล yerinden aldฤฑฤฤฑnda, 5 veya 500 kilometre gittiฤinde ya da 5 gรผn sonra arฤฑza vermemesi gerekir. Kilometre sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ tam netleลtirmedik ama ikinci el ticaret yapanlarฤฑ zorda bฤฑrakacak bir kilometre garantisi deฤil makul bir sรผre olacak. Belki hem sรผre hem kilometre 10 bin kilometre garantisi gibi veya 6 aylฤฑk, 1 yฤฑllฤฑk gibi yaลฤฑna gรถre, kademesine gรถre verilecek standart, herkesin kabul edebileceฤi garantileri de vermek zorunda. Eฤer arฤฑzalฤฑ satฤฑyorsa onu belirtmesi gerekiyor, ikinci el ticaretin de kaporta arฤฑzasฤฑ da olabilir, tamiratฤฑ da gerekebilir bunun da ticaretini รถnlememeniz lazฤฑm, o haliyle satmasฤฑ lazฤฑm ama bu araรง tam, eksiksiz bir araรง diye mรผลteriye satฤฑyorsa, satฤฑcฤฑnฤฑn bunun belli bir garantisini de รผstlenmesi gerekir. Taslakta ayrฤฑca ikinci el motorlu kara taลฤฑtฤฑ satฤฑลlarฤฑnda noterlerin yรผkรผmlรผlรผklerini de dรผzenledik. Bu kapsamda, noterlere ikinci el taลฤฑt satฤฑลlarฤฑnda yetki belgesiyle, gerekli gรถrรผlen diฤer belgeleri aramasฤฑ ve bu belgeler ibraz edilmeden satฤฑล iลlemini gerรงekleลtirmemesi ลartฤฑnฤฑ getirdik. รnรผmรผzdeki en geรง 15 gรผn iรงinde Baลbakanlฤฑฤa, Resmi Gazete’de yayฤฑmlanmak รผzere sevk edeceฤiz.”
Otonomi Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Aydฤฑn Erkoรง da otomobil ticaretinin รถnรผndeki en bรผyรผk engellerden biri olan ithal otomobiller ile ilgili sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn รงรถzรผldรผฤรผnรผ sรถyledi. Dรผzenlemenin sadece otomobil ticareti deฤil, gรผnlรผk yaลamda gayrimenkul alฤฑm satฤฑmฤฑnda dahi ortaya รงฤฑkan problemi giderdiฤini belirten Erkoรง, “Yaklaลฤฑk 40 bin araรง, her biri 100 bin lira olsa 40 milyar lira gibi bir rakam dรถnรผyor. Bu gelirden dolayฤฑ Maliye Bakanlฤฑฤฤฑna ciddi bir para transferi olacak. Yani piyasada 40 milyar liralฤฑk ticaretin รถnรผndeki engel tamamen kalkmฤฑล olacak.” dedi.
